Ngày 04/5/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 207/KH-UBND thực hiện Quyết định số 1623/QĐ-TTg ngày 27 tháng 12 năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Tăng cường phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2050” trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Theo đó, tại Kế hoạch đề ra mục tiêu chung gồm:
- Thực hiện hiệu quả Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm của chính quyền, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật về đa dạng sinh học. Qua đó, góp phần bảo tồn hệ sinh thái, động vật, thực vật và nguồn gen quý hiếm địa phương; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật về đa dạng sinh học, bảo vệ an ninh, trật tự, an toàn xã hội phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
- Xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý đa dạng sinh học và phòng, chống tội phạm có trình độ, năng lực, trách nhiệm; hiện đại hóa trang thiết bị, kỹ thuật để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm liên quan đến đa dạng sinh học.
Tại Kế hoạch cũng quy định các mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như sau:
- Đổi mới hình thức tuyên truyền, giáo dục để nâng cao nhận thức của cán bộ, Nhân dân về bảo vệ các loài động vật, thực vật hoang dã, nhất là các loài động vật, thực vật hoang dã nhóm IA, IIA, IB, IIB và thuộc Phụ lục I Công ước thương mại quốc tế về các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES). Chú trọng đối tượng tuyên truyền là người dân ở khu bảo tồn, vùng đất ngập nước, tuyến di cư và điểm đến của các loài chim hoang dã. Đưa nội dung bảo vệ đa dạng sinh học thành chuyên đề thường xuyên trên các phương tiện thông tin đại chúng và trong trường học.
- Rà soát, tham mưu, đề xuất xây dựng, hoàn thiện các quy định liên quan đến đa dạng sinh học ở cấp thành phố, trong đó quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của từng cơ quan trong xử lý vi phạm đa dạng sinh học.
- Kiểm soát chặt chẽ hoạt động gây nuôi động vật hoang dã; kiểm dịch, cách ly động vật, thực vật nhập khẩu để không gây hại đến đa dạng sinh học và sức khỏe cộng đồng. Xử lý nghiêm hành vi khai thác, đánh bắt, buôn bán trái phép loài thực vật, động vật hoang dã, quý hiếm. Đảm bảo 100% tố giác, tin báo tội phạm, kiến nghị khởi tố về đa dạng sinh học được tiếp nhận, giải quyết; 100% các vụ việc có dấu hiệu tội phạm về đa dạng sinh học phải được khởi tố để điều tra theo quy định. Tăng tỷ lệ xử lý các vi phạm về đa dạng sinh học để đảm bảo tính răn đe, giáo dục.
- Đảm bảo 100% cán bộ chuyên trách phòng, chống tội phạm về đa dạng sinh học được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu. Xây dựng, củng cố đội ngũ giám định viên đủ về số lượng và chất lượng để phục vụ công tác điều tra, xử lý vi phạm đa dạng sinh học.
- Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại; xây dựng hệ thống kiểm định, phân tích mẫu, xử lý thông tin về đa dạng sinh học.
Ngoài ra, tại Kế hoạch cũng quy định các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm cụ thể như sau:
1. Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc chấp hành pháp luật về đa dạng sinh học:
- Tổ chức quán triệt, phổ biến các văn bản quy phạm pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong chấp hành pháp luật về đa dạng sinh học; đề cao trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp trong quản lý, bảo tồn và sử dụng bền vững đa dạng sinh học.
- Đổi mới hình thức tuyên truyền: xây dựng tin, bài, phóng sự trên báo chí, truyền hình; tích hợp nội dung bảo vệ đa dạng sinh học vào giáo dục phổ thông và chương trình đào tạo du lịch sinh thái. Đấu tranh, phê phán mạnh mẽ các hành vi xấu với môi trường, bài trừ thói quen tiêu dùng sản phẩm hoang dã. Công khai kết quả xử lý vi phạm và tôn vinh các điển hình tốt trong bảo tồn đa dạng sinh học.
- Thường xuyên tham mưu tổ chức và tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cho các lực lượng có chức năng liên quan đến quản lý, bảo tồn đa dạng sinh học; tập trung trang bị kiến thức, kỹ năng và yêu cầu về bảo vệ đa dạng sinh học cho người dân, nhất là người có uy tín trong xã hội và đội ngũ hướng dẫn viên du lịch để làm hạt nhân tuyên truyền đến mọi tầng lớn xã hội.
2. Hoàn thiện pháp luật về phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học:
Thường xuyên rà soát, sơ kết, tổng kết việc thi hành các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến phòng, chống tội phạm đa dạng sinh học; tham mưu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật quy định chi tiết các hành vi vi phạm, thủ tục tố tụng và xử lý hình sự, xử lý hành chính trong lĩnh vực đa dạng sinh học. Nghiên cứu ban hành quy chế phối hợp liên ngành trong xử lý vi phạm hành chính về đa dạng sinh học ở địa phương.
3. Tăng cường công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học:
- Chủ động nắm chắc tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến đa dạng sinh học trên các tuyến, địa bàn, lĩnh vực trọng điểm như: vùng đệm rừng, tuyến giao thông kết nối khu bảo tồn, cửa biển, mạng xã hội, sàn thương mại điện tử...; kịp thời phát hiện, xử lý, làm rõ nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học để áp dụng các biện pháp khắc phục và phòng ngừa.
- Thường xuyên rà soát xác định các địa bàn, tuyến trọng điểm về tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học; huy động sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và người dân ở cơ sở để thực hiện công tác bảo tồn, phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học. Tập trung xử lý nhanh “điểm nóng” vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học, kiến nghị khởi tố theo đúng mục tiêu đề ra.
- Triển khai có hiệu quả các biện pháp nghiệp vụ nâng cao tỷ lệ phát hiện, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học; tập trung lực lượng, phương tiện điều tra, khám phá nhanh các vụ án, đường dây tội phạm liên tỉnh, xuyên quốc gia; tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra và mở các cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm có liên quan đến đa dạng sinh học. Tăng cường phối hợp kiểm soát, ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học ở địa bàn liên tỉnh, liên tuyến.
4. Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ; tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, phương tiện, kỹ thuật phục vụ công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học:
- Chú trọng đào tạo, huấn luyện năng lực nghiệp vụ, nâng cao ý thức trách nhiệm cho cán bộ Công an, Kiểm ngư, Hải quan, Quản lý thị trường... trực tiếp thực hiện công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học; huấn luyện kiến thức, kỹ năng sử dụng trang thiết bị, phương tiện, kỹ thuật, quy trình, cách thức lấy mẫu giám định và phương pháp bảo quản, lưu giữ tang vật.
- Ưu tiên bố trí nhân lực, từng bước đầu tư trang thiết bị, phương tiện, kỹ thuật hiện đại phục vụ công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học. Thiết lập và duy trì đường dây nóng để tiếp nhận các thông tin vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học.
- Nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ trong hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học phù hợp với điều kiện thực tế của từng ngành, lĩnh vực.
5. Tăng cường phối hợp trong phòng, chống tội phạm, vi vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học: Kịp thời trao đổi thông tin với các Cục nghiệp vụ Bộ Công an và tranh thủ nguồn lực hỗ trợ của các cơ quan, tổ chức cho công tác phòng, chống tội phạm, hành vi vi phạm pháp luật có liên quan đến tội phạm trong bảo vệ đa dạng sinh học theo quy định pháp luật, đặc biệt là khoa học, công nghệ, cơ sở dữ liệu tội phạm về đa dạng sinh học.
(Đính kèm Kế hoạch số 207/KH-UBND)./.
Tác giả: Thúy Vi
