Theo quy định tại Điều 77 Luật Xử lý vi phạm hành chính (được sửa đổi, bổ sung năm 2020) quy định cá nhân, tổ chức bị xử phạt vi phạm hành chính có thể được giảm một phần tiền phạt ghi trong quyết định xử phạt đối với cá nhân, tổ chức đã được hoãn thi hành quyết định phạt tiền theo quy định tại Điều 76 của Luật này được quy định như sau:
1. Về giảm một phần tiền phạt
- Đối với cá nhân tiếp tục gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc.
- Đối với tổ chức tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
Quy định này nhằm bảo đảm việc xử phạt không trở thành gánh nặng vượt quá khả năng thực tế của người vi phạm, đồng thời thể hiện tính nhân đạo của pháp luật hành chính, phù hợp với điều kiện đời sống xã hội trong từng thời kỳ.
2. Về miễn tiền phạt còn lại ghi trong quyết định
Bên cạnh giảm một phần tiền phạt, pháp luật còn cho phép miễn tiền phạt còn lại ghi trong quyết định xử phạt do không có khả năng thi hành quyết định nếu thuộc một trong các trường hợp.
- Đối với cá nhân:
+ Đã được giảm một phần tiền phạt theo quy định tại khoản 1 Điều 77 Luật này mà tiếp tục gặp khó khăn về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc;
+ Đã nộp tiền phạt lần thứ nhất hoặc lần thứ hai trong trường hợp được nộp tiền phạt nhiều lần theo quy định tại Điều 79 của Luật này nhưng gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh, mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người đó cư trú hoặc cơ quan, tổ chức nơi người đó học tập, làm việc; trường hợp gặp khó khăn đột xuất về kinh tế do mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn phải có thêm xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh cấp cơ bản trở lên.
- Đối với tổ chức
+ Đã được giảm một phần tiền phạt theo quy định tại khoản 1 Điều 77 hoặc đã nộp tiền phạt lần thứ nhất hoặc lần thứ hai trong trường hợp được nộp tiền phạt nhiều lần theo quy định tại Điều 79 của Luật này;
+ Đã thi hành xong hình thức xử phạt bổ sung, biện pháp khắc phục hậu quả được ghi trong quyết định xử phạt;
+ Tiếp tục gặp khó khăn đặc biệt hoặc đột xuất về kinh tế do thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã, Ban quản lý khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, cơ quan Thuế quản lý trực tiếp hoặc cơ quan cấp trên trực tiếp.
3. Về thẩm quyền xem xét miễn, giảm tiền phạt
Người có thẩm quyền đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính (Điều 37a Luật Xử lý vi phạm hành chính được sửa đổi, bổ sung năm 2025) hoặc cấp có thẩm quyền theo phân cấp sẽ xem xét, quyết định việc miễn hoặc giảm tiền phạt. Việc miễn, giảm tiền phạt phải căn cứ vào đơn đề nghị của cá nhân, tổ chức vi phạm, kèm theo các tài liệu chứng minh hoàn cảnh khó khăn theo quy định.
Như vậy, việc giảm, miễn tiền phạt không làm thay đổi bản chất của hành vi vi phạm, nhưng khuyến khích người vi phạm tự giác chấp hành pháp luật, tránh tình trạng chai ì, trốn tránh nghĩa vụ nộp phạt, tăng tính khả thi của quyết định xử phạt, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với pháp luật./.
Tác giả: Đặng Ngọc – Sở Tư pháp
