Kể từ ngày 01/7/2026, trách nhiệm khai báo theo khoản 9 Điều 4 Luật số 118/2025/QH15 (sửa đổi, bổ sung Điều 30 Luật Cư trú năm 2020), trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ thông báo lưu trú được phân định rõ ràng như sau:
- Khi có người đến lưu trú qua đêm, các thành viên trong hộ gia đình có trách nhiệm trực tiếp thông báo với cơ quan đăng ký cư trú.
- Trong trường hợp cá nhân hoặc các thành viên của hộ gia đình không có mặt tại chỗ ở đó, trách nhiệm thông báo này sẽ thuộc về chính người đến lưu trú.
So với quy định cũ tại Điều 30 Luật Cư trú năm 2020 vốn chỉ nêu chung chung là "khi có người đến lưu trú", luật mới đã cụ thể hóa bằng cụm từ "lưu trú qua đêm" để làm căn cứ thực thi rõ ràng, tránh các cách hiểu mơ hồ trong đời sống. Đặc biệt, quy định mới này cũng bổ sung nghĩa vụ bắt buộc đối với các chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý những loại phương tiện giao thông có chức năng lưu trú qua đêm.
Danh mục thông tin và thời hạn khai báo nghiêm ngặt. Khi tiến hành thông báo lưu trú với cơ quan chức năng, nội dung khai báo phải bảo đảm cung cấp đầy đủ các thông tin cốt lõi sau:
- Họ và tên, ngày tháng năm sinh của người lưu trú.
- Số định danh cá nhân (số Căn cước) hoặc số hộ chiếu còn giá trị.
- Lý do lưu trú, thời gian lưu trú cụ thể và địa chỉ nơi lưu trú.
Thời hạn thực hiện khai báo được ấn định theo mốc thời gian thực tế:
- Việc thông báo lưu trú phải được hoàn thành trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú.
- Đối với các trường hợp khách đến nhà sau 23 giờ đêm, nghĩa vụ thông báo lưu trú phải được thực hiện trước 08 giờ sáng của ngày hôm sau.
Phương thức khai báo linh hoạt, nhanh chóng. Để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân và giảm tải thủ tục hành chính, quy định mới cho phép người dân lựa chọn một trong hai phương thức khai báo linh hoạt:
- Đến làm thủ tục trực tiếp tại trụ sở cơ quan Công an xã, phường, thị trấn nơi có chỗ ở lưu trú.
- Thực hiện thao tác nhanh chóng ngay tại nhà thông qua ứng dụng định danh điện tử quốc gia VNeID.
Quy định mới này bắt đầu có hiệu lực đồng bộ trên toàn quốc. Việc chấp hành nghiêm túc quy định khai báo lưu trú không chỉ là nghĩa vụ công dân theo luật định nhằm tránh các chế tài xử phạt hành chính, mà còn là giải pháp thiết thực để bảo vệ an toàn cho chính gia đình bạn và cộng đồng dân cư xung quanh./.
Tác giả: Ngọc Phụng
