Ngày 15/07/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng. Thông tư này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 9 năm 2026. Theo Thông tư, hoạt động thỉnh giảng, tiêu chuẩn của nhà giáo thỉnh giảng, định mức giờ thỉnh giảng và hợp đồng thỉnh giảng được quy định như sau:
Về hoạt động thỉnh giảng:
- Mục đích hoạt động thỉnh giảng:
+ Nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học thông qua thu hút đội ngũ nhà giáo, người có trình độ cao và người có kinh nghiệm thực tiễn;
+ Bảo đảm nguồn lực nhà giáo, duy trì định mức giờ dạy và tính liên tục của chương trình giáo dục, chương trình đào tạo; đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng giáo dục, đào tạo;
+ Tăng cường liên kết, chia sẻ nguồn lực giữa cơ sở giáo dục với các tổ chức, doanh nghiệp để gắn giáo dục, đào tạo với nhu cầu thực tiễn xã hội.
- Nguyên tắc thực hiện hoạt động thỉnh giảng:
+ Tuân thủ pháp luật về hợp đồng được giao kết;
+ Không làm ảnh hưởng đến tiến độ, chất lượng giảng dạy và nhiệm vụ chuyên môn tại cơ quan, đơn vị;
+ Tuân thủ quy định về tự chủ đối với cơ sở giáo dục công lập; tuân thủ quy chế tổ chức và hoạt động đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập và cơ sở giáo dục khác;
d) Hoạt động thỉnh giảng tại cơ sở giáo dục đại học phải gắn với nâng cao chất lượng đào tạo, tăng cường liên kết doanh nghiệp, viện nghiên cứu và hợp tác quốc tế;
+ Trường hợp cán bộ, công chức, viên chức hoặc người lao động sử dụng thời gian làm việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi công tác để tham gia hoạt động thỉnh giảng thì phải được sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị đó trước khi ký kết hợp đồng.
- Nhà giáo thỉnh giảng là người nước ngoài hoặc người Việt Nam định cư ở nước ngoài thực hiện theo quy định tại Thông tư này, các quy định của pháp luật lao động và các quy định khác của pháp luật có liên quan.
Về tiêu chuẩn của nhà giáo thỉnh giảng:
- Có phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp tốt; không trong thời hạn bị xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật; không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành các hình phạt khác.
- Đáp ứng tiêu chuẩn sức khỏe để làm việc, được cơ quan y tế có thẩm quyền xác nhận.
- Nhà giáo thỉnh giảng các môn học, mô-đun, học phần, chuyên đề trong chương trình giáo dục hoặc chương trình đào tạo phải đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo theo quy định của Luật Nhà giáo và quy định của pháp luật có liên quan;
- Nhà giáo thỉnh giảng các chuyên đề (không thuộc chương trình giáo dục, chương trình đào tạo), hướng dẫn thí nghiệm, thực hành, thực tập phải đáp ứng trình độ chuẩn được đào tạo của nhà giáo hoặc có kinh nghiệm chuyên môn phù hợp theo quy định của người đứng đầu cơ sở giáo dục, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.
- Nhà giáo thỉnh giảng tham gia hướng dẫn, chấm đồ án, khóa luận, luận văn, luận án hoặc chấm thi tốt nghiệp phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ đào tạo, năng lực chuyên môn, kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu khoa học theo quy chế đào tạo hiện hành.
- Nhà giáo thỉnh giảng tham gia biên soạn giáo trình, tài liệu giảng dạy và sách tham khảo tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học thực hiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
- Nhà giáo thỉnh giảng tại trường của cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, lực lượng vũ trang nhân dân phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại Điều này và các quy định của cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp cơ sở giáo dục đó.
Về định mức giờ thỉnh giảng:
- Tổng số giờ thỉnh giảng của một nhà giáo thỉnh giảng trong một năm học không vượt quá định mức giờ giảng dạy và giờ làm thêm theo quy định đối với nhà giáo cơ hữu thực hiện cùng nhiệm vụ.
- Nhà giáo thỉnh giảng là cán bộ, công chức, viên chức hoặc người lao động tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị phải đảm bảo tổng thời gian làm việc và thời gian thỉnh giảng không vượt quá định mức giờ làm việc, giờ làm thêm theo quy định của pháp luật lao động và quy định của pháp luật có liên quan.
- Căn cứ vào điều kiện thực tế, yêu cầu chất lượng giáo dục và đào tạo, người đứng đầu cơ sở giáo dục quyết định định mức giờ thỉnh giảng cụ thể đối với từng đối tượng trong hợp đồng thỉnh giảng, đảm bảo không vượt quá giới hạn theo quy định của pháp luật.
Về hợp đồng thỉnh giảng:
- Quy định về hợp đồng:
+ Hợp đồng lao động: Được ký kết theo quy định của pháp luật lao động khi việc thỉnh giảng có đầy đủ các yếu tố về việc làm, tiền lương và sự quản lý, điều hành, giám sát của cơ sở giáo dục;
+ Hợp đồng dịch vụ: Được ký kết theo quy định của pháp luật dân sự khi người thỉnh giảng thực hiện nhiệm vụ độc lập, tự chịu trách nhiệm về kết quả, sản phẩm công việc và không chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp của cơ sở giáo dục;
+ Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, việc ký kết hợp đồng phải bảo đảm tuân thủ quy định tại Nghị định số 235/2026/NĐ-CP.
- Quy trình thực hiện hợp đồng thỉnh giảng bao gồm việc xác định nhu cầu, thỏa thuận tiền lương hoặc thù lao, soạn thảo, giao kết và thanh lý hợp đồng. Căn cứ loại hình hợp đồng được giao kết, cơ sở giáo dục và người thỉnh giảng có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm, chuẩn bị hồ sơ và các chế độ chính sách khác; việc thực hiện, sửa đổi, bổ sung hoặc chấm dứt hợp đồng tuân thủ các quy định của pháp luật lao động hoặc pháp luật dân sự tương ứng với loại hình hợp đồng đã giao kết.
- Đối với nhà giáo thỉnh giảng là cán bộ, công chức: Hoạt động thỉnh giảng được thực hiện thông qua hợp đồng dịch vụ theo quy định của pháp luật dân sự. Không thực hiện hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật lao động đối với đối tượng này.
- Đối với nhà giáo thỉnh giảng là viên chức, người lao động đang làm việc tại các đơn vị sự nghiệp, tổ chức hoặc doanh nghiệp: Việc giao kết hợp đồng thỉnh giảng được thực hiện theo quy định của pháp luật lao động hoặc pháp luật dân sự./.
Tác giả: Việt Phương
