Ngày 05/01/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành thông báo số 5/TB-VPCP kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác tư pháp năm 2025, nhiệm kỳ 2021 - 2025; định hướng nhiệm kỳ 2026 - 2030 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính kết luận như sau:
1. Ghi nhận, đánh giá cao sự nỗ lực, cố gắng và những kết quả quan trọng đạt được của Bộ, ngành Tư pháp trong năm 2025 và nhiệm kỳ 2021 - 2025 đã vượt qua nhiều khó khăn, thách thức, đóng góp thiết thực, quan trọng vào phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong công tác xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật và những lĩnh vực khác của công tác tư pháp; trong đó một số kết quả nổi bật là:
- Bộ, ngành Tư pháp đã phát huy tốt vai trò tham mưu chiến lược cho Chính phủ trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế1, kịp thời thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng và thực tiễn yêu cầu quản lý nhà nước; thể hiện rõ vai trò cơ quan “gác cổng pháp lý” của Chính phủ; chủ động, trách nhiệm, có nhiều đóng góp giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương phản ứng chính sách, thực hiện “mục tiêu kép” vừa tập trung phòng, chống dịch, kiểm soát dịch bệnh, vừa phục hồi phát triển kinh tế - xã hội; trực tiếp chủ trì, tham mưu trình Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30 tháng 4 năm 2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
- Công tác tổ chức thi hành pháp luật và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật được quan tâm chú trọng, chuyển đổi số, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin trong các hệ thống thông tin chuyên ngành, các cơ sở dữ liệu quan trọng; tham mưu xây dựng, chính thức vận hành Cổng Pháp luật quốc gia và Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật; thực hiện hiệu quả vai trò Cơ quan Thường trực giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát và tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật2.
- Công tác pháp luật quốc tế và hợp tác quốc tế về pháp luật đạt được nhiều bước tiến quan trọng ở cả 3 bình diện song phương, khu vực và toàn cầu. Bộ Tư pháp đã tham mưu Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 33-CT/TW ngày 21 tháng 5 năm 2024 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác phòng ngừa và giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; tham mưu kịp thời, hiệu quả cho Chính phủ trong xử lý các vấn đề pháp lý, giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế; thúc đẩy đàm phán, ký kết và thực hiện các điều ước, thỏa thuận quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và bảo vệ lợi ích quốc gia.
- Công tác thi hành án dân sự, theo dõi thi hành án hành chính có nhiều tiến bộ rõ rệt. Kết quả thi hành án liên tục đạt và vượt chỉ tiêu được giao, nhất là thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án kinh tế, tham nhũng, trong đó có những đại án chưa từng có tiền lệ, với số lượng tiền, tài sản phải xử lý, thu hồi đặc biệt lớn.
- Công tác cải cách hành chính được triển khai thực hiện có hiệu quả, Bộ Tư pháp đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, địa phương triển khai công tác rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu đối với 817 thủ tục hành chính, góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; tham mưu Chính phủ ban hành Nghị quyết số 66.7/2025/NQ-CP ngày 15 tháng 11 năm 2025 quy định cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính dựa trên dữ liệu để điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan Trung ương ban hành nhằm thực thi hiệu quả phương án cắt giảm thủ tục hành chính.
- Công tác xây dựng ngành và đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực làm công tác tư pháp, pháp luật được quan tâm thực hiện; tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, trong đó, hệ thống cơ quan thi hành án dân sự được tổ chức theo mô hình 2 cấp; tinh giản biên chế vượt tỷ lệ theo yêu cầu của Nghị quyết 18-NQ/TW; tham mưu chính sách đặc thù, vượt trội cho người làm công tác xây dựng và thi hành pháp luật.
2. Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tư pháp thời gian qua còn một số hạn chế, khó khăn; trong đó kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật của một số bộ, ngành chưa được thực hiện nghiêm; việc chuẩn bị một số hồ sơ dự án, dự thảo văn bản quy phạm pháp luật trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội chưa đảm bảo tiến độ, chất lượng; tình trạng chậm ban hành văn bản quy định chi tiết chưa được khắc phục triệt để; một số chính sách, pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn phát triển, còn tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, chưa bảo đảm tính thống nhất trong một số văn bản quy phạm pháp luật...
3. Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm tiến hành Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, năm đầu tổ chức thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030 và Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm 2021 - 2030. Trong bối cảnh tình hình năm 2026 và thời gian tới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi; sứ mệnh và trọng trách của Bộ, ngành Tư pháp trong công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật ngày càng nặng nề. Đề nghị Bộ, ngành Tư pháp nêu cao tinh thần quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả; tiếp tục đổi mới toàn diện công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật; tập trung thực hiện một số định hướng chiến lược sau đây:
- Tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu chiến lược xây dựng, hoàn thiện thể chế, chú trọng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, bảo đảm sự gắn kết giữa xây dựng và tổ chức thực thi pháp luật. Quán triệt tinh thần xây dựng pháp luật “vô tư trong sáng - tâm huyết trách nhiệm - bản lĩnh trí tuệ - hiệu quả vì dân”; đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, chuyển từ “quản lý bằng pháp luật” sang “kiến tạo thể chế phát triển”.
- Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, ứng dụng sâu, rộng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong lĩnh vực tư pháp, nhất là xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; xây dựng được hệ thống đo lường chất lượng thực thi pháp luật dựa trên mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp.
- Đẩy mạnh phát triển nguồn nhân lực tư pháp chất lượng cao, có đạo đức, bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn sâu, am hiểu luật pháp quốc tế, thành thạo công nghệ. Chủ động hội nhập, nâng tầm hợp tác quốc tế về công tác pháp luật và cải cách tư pháp; nâng cao năng lực phòng ngừa, xử lý tranh chấp quốc tế.
4. Về một số nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 và thời gian tới, Bộ, ngành Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan, các địa phương:
- Tiếp tục bám sát, triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp được giao tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; tiếp tục đột phá mạnh mẽ về thể chế; phát huy tốt vai trò Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật và Ban Chỉ đạo của Chính phủ về rà soát, tổ chức thực hiện việc xử lý vướng mắc trong hệ thống pháp luật.
Tập trung nghiên cứu, hoàn thiện bảo đảm tiến độ, chất lượng các Đề án: (i) Đề án hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, trình Bộ Chính trị trong tháng 01 năm 2026; (ii) Đề án nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trình cấp có thẩm quyền theo nhiệm vụ được giao tại Văn bản số 19279-CV/VPTW ngày 04 tháng 12 năm 2025; (iii) Đề án thành lập cơ quan chuyên về giải quyết tranh chấp đầu tư quốc tế tại Việt Nam, gắn với việc nghiên cứu, hoàn thiện Nghị định thay thế Nghị định số 39/2025/NĐ-CP ngày 26 tháng 02 năm 2025 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tư pháp; (iv) Đề án hoàn thiện tiêu chí, các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác xây dựng thể chế, pháp luật, hoàn thành trong quý III năm 2026.
- Tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ các định hướng, nhiệm vụ lập pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, bảo đảm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, nhất là Văn kiện Đại hội XIV của Đảng; đáp ứng yêu cầu xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay.
- Tập trung nghiên cứu, hoàn thiện quy trình xây dựng pháp luật phù hợp với quan điểm đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và định hướng hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam; thực hiện nghiêm quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm thực hiện đầy đủ, đúng vai trò, trách nhiệm đến cùng của Chính phủ đối với các dự án luật, pháp lệnh, nghị quyết. Đề xuất giải pháp đột phá khắc phục triệt để tình trạng chậm, nợ ban hành văn bản quy định chi tiết luật, pháp lệnh, nghị quyết, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 01 năm 2026; tiếp tục nâng cao chất lượng thẩm định, đánh giá tác động chính sách và theo dõi thi hành pháp luật.
- Tiếp tục phát huy vai trò Cơ quan đại diện pháp lý của Chính phủ, chủ động tham mưu trong công tác phòng ngừa, giải quyết các tranh chấp đầu tư quốc tế, bảo vệ tối đa lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ trong tham gia các cơ chế hợp tác pháp luật khu vực và quốc tế.
- Nghiên cứu hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành hiệu quả các quy định của pháp luật về thi hành án dân sự, thi hành án hành chính; phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu được giao năm 2026 và cả nhiệm kỳ; bảo đảm 100% bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án về vụ án hành chính được theo dõi thi hành.
- Đẩy nhanh tiến độ xây dựng, kết nối các cơ sở dữ liệu chuyên ngành của Bộ Tư pháp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác, bảo đảm chất lượng, đúng tiến độ được phân công; triển khai hiệu quả việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trong các lĩnh vực trọng tâm (hộ tịch, chứng thực, đăng ký biện pháp bảo đảm), rút ngắn thời gian, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
- Thực hiện nghiêm việc sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Tư pháp có phẩm chất năng lực, trình độ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Tiếp nhận, kế thừa chức năng kiểm soát thủ tục hành chính từ Văn phòng Chính phủ, bảo đảm tính liên tục, hiệu quả. Xây dựng văn hóa ngành Tư pháp “liêm chính - chuyên nghiệp - hiệu quả”, lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo cao nhất.
5. Đề nghị các bộ, ban, ngành, địa phương theo chức năng, nhiệm vụ, tham quyền:
- Tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, tập trung tối đa nguồn lực cho công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật gắn với kiểm tra, giám sát; chịu trách nhiệm về chất lượng chính sách pháp luật thuộc lĩnh vực quản lý của bộ, ngành, địa phương.
- Chủ động, tích cực tham mưu, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan trong quá trình xây dựng, hoàn thiện thể chế và tổ chức thi hành pháp luật; kịp thời thể chế hóa và sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật phù hợp với thực tiễn; tiếp tục rà soát, có phương án xử lý dứt điểm các khó khăn, vướng mắc do quy định pháp luật, cắt giảm tối đa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp.
- Nêu cao tinh thần thượng tôn pháp luật, gương mẫu chấp hành và thực thi các quy định pháp luật; kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng “kẽ hở” của pháp luật để trục lợi chính sách và tình trạng cấp trên “hợp thức hóa” cho cấp dưới.
Tắc giả: Quốc Lai – Sở Tư pháp
