Ngày 26 tháng 11 năm 2025, Quốc hội ban hành Luật Dẫn độ (Luật số 100/2025/QH15). Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao cho nước ngoài hoặc nước ngoài chuyển giao cho Việt Nam người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình để nước tiếp nhận truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành hình phạt đối với người đó.
Người bị yêu cầu dẫn độ là người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự ở nước yêu cầu dẫn độ mà pháp luật của nước đó và nước được yêu cầu dẫn độ cùng quy định hành vi đó cấu thành tội phạm.
Theo đó, Luật này quy định về giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ, như sau:
1. Trường hợp nước ngoài yêu cầu Việt Nam giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ theo quy định tại điều ước quốc tế về dẫn độ mà Việt Nam và nước đó cùng là thành viên thì Bộ Công an kiểm tra tính hợp lệ của văn bản yêu cầu giữ người theo quy định tại điều ước quốc tế đó.
Trường hợp văn bản yêu cầu giữ người hợp lệ, Bộ Công an chuyển ngay cho cơ quan Công an có thẩm quyền quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định:
+ Người có thẩm quyền thuộc cơ quan Công an quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 33 Luật này bao gồm: Cục trưởng các cục nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Bộ Công an; Giám đốc Công an tỉnh, thành phố; Trưởng phòng nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Công an tỉnh, thành phố.
+ Cục trưởng các cục nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Bộ Công an; Giám đốc Công an tỉnh, thành phố; Trưởng phòng nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Công an tỉnh, thành phố có thể giao quyền cho cấp phó thực hiện thẩm quyền giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và đưa vào cơ sở lưu trú khi vắng mặt. Quyết định giao quyền phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó phải xác định rõ phạm vi, nội dung, thời hạn giao quyền, cấp phó được giao quyền phải chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và trước pháp luật về việc thực hiện quyền được giao. Người được giao quyền không được giao quyền này cho người khác.
+ Quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định tại Điều 33 Luật này phải được lập thành văn bản, trong đó có một bản giao cho người bị giữ và phải ghi rõ các nội dung sau: Giờ, ngày, tháng, năm ra quyết định; Họ tên, cấp bậc, chức vụ, cơ quan, đơn vị của người ra quyết định; Căn cứ ra quyết định giữ người, điều, khoản văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng; lý do giữ người; Quốc tịch, số hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu; Thời hạn giữ người; cơ sở lưu trú nơi giữ người; Chữ ký, dấu cơ quan của người có thẩm quyền ra quyết định giữ người.
+ Cơ sở lưu trú quy định tại Điều này bao gồm: Cơ sở lưu trú của Bộ Công an; Cơ sở lưu trú do Bộ Công an chỉ định.
+ Quyền, nghĩa vụ, chế độ của người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và vấn đề khác có liên quan được thực hiện theo quy định của pháp luật.
Thời hạn giữ người và nội dung văn bản yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ được thực hiện theo quy định tại điều ước quốc tế đó.
2. Trường hợp nước ngoài yêu cầu Việt Nam giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ mà Việt Nam và nước đó không cùng là thành viên của điều ước quốc tế về dẫn độ thì Bộ Công an kiểm tra tính hợp lệ của văn bản yêu cầu giữ người theo quy định:
Ngày, tháng, năm lập yêu cầu; Tên, địa chỉ và thông tin liên lạc của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài lập yêu cầu; Lý do và mục đích của yêu cầu; Thông tin về nhân thân, nơi cư trú của người bị yêu cầu; Thông tin về tội danh bị nêu trong yêu cầu và khung hình phạt dự kiến áp dụng đối với người bị yêu cầu hoặc thời gian còn lại người bị yêu cầu phải thi hành án; Tóm tắt nội dung vụ án là căn cứ đưa ra yêu cầu; Thông tin về quyết định hoặc lệnh của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đã ban hành đối với người bị yêu cầu; Cam kết gửi yêu cầu dẫn độ chính thức trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày lập văn bản yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ; Cam kết bồi thường thiệt hại trong trường hợp có oan, sai đối với người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ; Cam kết các thông tin và tài liệu nêu trong yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp là chính xác, đúng sự thật; được thu thập và ban hành đúng thẩm quyền; tuân thủ trình tự, thủ tục của pháp luật nước ngoài; Cam kết người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và người có tên bị nêu trong các quyết định tố tụng là cùng một người; Cam kết người bị yêu cầu phạm tội hình sự thông thường, không phải là tội phạm liên quan đến chính trị hoặc tội phạm liên quan đến quân sự theo quy định tại các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Trường hợp văn bản yêu cầu giữ người hợp lệ, Bộ Công an chuyển ngay cho cơ quan Công an có thẩm quyền quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định trên.
