Ngày 03 tháng 07 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 271/2026/NĐ-CP quy định về việc miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông và miễn học phí, giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
Nhằm bảo đảm quyền lợi của người học và nâng cao chất lượng công tác giáo dục quốc phòng và an ninh trong các cơ sở đào tạo, Chính phủ quy định thực hiện chính sách miễn học phí môn Giáo dục quốc phòng và an ninh đối với sinh viên theo lộ trình từ năm học 2027 – 2028.
Về đối tượng và chính sách miễn học phí:
Theo quy định, sinh viên đang học tại các cơ sở đào tạo được miễn học phí đối với lần học đầu tiên môn Giáo dục quốc phòng và an ninh theo chương trình đào tạo bắt buộc do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Đối với sinh viên học lại môn học này, chính sách miễn học phí không áp dụng trong trường hợp thi không đạt, nghỉ học quá thời gian quy định hoặc vì các nguyên nhân chủ quan khác theo quy chế đào tạo. Tuy nhiên, nếu sinh viên phải dừng học hoặc học lại do ốm đau, tai nạn hoặc các lý do bất khả kháng, không do bị kỷ luật hoặc tự ý thôi học và được cơ sở đào tạo xác nhận thì sẽ được xem xét tiếp tục hưởng chính sách miễn học phí cho lần học tiếp theo theo quy định của cơ sở đào tạo.
Để triển khai chính sách, Nhà nước sẽ bảo đảm kinh phí từ ngân sách nhà nước cấp cho các cơ sở đào tạo thực hiện miễn học phí theo quy định.
Về lộ trình thực hiện:
Trong năm học 2026 – 2027, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật đào tạo môn Giáo dục quốc phòng và an ninh, làm căn cứ xác định mức ngân sách nhà nước hỗ trợ. Từ năm học 2027 – 2028, các cơ sở đào tạo sẽ chính thức thực hiện miễn học phí đối với toàn bộ sinh viên thuộc diện được hưởng chính sách.
Về lập dự toán và cấp phát kinh phí:
Hằng năm, căn cứ số lượng sinh viên thực tế tham gia học, định mức kinh tế - kỹ thuật và lộ trình thực hiện, các cơ sở đào tạo có trách nhiệm lập dự toán kinh phí miễn học phí theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước. Đối với các cơ sở đào tạo thuộc địa phương, dự toán được gửi Sở Giáo dục và Đào tạo để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền quyết định. Đối với cơ sở đào tạo thuộc bộ, ngành, dự toán được gửi cơ quan quản lý trực tiếp để tổng hợp, trình Bộ Tài chính thẩm định và bố trí kinh phí. Các cơ sở đào tạo tư thục cũng được hỗ trợ kinh phí theo quy định của pháp luật và cơ chế hỗ trợ hiện hành.
Về quản lý và sử dụng kinh phí tại cơ sở đào tạo:
Nguồn kinh phí được cấp phải được các cơ sở đào tạo quản lý, sử dụng đúng mục đích để tổ chức giảng dạy môn Giáo dục quốc phòng và an ninh hoặc thanh toán chi phí đào tạo cho các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh, cơ sở đào tạo liên kết theo hợp đồng. Trường hợp sinh viên học lại nhưng không thuộc diện tiếp tục được miễn học phí thì cơ sở đào tạo thực hiện thu học phí theo quy định để thanh toán cho đơn vị trực tiếp giảng dạy.
Về quyết toán kinh phí:
Kết thúc mỗi năm học, các cơ sở đào tạo thực hiện quyết toán kinh phí trên cơ sở số lượng sinh viên thực tế đã hoàn thành môn học và được cấp chứng chỉ hoặc xác nhận kết quả học tập. Phần kinh phí còn dư do sinh viên thôi học, bị đình chỉ học tập hoặc các nguyên nhân khác phải được hoàn trả ngân sách nhà nước hoặc khấu trừ vào dự toán năm sau theo quy định.
Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo có trách nhiệm thực hiện miễn học phí ngay khi chính sách có hiệu lực, không được thu thêm bất kỳ khoản phí nào liên quan đến học phí môn Giáo dục quốc phòng và an ninh; đồng thời thực hiện hạch toán, quản lý riêng nguồn kinh phí được cấp và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của hồ sơ, số lượng sinh viên cũng như việc sử dụng kinh phí đúng mục đích, đúng quy định.
Chính sách miễn học phí môn Giáo dục quốc phòng và an ninh góp phần giảm bớt gánh nặng chi phí học tập cho sinh viên, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo triển khai hiệu quả chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Đồng thời, Nghị định này cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm như sau:
- Thu các khoản phí trái quy định liên quan đến việc sử dụng sách giáo khoa, giáo trình (bao gồm phí đặt cọc, phí bảo quản hoặc các khoản phí dịch vụ thư viện khác trái quy định).
- Cung ứng sách giáo khoa, giáo trình không đúng danh mục được phê duyệt; không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật hoặc cung ứng sách in lậu, sách giả.
- Lập hồ sơ khống về số lượng học sinh, sinh viên, danh mục sách hư hỏng, mất mát nhằm trục lợi ngân sách nhà nước hoặc thanh lý tài sản công trái quy định.
- Thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, lưu trữ, sử dụng dẫn đến thất thoát, lãng phí hoặc hư hỏng tài sản được giao./.
Tác giả: Tấn Hòa
