Thực hiện Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ năm 2024; Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Kế hoạch số 93/KH-BCA-C07 ngày 10 tháng 02 năm 2026 của Bộ Công an về việc chuẩn bị huy động lực lượng, phương tiện, tài sản của các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân để xử lý tình huống cháy, tai nạn, sự cố phức tạp, quy mô lớn. Ngày 02 tháng 6 năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Kế hoạch số 256/KH-UBND huy động lực lượng, phương tiện, tài sản của các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân để xử lý tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố phức tạp, quy mô lớn trên địa bàn thành phố.
Theo Kế hoạch trên, có 06 nguyên tắc huy động:
(i) Việc huy động phải khẩn trương, kịp thời theo phương châm “4 tại chỗ” (Chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ, hậu cần tại chỗ). Sử dụng mọi nguồn lực để phát huy tối đa hiệu quả công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, ưu tiên các hoạt động cứu người và tài sản.
(ii) Các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khi nhận được lệnh huy động phải khẩn trương, nhanh chóng huy động lực lượng, phương tiện đến nơi xảy ra cháy, tai nạn, sự cố để phối hợp xử lý vụ việc. Đồng thời chấp hành nghiêm mệnh lệnh của người chỉ huy chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ tại hiện trường.
(iii) Công tác chỉ đạo, chỉ huy, điều hành phải tập trung, thống nhất; sự phối hợp giữa các lực lượng được huy động phải bảo đảm chặt chẽ trong suốt quá trình chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ. Trong đó, xác định rõ lực lượng chủ trì, lực lượng phối hợp trong từng hoạt động cụ thể.
(iv) Việc huy động lực lượng, phương tiện để tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải đạt hiệu quả cao nhất, không được lãng phí nguồn nhân lực, vật lực; phải bảo đảm an toàn tuyệt đối cho người và phương tiện tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
(v) Việc huy động phương tiện, thiết bị chuyên dùng của các cơ quan, đơn vị phải căn cứ tình trạng kỹ thuật, khả năng cơ động, điều kiện vận hành, người điều khiển hoặc người sử dụng phương tiện; không huy động phương tiện không bảo đảm an toàn kỹ thuật hoặc việc huy động có nguy cơ gây mất an toàn cho người, phương tiện, công trình và khu vực xảy ra sự cố.
(vi) Việc huy động lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ khi xảy ra cháy, nổ, tai nạn, sự cố phức tạp, quy mô lớn phải tuân thủ theo quy định của pháp luật.
Tại Kế hoạch trên, Ủy ban nhân dân thành phố còn quy định việc xử lý các tình huống huy động; thẩm quyền huy động; trình tự, thủ tục huy động; phân công nhiệm vụ của các sở, ban ngành... (xem chi tiết tại Kế hoạch số 256/KH-UBND). Trong đó, Công an thành phố có nhiệm vụ:
(i) Chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức trinh sát nắm chắc tình hình đám cháy; tham mưu thành lập Ban Chỉ huy, Ban Tham mưu chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khi tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố quy mô lớn, diễn biến phức tạp có nguy cơ lan rộng, kéo dài; đề ra các biện pháp kỹ thuật, chiến thuật chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, phân công nhiệm vụ, khu vực, vị trí chiến đấu đối với các lực lượng, phương tiện tham gia; huy động và đề nghị người có thẩm quyền huy động lực lượng, phương tiện, tài sản, để chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
(ii) Tham mưu, đề xuất Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố các điều kiện về hậu cần phục vụ công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong trường hợp thời gian kéo dài để đảm bảo thuận lợi cho công tác chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được liên tục và đạt hiệu quả cao nhất; chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, tham mưu người có thẩm quyền ban hành Quyết định huy động, đề xuất hoàn thiện các thủ tục và tổ chức hoàn trả tài sản, bồi thường thiệt hại về tài sản do việc trưng dụng, huy động để chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ theo quy định tại Luật trưng mua, trưng dụng tài sản. Huy động, tiếp nhận, phân công nhiệm vụ đối với lực lượng, phương tiện của các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân được huy động tham gia xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố quy mô lớn, diễn biến phức tạp xảy ra trên địa bàn thành phố.
(iii Bảo đảm sẵn sàng về lực lượng, phương tiện và tổ chức trực 24/24 giờ tiếp nhận, xử lý thông tin báo cháy, nổ, tai nạn, sự cố và chủ trì tổ chức chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo quy định.
(iv) Chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức bảo vệ, khám nghiệm hiện trường, điều tra, xác minh nguyên nhân xảy ra cháy, nổ, tai nạn, sự cố xử lý theo quy định của pháp luật và bảo đảm an ninh, trật tự, khu vực xảy ra vụ việc phục vụ chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ được kịp thời, hiệu quả;…
Về trách nhiệm của Ủy ban nhân dân xã, phường, Kế hoạch xác định các nhiệm vụ sau:
(i) Rà soát, thống kê, lập danh sách các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân có lực lượng, phương tiện chuyên dùng có thể huy động tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ theo địa bàn quản lý gửi về Công an thành phố (qua Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ) để tập hợp xây dựng kế hoạch huy động lực lượng phụ trách.
(ii) Củng cố, kiện toàn nâng cao chất lượng hoạt động của lực lượng tham gia Bảo vệ an ninh, trật tự tại cơ sở, lực lượng Dân quân tự vệ; chủ động huy động lực lượng, phương tiện tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn phụ trách, chi viện cho các địa phương lân cận theo yêu cầu của người có thẩm quyền.
(iii) Huy động lực lượng tình nguyện viên, các mạnh thường quân tham gia hỗ trợ dọn dẹp môi trường, phân phát hàng cứu trợ, giúp đỡ gia đình bị thiệt hại do cháy, tai nạn, sự cố gây ra.
(iv) Đảm bảo các điều kiện khác phục vụ công tác chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ xảy ra trên địa bàn.
Đối với các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn thành phố, Kế hoạch quy định:
(i) Khi nhận được lệnh huy động lực lượng, phương tiện chi viện tham gia xử lý các tình huống cháy, nổ, tai nạn, sự cố phải khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện đến nơi xảy ra vụ việc tham gia chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
(ii) Khi đến hiện trường, chỉ huy lực lượng chi viện phải liên hệ ngay với Ban Chỉ đạo, Ban Chỉ huy hoặc người đang chỉ huy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại hiện trường để nhận, thực hiện nhiệm vụ theo sự phân công.
(iii) Thực hiện nhiệm vụ khác theo phân công của Ban Chỉ huy chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ./.
Tác giả: Nguyễn Phương
