Yêu cầu tất yếu từ thực tiễn hoàn thiện thể chế. Cải cách thể chế và đơn giản hóa thủ tục hành chính luôn là động lực cốt lõi để giải phóng các nguồn lực xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Ngày 20/06/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 159/NQ-CP về việc bổ sung dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ năm 2026 của Quốc hội khóa XVI .
Việc lựa chọn xây dựng dự án Luật này theo trình tự, thủ tục rút gọn không chỉ thể hiện tinh thần hành động quyết liệt, khẩn trương của Chính phủ mà còn là giải pháp kịp thời nhằm tháo gỡ ngay các điểm nghẽn pháp lý. Đây là nhiệm vụ trọng tâm mang tính thời sự, đòi hỏi các cơ quan tham mưu phải chủ động phổ biến và triển khai hiệu quả để tạo sự đồng thuận cao trong toàn xã hội.
Quy mô sửa đổi toàn diện và mô hình quản lý mới. Dự án Luật tập trung sửa đổi, bổ sung đồng bộ một số điều của 10 luật chuyên ngành có tác động lớn đến đời sống dân sinh và hoạt động của doanh nghiệp, cụ thể bao gồm:
- Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật; Luật Trồng trọt; Luật Chăn nuôi; Luật Thú y.
- Luật Thủy sản; Luật Thủy lợi; Luật Đê điều.
- Luật Tài nguyên nước; Luật Khí tượng thủy văn; Luật Địa chất và khoáng sản.
Một mặt quyết liệt cắt giảm các thủ tục hành chính rườm rà, bãi bỏ các điều kiện đầu tư kinh doanh không còn phù hợp; mặt khác, tái cấu trúc quy trình quản lý theo hướng chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm", nâng cao năng lực quản lý nhà nước thông qua việc xây dựng một nền hành chính phục vụ, minh bạch và tăng cường trách nhiệm giải trình của các cơ quan công quyền.
Đẩy mạnh phân cấp và tối ưu hóa thời gian phản ứng. Để các quy định sửa đổi sớm đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả ngay sau khi được Quốc hội xem xét, thông qua, các giải pháp tổ chức thực hiện cần tập trung vào các định hướng trọng tâm:
- Chuyển giao thẩm quyền giải quyết một số thủ tục hành chính về cho cấp tỉnh, cấp huyện nhằm phát huy tính chủ động, tự chịu trách nhiệm của chính quyền cơ sở, giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và bám sát thực tế phát triển của từng vùng miền.
- Đi đôi với việc giảm số lượng giấy tờ là việc đơn giản hóa cấu trúc quy trình, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin để tiếp nhận và giải quyết thủ tục trực tuyến, giảm tối đa chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và người dân.
- Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật đúng quy định, bảo đảm trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bổ sung vào Chương trình Kỳ họp không thường lệ (dự kiến cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8/2026). Người đứng đầu ngành chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, chất lượng báo cáo giải trình, bảo đảm không tạo ra khoảng trống pháp lý sau khi luật sửa đổi có hiệu lực.
Động lực mới cho phát triển bền vững. Nghị quyết số 159/NQ-CP là một quyết sách mang tính đột phá, thể hiện tư duy quản lý hiện đại, sẵn sàng đổi mới để kiến tạo phát triển. Khi dự án Luật được thông qua theo thủ tục rút gọn, những rào cản, chồng chéo pháp lý trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường sẽ được tháo gỡ tận gốc, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, lành mạnh. Ý thức rõ tầm quan trọng đó, đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác tham mưu tại địa phương cần chủ động nghiên cứu, chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết về nhân lực và hạ tầng để thực thi ngay khi các quy định mới chính thức có hiệu lực./.
Tác giả: Ngọc Phụng
