Bắt đầu từ ngày 01/7/2026, các cơ quan hành chính nhà nước trên toàn quốc chính thức áp dụng quy trình mới về phát ngôn công vụ theo Nghị định số 244/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành ngày 26/6/2026. Một trong những cải cách hành chính mạnh mẽ nhất tại văn bản này là quy định: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các Bộ, ngành bắt buộc phải tổ chức họp báo định kỳ tối thiểu 03 tháng một lần để công khai thông tin và giải trình trước dư luận.
Chuẩn hóa tần suất cung cấp thông tin và họp báo định kỳ. Theo nội dung quy định chi tiết tại khoản 2 Điều 6 Nghị định số 244/2026/NĐ-CP, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, các bộ và cơ quan ngang bộ có trách nhiệm chủ động cung cấp thông tin cho báo chí về tình hình hoạt động, kết quả thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội, cùng các vấn đề nóng được dư luận quan tâm thông qua chuỗi giải pháp đồng bộ:
- Các cơ quan cấp Bộ và UBND cấp tỉnh phải tổ chức họp báo chính thức với tần suất ít nhất 03 tháng một lần để trực tiếp đối thoại, giải đáp và cung cấp thông tin cho các cơ quan thông tấn, phóng viên.
- Định kỳ hằng tháng, các cơ quan phải chủ động cung cấp dữ liệu cho báo chí và thực hiện việc cập nhật thông tin liên tục trên hệ thống cổng/trang thông tin điện tử của đơn vị.
- Tổ chức cung cấp thông tin bằng văn bản chính thức hoặc qua hệ thống thư điện tử. Đồng thời, cử đại diện phát ngôn thông tin trực tiếp tại các cuộc giao ban báo chí định kỳ hằng tuần khi có yêu cầu.
- Cung cấp thông tin kịp thời, chính xác để đăng, phát trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ theo đúng quy định chuyên ngành.
Linh hoạt hình thức tổ chức họp báo công vụ. Để phù hợp với xu thế chuyển đổi số và nâng cao tính tiện ích cho các cơ quan thông tấn, khoản 1 Điều 5 Nghị định số 244/2026/NĐ-CP cho phép các cơ quan hành chính nhà nước chủ động lựa chọn phương thức vận hành. Theo đó, việc họp báo có thể được triển khai dưới 02 hình thức linh hoạt: họp báo trực tiếp truyền thống tại khán phòng hoặc tổ chức họp báo trực tuyến qua hệ thống cầu truyền hình số.
Sự linh hoạt này giúp các địa phương dễ dàng kết nối, rút ngắn khoảng cách địa lý và tăng tốc độ truyền tải thông tin chính thống đến công chúng, tiết kiệm chi phí hành chính sự nghiệp.
Cơ chế phối hợp thông tin cấp Chính phủ. Song song với trách nhiệm của chính quyền địa phương, Nghị định mới cũng chuẩn hóa quy trình thông tin ở cấp vĩ mô. Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ được giao chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh để tổ chức cung cấp thông tin cho báo chí định kỳ 1 tháng một lần.
Nội dung tập trung vào công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thông qua các hình thức tổng hợp như họp báo, phát hành thông cáo báo chí, trả lời phỏng vấn và đăng tải công khai trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.
Ý nghĩa thực tiễn đối với chính quyền địa phương. Việc Nghị định số 244/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày hôm nay là đòn bẩy thể chế quan trọng, buộc người đứng đầu các cơ quan hành chính của địa phương phải nâng cao tư duy quản trị truyền thông.
Quy định này không chỉ giúp xóa bỏ tình trạng "né tránh" báo chí, minh bạch hóa hoạt động quản lý nhà nước mà còn là giải pháp căn cơ để định hướng dư luận xã hội kịp thời, ngăn chặn các thông tin sai lệch, thất thiệt và xây dựng một nền hành chính phục vụ, thượng tôn pháp luật. Các địa phương chưa ban hành quy chế nội bộ sẽ có tối đa 45 ngày để hoàn thiện và ban hành quy định riêng cho đơn vị mình./.
Tác giả: Ngọc Phụng
