Nhằm tăng cường thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển giáo dục và khoa học, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 530/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình thu hút chuyên gia, nhà khoa học là người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài (Quyết định được ký ngày 31/3/2026).
Chương trình được ban hành trên cơ sở các quy định pháp luật hiện hành và chủ trương của Đảng, Nhà nước về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong đó nhấn mạnh vai trò quan trọng của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học quốc tế và trí thức Việt Nam ở nước ngoài trong nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hội nhập tri thức toàn cầu.
Chương trình đặt mục tiêu chung là hoàn thiện và triển khai có hiệu quả các cơ chế, chính sách đột phá để thu hút, trọng dụng và sử dụng hiệu quả đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học là người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài về giảng dạy, nghiên cứu và làm việc tại các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam; qua đó tăng cường tiềm lực khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, thúc đẩy hội nhập quốc tế trong giáo dục, đào tạo và nghiên cứu khoa học, góp phần từng bước đưa nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực và quốc tế vào năm 2035.
Mục tiêu cụ thể đến năm 2035:
- Thu hút ít nhất 30 chuyên gia, nhà khoa học xuất sắc người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài, có khả năng đảm nhiệm vị trí dẫn dắt, chủ trì các nhiệm vụ trọng điểm tạo đột phá trong giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, nhất là công nghệ then chốt, chiến lược.
- Thu hút 500 chuyên gia, nhà khoa học là người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài có nguyện vọng làm việc toàn thời gian tại các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp ở Việt Nam; có khả năng đảm nhiệm vị trí trưởng nhóm nghiên cứu, trưởng phòng thí nghiệm, giám đốc các chương trình đào tạo thuộc các lĩnh vực công nghệ then chốt, chiến lược, mũi nhọn, ưu tiên.
- Thu hút 1500 chuyên gia, nhà khoa học là người nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài về làm việc, giảng dạy, nghiên cứu, hợp tác thường xuyên hoặc cộng tác từ xa với các cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp của Việt Nam.
Để đạt được các mục tiêu trên, Chương trình đề ra các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm như sau:
- Tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách đồng bộ, cải cách thủ tục hành chính, tăng tự chủ tài chính và tạo môi trường làm việc, sinh sống thuận lợi nhằm thu hút, sử dụng hiệu quả chuyên gia, nhà khoa học.
- Xây dựng hệ sinh thái và mạng lưới kết nối chuyên gia toàn cầu, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển các lĩnh vực công nghệ chiến lược và hình thành các nhóm nghiên cứu mạnh.
- Tăng cường truyền thông, hợp tác quốc tế và quảng bá Việt Nam là điểm đến học thuật uy tín, qua đó thu hút và lan tỏa nguồn lực trí thức toàn cầu.
- Huy động đa dạng nguồn lực, kết hợp ngân sách nhà nước với xã hội hóa và hợp tác công - tư để triển khai hiệu quả Chương trình.
- Xây dựng môi trường nghiên cứu hiện đại, nâng tầm cơ sở giáo dục và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao theo chuẩn quốc tế.
- Đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong kết nối, thu hút và quản lý chuyên gia, nhà khoa học.
- Tăng cường giám sát, đánh giá bằng hệ thống chỉ số và nền tảng số, gắn với kết quả đầu ra, đồng thời kịp thời khen thưởng và nhân rộng mô hình hiệu quả.
Quyết định giao Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan đầu mối chủ trì tổ chức triển khai Chương trình; phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan xây dựng kế hoạch thực hiện, hoàn thiện cơ chế chính sách và theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện. Các bộ, ngành, địa phương có trách nhiệm phối hợp triển khai đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ theo phân công.
Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành.
(Đính kèm Quyết định số 530/QĐ-TTg)
Tác giả: Anh Thư
