Cần Thơ triển khai thực hiện Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số

Ngày 17/11/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 545/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số trên địa bàn thành phố Cần Thơ.

Kế hoạch được ban hành nhằm xác định cụ thể nội dung, tiến độ, thời gian hoàn thành và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức có liên quan trong việc tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 168/2026/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số (sau đây viết tắt là Nghị định số 168/2026/NĐ-CP) bảo đảm kịp thời, đồng bộ, thống nhất và hiệu quả. Cụ thể hóa nhiệm vụ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện các chính sách quy định tại Nghị định số 168/2026/NĐ-CP, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền và điều kiện thực tế của thành phố.

Kế hoạch quy định các nội dung và trách nhiệm như sau:

(1) Phổ biến, quán triệt và tuyên truyền Nghị định số 168/2026/NĐ-CP

- Tổ chức phổ biến, quán triệt nội dung Nghị định số 168/2026/NĐ-CP đến các cấp ủy, chính quyền, sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và Ủy ban nhân dân xã, phường; cung cấp tài liệu, hướng dẫn các nội dung, điều kiện, đối tượng, mức hưởng, trình tự, thủ tục và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong tổ chức thực hiện các chính sách theo quy định;

- Tổ chức tuyên truyền các chính sách theo Nghị định số 168/2026/NĐ-CP đến người dân, nhất là các nhóm đối tượng thuộc diện thụ hưởng và gia đình, bảo đảm thông tin chính sách được cung cấp kịp thời, đầy đủ, dễ tiếp cận; tư vấn, hướng dẫn người dân về điều kiện, mức hưởng, hồ sơ, trình tự, thủ tục và địa điểm thực hiện từng chính sách; hướng dẫn đối tượng chuẩn bị hồ sơ và tiếp cận dịch vụ theo quy định;

- Lồng ghép nội dung tuyên truyền về chính sách dân số, chăm sóc người cao tuổi, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, chế độ đối với cộng tác viên dân số trong các hoạt động truyền thông tại cộng đồng và chương trình có liên quan; đa dạng hóa hình thức truyền thông, phù hợp với từng nhóm đối tượng và điều kiện thực tế tại địa phương; phát huy vai trò của cơ quan y tế, chính quyền cơ sở và cộng tác viên dân số trong công tác tuyên truyền, vận động;

- Phân công trách nhiệm:

 Sở Y tế: Chủ trì tổ chức phổ biến, quán triệt và hướng dẫn triển khai công tác tuyên truyền các chính sách quy định tại Nghị định số 168/2026/NĐ-CP trên địa bàn thành phố; chỉ đạo Chi cục Dân số - Xã hội tham mưu xây dựng nội dung, tài liệu tuyên truyền; phối hợp hướng dẫn nội dung tuyên truyền và cung cấp thông tin về các chính sách dân số phục vụ công tác tuyên truyền, phổ biến;

Các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan: Phối hợp phổ biến chính sách đến cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và các tổ chức, cá nhân thuộc phạm vi quản lý;

Ủy ban nhân dân xã, phường: Tổ chức tuyên truyền, tư vấn, hướng dẫn người dân và các nhóm đối tượng thụ hưởng; lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các hoạt động tại cộng đồng, phát huy vai trò của Trạm Y tế và cộng tác viên dân số.

(2) Triển khai các hướng dẫn chuyên môn quy định tại Luật Dân số

- Triển khai hướng dẫn chuyên môn về truyền thông, vận động, giáo dục nội dung phù hợp về dân số theo quy định tại khoản 3 Điều 10 Luật Dân số; tổ chức thực hiện các hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số phù hợp với từng nhóm đối tượng (bao gồm: người chưa thành niên; người trong độ tuổi sinh sản; người cao tuổi; người di cư, người khuyết tật, người có nguy cơ mắc bệnh truyền nhiễm; người dân tộc thiểu số; người sử dụng lao động) bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương;

- Triển khai hướng dẫn về tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn theo quy định tại khoản 1 Điều 20 Luật Dân số; tổ chức tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn theo hướng dẫn chuyên môn ban hành kèm theo Quyết định số 3472/QĐ-BYT ngày 07 tháng 11 năm 2025 của Bộ trưởng Bộ Y tế;

- Bồi dưỡng, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ đối với cộng tác viên dân số theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Luật Dân số và hướng dẫn của Bộ Y tế; tổ chức bồi dưỡng, tập huấn nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng và năng lực thực hiện nhiệm vụ của cộng tác viên dân số.

