Ngày 07/4/2026, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 23-KL/TW về Đề án “Nghiên cứu xây dựng chế định luật sư công trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay”. Đây là chủ trương quan trọng nhằm nâng cao năng lực pháp lý của khu vực công, đáp ứng yêu cầu phát triển và hội nhập trong giai đoạn mới.
Theo Kết luận, Bộ Chính trị thống nhất chủ trương xây dựng và tổ chức thí điểm chế định luật sư công nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước; đồng thời nâng cao chất lượng tham mưu, xử lý các vấn đề pháp lý phức tạp.
Chế định luật sư công sẽ được triển khai thí điểm tại 8 bộ gồm: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Ngoại giao, Nông nghiệp và Môi trường; và 10 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hoà, Đồng Nai, Bắc Ninh. Thời gian thực hiện thí điểm từ ngày 01/10/2026 đến ngày 30/9/2028.
Kết luận xác định rõ, luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan lực lượng vũ trang hoặc người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư, thực hiện các hoạt động pháp lý nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị và doanh nghiệp nhà nước. Luật sư công không bao gồm các đối tượng đang thực hiện trợ giúp pháp lý.
Để bảo đảm chất lượng đội ngũ, luật sư công phải đáp ứng đồng thời tiêu chuẩn của cán bộ khu vực công và tiêu chuẩn hành nghề luật sư theo quy định; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực pháp luật, đặc biệt là trong hoạt động tranh tụng, tư vấn hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp; có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính.
Nguồn hình thành luật sư công bao gồm đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan lực lượng vũ trang, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước đáp ứng đủ tiêu chuẩn; đồng thời thu hút, tuyển dụng luật sư, chuyên gia, nhà khoa học, luật gia từ khu vực ngoài công lập theo quy định hiện hành.
Về phạm vi hoạt động, luật sư công thực hiện tư vấn, đại diện tham gia tố tụng, giải quyết tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong xây dựng, triển khai các chương trình, dự án phát triển kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và thực hiện các nhiệm vụ pháp lý khác theo phân công. Phạm vi hoạt động không bao gồm trợ giúp pháp lý và không trùng lặp với chức năng của bộ phận pháp chế.
Kết luận cũng nêu rõ, không thành lập tổ chức luật sư công độc lập; luật sư công làm việc trong cơ quan, tổ chức và chịu sự quản lý trực tiếp của cơ quan đó. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về luật sư công; Bộ Tư pháp giúp Chính phủ thực hiện quản lý trên phạm vi toàn quốc; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Sở Tư pháp thực hiện quản lý tại địa phương theo thẩm quyền. Đồng thời, Liên đoàn Luật sư Việt Nam và Đoàn luật sư các địa phương là tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư công.
Về chế độ, chính sách, luật sư công được hưởng lương, phụ cấp và các chế độ tương đương hoặc cao hơn vị trí pháp chế trong khu vực công; được hưởng thù lao, bồi dưỡng theo vụ việc và các chính sách ưu đãi phù hợp. Nhà nước bảo đảm nguồn kinh phí cho tiền lương, đào tạo, bồi dưỡng và hoạt động; đồng thời có cơ chế thu hút luật sư, chuyên gia ngoài khu vực công tham gia giải quyết các vấn đề pháp lý của Nhà nước khi cần thiết.
Đảng uỷ Bộ Tư pháp được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức triển khai thực hiện thí điểm; định kỳ sơ kết, tổng kết, báo cáo Bộ Chính trị xem xét, quyết định việc nhân rộng mô hình trong thời gian tới.
Kết luận số 23-KL/TW là cơ sở chính trị quan trọng để từng bước xây dựng đội ngũ luật sư công chuyên nghiệp, góp phần hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả hoạt động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam./.
(Đính kèm Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị)
Tác giả: Lê Thanh Phong
