Bước vào tháng 05/2026, với nhiều quy định mới chính thức đi vào thực tiễn. Những thay đổi này không chỉ nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn trực tiếp tháo gỡ các nút thắt trong quản trị hành chính, thúc đẩy giao thương quốc tế và củng cố mạng lưới an sinh xã hội.
Điểm lại các chính sách quan trọng nhất mà người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ, công chức cần đặc biệt lưu ý:
1. Hoàn thiện thể chế tư pháp và an ninh tài chính quốc gia
Từ ngày 01/05/2026, hai đạo luật quan trọng về quản lý chuyên ngành chính thức có hiệu lực, tạo chuẩn mực mới cho hoạt động tư pháp và tài chính:
- Đối với Luật Giám định tư pháp 2025. Xác lập kỷ cương trong hoạt động tố tụng bằng việc áp dụng các mốc thời hạn giám định nghiêm ngặt (tối đa từ 02 đến 04 tháng tùy mức độ phức tạp). Quy định này giúp khắc phục triệt để tình trạng chậm trễ trong giám định, bảo đảm tính kịp thời, công minh của pháp luật và quyền lợi hợp pháp của công dân.
- Đối với Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025. Thiết lập cơ chế "phản ứng nhanh" nhằm bảo vệ người gửi tiền trước mọi rủi ro hệ thống. Nghĩa vụ trả tiền bảo hiểm được kích hoạt ngay khi Ngân hàng Nhà nước có văn bản xác định tổ chức tín dụng mất khả năng chi trả hoặc có lỗ lũy kế vượt mức cho phép. Đây là "lá chắn" vững chắc giữ vững niềm tin của nhân dân vào hệ thống tài chính quốc gia.
2. Đổi mới quản trị nội bộ: Cơ chế tự chủ và trách nhiệm giải trình
Nghị định 75/2026/NĐ-CP quy định về chế độ tự chủ kinh phí quản lý hành chính (hiệu lực từ 01/05) mở ra không gian quản lý linh hoạt hơn cho các cơ quan nhà nước:
- Các đơn vị được trao quyền tự quyết trong chi trả tiền lương, phụ cấp, phúc lợi và các khoản nghiệp vụ đặc thù trên cơ sở định mức phân bổ dự toán.
- Cơ chế này gắn liền quyền lợi của cán bộ, công chức với kết quả tiết kiệm chi phí và hiệu quả công việc, đúng tinh thần Luật Cán bộ, công chức về việc xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp và minh bạch.
3. Thúc đẩy xuất khẩu qua Hiệp định EVFTA và chuẩn mực mới cho Doanh nghiệp
Từ ngày 10/05/2026, Thông tư 14/2026/TT-BCT về Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định EVFTA chính thức áp dụng, mang lại lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp địa phương:
- Áp dụng hệ thống tự chứng nhận xuất xứ cho nhà xuất khẩu đủ điều kiện và các lô hàng có trị giá dưới 6.000 EUR. Điều này giúp giảm thiểu đáng kể chi phí tuân thủ và thời gian làm thủ tục cho doanh nghiệp xuất khẩu của Thành phố sang thị trường Liên minh Châu Âu (EU).
- Việc nắm vững các quy định về chứng từ xuất xứ (C/O) theo mẫu mới là chìa khóa để hàng hóa Cần Thơ thâm nhập sâu vào các chuỗi cung ứng giá trị cao của châu lục.
4. Chính sách an sinh nhân văn: Quyền lợi Bảo hiểm hưu trí bổ sung
Cùng với dòng chảy cải cách, Nghị định 85/2026/NĐ-CP (hiệu lực từ 10/05) thiết lập thêm tầng an sinh mới cho người lao động thông qua bảo hiểm hưu trí bổ sung:
- Người lao động không chỉ được hưởng lương hưu bổ sung mà còn được áp dụng các ưu đãi về thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản đóng góp.
- Quy định cho phép người lao động theo dõi, bảo mật thông tin và linh hoạt chuyển tài khoản hưu trí khi thay đổi môi trường làm việc, đảm bảo quyền lợi tích lũy dài hạn và bền vững.
Những chính sách có hiệu lực trong tháng 05/2026 là minh chứng cho nỗ lực của Chính phủ trong việc xây dựng một xã hội công bằng, nền kinh tế năng động và bộ máy hành chính hiệu quả. Chủ động phổ biến và triển khai nghiêm túc các quy định này, đảm bảo mỗi chính sách ban hành đều được hiện thực hóa bằng những giá trị thực chất cho người dân và doanh nghiệp./.
Tác giả: Minh Hải