- Phân công trách nhiệm:

Sở Y tế: Chủ trì tổ chức triển khai các hướng dẫn chuyên môn quy định tại Luật Dân số; chỉ đạo các cơ sở y tế và đơn vị có liên quan thực hiện các nội dung về truyền thông, vận động, giáo dục về dân số; tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn và bồi dưỡng, tập huấn cộng tác viên dân số theo hướng dẫn của Bộ Y tế; Chỉ đạo Chi cục Dân số - Xã hội tham mưu triển khai các nội dung chuyên môn; phối hợp xây dựng tài liệu, tổ chức bồi dưỡng, tập huấn và hướng dẫn thực hiện các hoạt động thuộc lĩnh vực dân số theo chức năng, nhiệm vụ được giao;

Các cơ sở y tế: Tổ chức thực hiện hoạt động tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn theo hướng dẫn chuyên môn và phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt; phối hợp thực hiện các hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số;

Ủy ban nhân dân xã, phường: Phối hợp tổ chức các hoạt động truyền thông, vận động, giáo dục về dân số tại cộng đồng; rà soát nhu cầu, phối hợp tổ chức bồi dưỡng, tập huấn và hướng dẫn cộng tác viên dân số thực hiện nhiệm vụ được giao.

(3) Triển khai các hướng dẫn chuyên môn quy định tại Nghị định số 168/2026/NĐ-CP

- Về chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng

Triển khai hướng dẫn chuyên môn về chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng theo quy định tại Nghị định số 168/2026/NĐ-CP và hướng dẫn chuyên môn ban hành kèm theo Quyết định số 1976/QĐ-BYT ngày 01 tháng 7 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế; tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên môn về các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại nhà, câu lạc bộ chăm sóc người cao tuổi tại cộng đồng và điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng;

Tổ chức thực hiện các hình thức chăm sóc người cao tuổi phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế tại địa phương. Năm 2026, thí điểm thành lập ít nhất 01 điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng; giai đoạn 2027-2030, tiếp tục duy trì và nhân rộng mô hình, phấn đấu đến năm 2030 thành lập và duy trì hoạt động ít nhất 25 điểm chăm sóc sức khỏe người cao tuổi ban ngày tại cộng đồng trên địa bàn thành phố.

- Về đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật về sàng lọc trước sinh và sơ sinh

 Triển khai các hoạt động đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế ban hành kèm theo Quyết định số 2818/QĐ-BYT ngày 07 tháng 9 năm 2026; phối hợp với các Trung tâm sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh khu vực để hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật cho các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố theo phạm vi phụ trách tại Quyết định số 2037/QĐ-BYT ngày 06 tháng 7 năm 2026; tổ chức đào tạo theo chương trình được xây dựng theo nhiệm vụ tại Quyết định số 2040/QĐ-BYT ngày 06 tháng 7 năm 2026 của Bộ Y tế;

- Về chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số

Triển khai hướng dẫn của Bộ Y tế về một số nội dung chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều 13 Nghị định số 168/2026/NĐ-CP; tổ chức thực hiện theo hướng dẫn và quy định của cơ quan có thẩm quyền;

- Tổ chức thực hiện các chính sách thuộc Nghị định số 168/2026/NĐ-CP

Sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị và Ủy ban nhân dân xã, phường căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao tổ chức thực hiện các chính sách thuộc Nghị định số 168/2026/NĐ-CP và quy định của cấp có thẩm quyền;

- Phân công trách nhiệm

Sở Y tế: Chủ trì tổ chức triển khai, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ đảm bảo đúng quy định; đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật sàng lọc trước sinh và sơ sinh; phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan triển khai chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số. Chỉ đạo Chi cục Dân số - Xã hội tham mưu, phối hợp triển khai các nội dung thuộc lĩnh vực dân số theo chức năng, nhiệm vụ được giao; tham mưu triển khai các nội dung chuyên môn thuộc lĩnh vực dân số; phối hợp xây dựng tài liệu, tổ chức tập huấn, hướng dẫn thực hiện các hoạt động chăm sóc người cao tuổi, sàng lọc trước sinh và sơ sinh; phối hợp tham mưu triển khai các chính sách, chế độ đối với cộng tác viên dân số;

