Nghị định số 174/2026/NĐ-CP được Chính phủ ban hành vào ngày 15/05/2026 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/07/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin chính thức có hiệu lực thi hành. Đây là bước đi quyết liệt của Chính phủ nhằm siết chặt kỷ cương trên không gian số, tạo hành lang pháp lý nghiêm khắc để bảo vệ an toàn thông tin và quyền lợi của người dùng internet, trong đó đặc biệt nhấn mạnh chế tài xử lý đối với các hành vi ẩn danh, giả mạo để gửi thư điện tử và tin nhắn rác.
Chế tài nghiêm khắc đối với hành vi che giấu và mạo danh trên môi trường số. Theo quy định chi tiết tại điểm b khoản 5 Điều 96 Nghị định số 174/2026/NĐ-CP, các tổ chức thực hiện hành vi che giấu tên, địa chỉ thư điện tử cá nhân của mình, hoặc cố tình giả mạo tên, địa chỉ điện tử của bất kỳ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào khác khi tiến hành phát tán thư điện tử, tin nhắn trên môi trường mạng sẽ bị áp dụng khung phạt tiền rất cao, dao động từ 50 triệu đến 70 triệu đồng.
Song song với việc xử lý hành vi ẩn danh và giả mạo, khoản 5 Điều 96 của Nghị định này cũng quy định mức phạt tương tự, từ 50 triệu đến 70 triệu đồng đối với hành vi mua bán, trao đổi hoặc chuyển nhượng trái phép các nguồn thông tin riêng tư, dữ liệu cá nhân của người sử dụng dịch vụ viễn thông mà chưa được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu.
Hình thức phạt bổ sung mang tính răn đe cao. Không dừng lại ở việc xử lý về mặt tài chính, để ngăn chặn triệt để các hành vi vi phạm có hệ thống trên mạng internet, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP còn thiết lập các hình phạt bổ sung cực kỳ nghiêm khắc. Cụ thể, tùy thuộc vào mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm, đơn vị hoặc cá nhân sai phạm có thể bị cơ quan quản lý nhà nước tước quyền sử dụng Giấy phép cung cấp dịch vụ mạng xã hội với thời hạn kéo dài từ 22 tháng đến 24 tháng. Biện pháp mạnh tay này sẽ tước đi công cụ vận hành trực tuyến của các đơn vị cố tình vi phạm kỷ cương an ninh mạng.
Nguyên tắc phân định mức phạt giữa tổ chức và cá nhân. Một điểm lưu ý quan trọng trong kỹ thuật áp dụng chế tài tại Nghị định mới này là sự phân định rõ ràng về đối tượng vi phạm:
- Mức phạt tiền từ 50 triệu đến 70 triệu đồng nêu trên là khung hình phạt áp dụng mặc định đối với đối tượng vi phạm là tổ chức.
- Trong trường hợp đối tượng vi phạm là cá nhân có cùng hành vi sai phạm như tổ chức, mức phạt tiền sẽ được tính bằng 1/2 (một nửa) mức phạt quy định đối với tổ chức (tức là dao động từ 25 triệu đến 35 triệu đồng).
Quy định mới tại Nghị định số 174/2026/NĐ-CP chính thức đi vào cuộc sống là lời cảnh báo đắt giá cho các doanh nghiệp quảng cáo, các đơn vị vận hành mạng và người dùng trực tuyến. Các cơ quan chức năng trên địa bàn Thành phố cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, rà soát và phối hợp chặt chẽ với các đơn vị an ninh mạng để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng tính ẩn danh của môi trường số để lừa đảo, giả mạo, bảo đảm không gian mạng an toàn, minh bạch cho nhân dân./.
Tác giả: Ngọc Phụng