Thời hạn giữ người trong trường hợp khẩn cấp là 45 ngày kể từ ngày đưa vào cơ sở lưu trú.
3. Văn bản yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ tại quy định trên gồm các nội dung sau:
- Ngày, tháng, năm lập yêu cầu;
- Tên, địa chỉ và thông tin liên lạc của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài lập yêu cầu;
- Lý do và mục đích của yêu cầu;
- Thông tin về nhân thân, nơi cư trú của người bị yêu cầu;
- Thông tin về tội danh bị nêu trong yêu cầu và khung hình phạt dự kiến áp dụng đối với người bị yêu cầu hoặc thời gian còn lại người bị yêu cầu phải thi hành án;
- Tóm tắt nội dung vụ án là căn cứ đưa ra yêu cầu;
- Thông tin về quyết định hoặc lệnh của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài đã ban hành đối với người bị yêu cầu;
- Cam kết gửi yêu cầu dẫn độ chính thức trong thời hạn 45 ngày kể từ ngày lập văn bản yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ;
- Cam kết bồi thường thiệt hại trong trường hợp có oan, sai đối với người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ;
- Cam kết các thông tin và tài liệu nêu trong yêu cầu giữ người trong trường hợp khẩn cấp là chính xác, đúng sự thật; được thu thập và ban hành đúng thẩm quyền; tuân thủ trình tự, thủ tục của pháp luật nước ngoài;
- Cam kết người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và người có tên bị nêu trong các quyết định tố tụng là cùng một người;
- Cam kết người bị yêu cầu phạm tội hình sự thông thường, không phải là tội phạm liên quan đến chính trị hoặc tội phạm liên quan đến quân sự theo quy định tại các điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
4. Người có thẩm quyền thuộc cơ quan Công an quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định trên bao gồm:
- Cục trưởng các cục nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Bộ Công an;
- Giám đốc Công an tỉnh, thành phố;
- Trưởng phòng nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Công an tỉnh, thành phố.
5. Cục trưởng các cục nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Bộ Công an; Giám đốc Công an tỉnh, thành phố; Trưởng phòng nghiệp vụ có thẩm quyền thuộc Công an tỉnh, thành phố có thể giao quyền cho cấp phó thực hiện thẩm quyền giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và đưa vào cơ sở lưu trú khi vắng mặt. Quyết định giao quyền phải được thể hiện bằng văn bản, trong đó phải xác định rõ phạm vi, nội dung, thời hạn giao quyền, cấp phó được giao quyền phải chịu trách nhiệm trước cấp trưởng và trước pháp luật về việc thực hiện quyền được giao. Người được giao quyền không được giao quyền này cho người khác.
6. Quyết định giữ người và đưa vào cơ sở lưu trú theo quy định tại Điều 33 Luật này phải được lập thành văn bản, trong đó có một bản giao cho người bị giữ và phải ghi rõ các nội dung sau:
- Giờ, ngày, tháng, năm ra quyết định;
- Họ tên, cấp bậc, chức vụ, cơ quan, đơn vị của người ra quyết định;
- Căn cứ ra quyết định giữ người, điều, khoản văn bản quy phạm pháp luật được áp dụng; lý do giữ người;
- Quốc tịch, số hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu;
- Thời hạn giữ người; cơ sở lưu trú nơi giữ người;
- Chữ ký, dấu cơ quan của người có thẩm quyền ra quyết định giữ người.
7. Cơ sở lưu trú quy định tại Điều này bao gồm:
- Cơ sở lưu trú của Bộ Công an;
- Cơ sở lưu trú do Bộ Công an chỉ định.
8. Quyền, nghĩa vụ, chế độ của người bị giữ trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ và vấn đề khác có liên quan được thực hiện theo quy định của pháp luật.
9. Bộ trưởng Bộ Công an quy định chi tiết Điều 33 Luật này./.
Tác giả: Việt Phương
