Ngày 11/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 426/QĐ-TTg Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ủy ban sông Mê Công Việt Nam. Quyết định này góp phần hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành trong quản lý, khai thác và bảo vệ tài nguyên nước lưu vực sông Mê Công, đồng thời tăng cường hiệu quả hợp tác quốc tế trong khu vực.
Sông Mê Công là một trong những con sông lớn của thế giới, chảy qua nhiều quốc gia ở khu vực Đông Nam Á và có vai trò đặc biệt quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, môi trường sinh thái và đời sống của người dân, nhất là khu vực Đồng bằng sông Cửu Long của Việt Nam. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, gia tăng nhu cầu khai thác tài nguyên nước và sự phát triển các công trình trên dòng chính và các phụ lưu, việc tăng cường cơ chế điều phối và hợp tác trong quản lý lưu vực sông Mê Công là yêu cầu cấp thiết.
Theo Quyết định số 426/QĐ-TTg, Ủy ban sông Mê Công Việt Nam là tổ chức phối hợp liên ngành, giúp Thủ tướng Chính phủ nghiên cứu, chỉ đạo, phối hợp giải quyết những công việc quan trọng, liên ngành, liên tỉnh, liên quốc gia nhằm quản lý và sử dụng hiệu quả và bền vững tài nguyên nước và các tài nguyên liên quan trên lưu vực sông Mê Công, bao gồm cả các lưu vực sông Cửu Long và sông Sê San - Srêpốk của Việt Nam theo quy định của Hiệp định Hợp tác Phát triển Bền vững lưu vực sông Mê Công, Luật Tài nguyên nước, Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản pháp luật có liên quan. Đồng thời, Ủy ban có nhiệm vụ điều phối hoạt động giữa các bộ, ngành và địa phương trong việc thực hiện các chương trình, dự án và cơ chế hợp tác quốc tế liên quan đến lưu vực sông.
Bên cạnh đó, Ủy ban sông Mê Công Việt Nam còn thực hiện nhiệm vụ tổ chức triển khai các nghĩa vụ và quyền lợi của Việt Nam theo các điều ước, thỏa thuận quốc tế về hợp tác lưu vực sông Mê Công. Trong đó có việc tham gia các diễn đàn, cơ chế hợp tác khu vực; trao đổi thông tin, dữ liệu; nghiên cứu khoa học; đánh giá tác động của các dự án phát triển trên lưu vực sông, đặc biệt là các công trình thủy điện và các hoạt động khai thác tài nguyên nước có thể ảnh hưởng đến môi trường và sinh kế của người dân vùng hạ lưu.
Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ủy ban là phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan và địa phương liên quan trong việc nghiên cứu, tổng hợp, phân tích thông tin, dữ liệu về nguồn nước, môi trường và các hoạt động phát triển trên lưu vực sông Mê Công. Trên cơ sở đó, Ủy ban tham mưu, đề xuất với Chính phủ các giải pháp nhằm bảo đảm khai thác, sử dụng nguồn nước hiệu quả, bền vững, hài hòa lợi ích giữa các quốc gia trong lưu vực.
Quyết định cũng nhấn mạnh vai trò điều phối liên ngành của Ủy ban sông Mê Công Việt Nam trong việc thúc đẩy sự phối hợp giữa các bộ, ngành như tài nguyên và môi trường, nông nghiệp và phát triển nông thôn, công thương, ngoại giao và các cơ quan liên quan. Thông qua cơ chế này, việc chia sẻ thông tin, đánh giá tác động và xây dựng chính sách quản lý nguồn nước sẽ được thực hiện một cách đồng bộ, kịp thời và hiệu quả.
Về cơ cấu tổ chức, Ủy ban sông Mê Công Việt Nam được tổ chức theo mô hình liên ngành, gồm lãnh đạo Ủy ban và các thành viên là đại diện lãnh đạo các bộ, ngành liên quan. Đồng thời, Ủy ban có cơ quan thường trực giúp việc để thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn, tham mưu tổng hợp và điều phối hoạt động của Ủy ban.
Việc ban hành Quyết định số 426/QĐ-TTg có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban sông Mê Công Việt Nam, góp phần tăng cường công tác quản lý tài nguyên nước, bảo vệ môi trường và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lưu vực sông Mê Công. Qua đó, tạo cơ sở để bảo đảm an ninh nguồn nước, phát triển bền vững khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và đóng góp tích cực vào hợp tác khu vực vì lợi ích chung của các quốc gia trong lưu vực.
Đính kèm Quyết định số 426/QĐ-TTg
Tác giả: Anh Thư