Bảo hiểm xã hội thành phố Cần Thơ: Hướng dẫn, tiếp nhận, giải quyết và chi trả chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và Nghị định số 168/2026/NĐ-CP;

Ủy ban nhân dân xã, phường: Tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ tài chính khi sinh con; chỉ đạo Trạm Y tế và các đơn vị có liên quan triển khai các hình thức chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng; tổ chức rà soát nhu cầu, tuyển chọn, ký hợp đồng trách nhiệm, phân công nhiệm vụ và thực hiện chế độ đối với cộng tác viên dân số; tổ chức thực hiện chính sách hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo thẩm quyền;

Các cơ sở y tế: Tổ chức thực hiện hướng dẫn chuyên môn về chăm sóc người cao tuổi tại nhà, tại cộng đồng; phối hợp đào tạo, hỗ trợ và chuyển giao kỹ thuật sàng lọc trước sinh, sơ sinh; cung cấp dịch vụ theo chức năng, nhiệm vụ, phạm vi hoạt động chuyên môn được phê duyệt và quy định hiện hành.

(4) Triển khai hướng dẫn chuyên môn về Danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo Thông tư số 12/2026/TT-BYT

- Tổ chức triển khai hướng dẫn chuyên môn về Danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh theo quy định tại Thông tư số 12/2026/TT-BYT ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Bộ trưởng Bộ Y tế; thực hiện các hoạt động sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh theo hướng dẫn chuyên môn kỹ thuật ban hành kèm theo Quyết định số 2818/QĐ-BYT ngày 07 tháng 9 năm 2026 của Bộ Y tế;

- Tổ chức tuyên truyền, tư vấn, vận động phụ nữ mang thai, gia đình và các đối tượng có liên quan tham gia sàng lọc trước sinh và sơ sinh; hướng dẫn phát hiện các trường hợp có nguy cơ, thực hiện sàng lọc, chẩn đoán, chuyển tuyến và quản lý, theo dõi các trường hợp có kết quả sàng lọc nguy cơ cao hoặc được chẩn đoán xác định theo quy định chuyên môn;

- Phân công trách nhiệm

Sở Y tế: Chỉ đạo, quản lý, điều phối, giám sát và kiểm tra các hoạt động sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh trên địa bàn thành phố; hướng dẫn chuyên môn đối với các cơ sở y tế triển khai thực hiện Danh mục bệnh bẩm sinh cần sàng lọc trước sinh và sơ sinh, bảo đảm phù hợp với hướng dẫn chuyên môn và phạm vi hoạt động chuyên môn được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Chỉ đạo Chi cục Dân số - Xã hội tham mưu, giúp Sở Y tế triển khai, theo dõi và tổng hợp kết quả thực hiện; phối hợp với Ủy ban nhân dân xã, phường và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong tổ chức thực hiện;

 Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và Trạm Y tế: Căn cứ chức năng, nhiệm vụ và phạm vi hoạt động chuyên môn được giao, tổ chức thực hiện các hoạt động tuyên truyền, vận động, giáo dục, tư vấn và các kỹ thuật sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế và Sở Y tế; phối hợp trong đào tạo, hỗ trợ, chuyển giao kỹ thuật, chuyển tuyến, quản lý các trường hợp có nguy cơ cao; thực hiện thống kê, tổng hợp và báo cáo theo quy định;

 Ủy ban nhân dân xã, phường: Thực hiện quản lý Trạm Y tế theo phân cấp; bảo đảm điều kiện cần thiết để Trạm Y tế thực hiện nhiệm vụ về sàng lọc, chẩn đoán, điều trị trước sinh và sơ sinh; phối hợp với Sở Y tế và các cơ quan, đơn vị có liên quan trong tổ chức triển khai các hoạt động tại địa phương./.

Tác giả: Hồng Vân