Kể từ ngày 01/7/2026, hệ thống tài chính - tín dụng quốc gia chính thức áp dụng hàng loạt cải cách lớn về nghĩa vụ nghĩa vụ thuế. Việc đồng loạt thực thi Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 mang đến những quy định mới mang tính thắt chặt kỷ cương nhưng cũng thúc đẩy tự động hóa mạnh mẽ.
- Điểm mới về thuế thu nhập cá nhân và hộ kinh doanh. Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 chính thức đi vào cuộc sống với việc bổ sung và chuẩn hóa diện chịu thuế để bao quát các mô hình kinh tế mới. Các nội dung thay đổi cốt lõi bao gồm:
+ Nhà nước thực hiện thu thuế thu nhập đối với các hoạt động chuyển nhượng tài sản mới phát sinh trong nền kinh tế số và thị trường tiêu dùng như: quyền sở hữu tên miền internet quốc gia Việt Nam đuôi “.vn”; kết quả giảm phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon; biển số xe trúng đấu giá; các loại tài sản số và giao dịch vàng miếng.
+ Các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chính thức được quyền khấu trừ các khoản chi phí thực tế hợp lý trước khi tính toán thu nhập chịu thuế, tạo cơ chế thông thoáng và công bằng tương tự như mô hình doanh nghiệp.
+ Áp dụng mức thuế suất cố định 5% đối với các cá nhân phát sinh nguồn thu nhập từ hoạt động cho thuê bất động sản.
- Bước tiến đột phá trong công tác quản lý thuế. Luật Quản lý thuế năm 2025 mang lại 03 cải cách thủ tục hành chính đặc biệt quan trọng:
+ Người nộp thuế khi phát hiện hồ sơ khai thuế hoặc các khoản nộp ngân sách có sai sót chỉ còn thời hạn 05 năm để tiến hành khai bổ sung (giảm một nửa so với thời hạn 10 năm quy định tại Luật năm 2019). Quy định này áp dụng trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh tra, kiểm tra hoặc trước khi có yêu cầu dừng khai từ cơ quan điều tra.
+ Cơ quan thuế kích hoạt hệ thống vận hành tự động cho các thủ tục hoàn thuế, miễn thuế và giảm thuế dựa trên kho dữ liệu số liên thông và các tiêu chí phân tích rủi ro hệ thống, bảo đảm an toàn bảo mật thông tin.
+ Các tổ chức kinh doanh dịch vụ làm thủ tục về thuế (đại lý thuế) chính thức được phép cung cấp thêm dịch vụ kế toán cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nếu đáp ứng điều kiện có ít nhất một nhân sự sở hữu chứng chỉ kế toán viên.
- Khai sai tiền thuế trong lĩnh vực hải quan bị phạt đến 20%. Nghị định số 169/2026/NĐ-CP Chính phủ ban hành ngày 15/05/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 ban hành khung chế tài nghiêm khắc đối với các sai phạm trong hoạt động xuất nhập khẩu. Kể từ hôm nay, các hành vi khai báo không chính xác dẫn đến hậu quả thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 10% đến 20% tính trên số tiền thuế chênh lệch.
Khai báo sai số lượng, tên hàng, chủng loại, chất lượng, trị giá hải quan, mã số hàng hóa, thuế suất; khai sai đối tượng không chịu thuế hoặc hàng hóa thuộc diện quản lý theo hạn ngạch thuế quan; lập hồ sơ miễn, giảm, hoàn thuế không đúng thực tế.
- Gia hạn chính sách giảm thuế đối với mặt hàng xăng dầu. Để hỗ trợ phục hồi kinh tế và giữ vững ổn định giá cả thị trường, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-CP ngày 30/06/2026 và chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026 quyết định kéo dài thời hạn áp dụng mức thuế ưu đãi đối với xăng dầu đến hết ngày 30/9/2026.
Theo đó, mặt hàng xăng, dầu, nhiên liệu bay và nguyên liệu sản xuất xăng dầu tiếp tục được hưởng mức thuế nhập khẩu ưu đãi, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng (VAT) theo khung chính sách giảm sâu đã ban hành trước đó. Quy định này bảo đảm nguồn cung ứng năng lượng nội địa ổn định, giảm áp lực chi phí đầu vào cho các doanh nghiệp vận tải và sản xuất trong quý quý III năm 2026. Bộ Công Thương sẽ theo dõi sát diễn biến thị trường để phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh thời gian hiệu lực khi cần thiết./.
Tác giả: Ngọc Phụng
