Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về hội nhập, chuyển đổi số và tuân thủ pháp luật, việc nâng cao năng lực pháp lý cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, trở thành một yêu cầu cấp thiết.
Thực tiễn cho thấy nhóm doanh nghiệp này chiếm tỷ trọng lớn nhưng dễ gặp rủi ro do hạn chế nguồn lực, thiếu bộ phận pháp chế và khó tiếp cận thông tin pháp luật kịp thời. Các vướng mắc thường tập trung ở các lĩnh vực đầu tư, đất đai, thuế, hợp đồng, lao động…, dẫn đến nguy cơ bị xử phạt, tranh chấp hoặc gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó, chi phí thuê tư vấn pháp lý chuyên nghiệp vẫn là gánh nặng, đặt ra yêu cầu cần có cơ chế hỗ trợ hiệu quả, dễ tiếp cận và phù hợp với đặc thù từng nhóm đối tượng.
Từ thực tiễn đó, các định hướng lớn từ Trung ương đã xác lập rõ quan điểm lấy doanh nghiệp làm trung tâm trong hoạt động hỗ trợ pháp lý.
Việc ban hành Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định số 84/QĐ-TTg ngày 14/01/2026 đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ “cung cấp” sang “phục vụ”.
Chương trình đặt ra nhiều chỉ tiêu cụ thể mang tính định lượng cao, thể hiện quyết tâm nâng cao chất lượng hỗ trợ, trong đó: 100% doanh nghiệp có khả năng tiếp cận thông tin pháp lý cơ bản; tối thiểu 80% tiếp cận qua nền tảng số; tối thiểu 80% yêu cầu tư vấn pháp luật được giải quyết; và tối thiểu 90% đối tượng thụ hưởng hài lòng.
Những con số này không chỉ mang tính mục tiêu mà còn là thước đo đánh giá hiệu quả thực chất của công tác hỗ trợ pháp lý trong thời gian tới.
Trên cơ sở định hướng chung, Cần Thơ đã chủ động cụ thể hóa và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ hỗ trợ pháp lý trên địa bàn.
Ủy ban nhân dân thành phố Cần Thơ đã ban hành kế hoạch 113/KH-UBND ngày 11/3/2026 thực hiện Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố Cần Thơ với nhiều nội dung cụ thể, bám sát thực tiễn, trong đó phân công rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành, với Sở Tư pháp đóng vai trò đầu mối điều phối.
Các lĩnh vực như đầu tư, xây dựng, nông nghiệp, công thương, khoa học - công nghệ… đều được lồng ghép nội dung hỗ trợ pháp lý phù hợp. Đặc biệt, kế hoạch không chỉ tập trung vào doanh nghiệp mà còn mở rộng đến hộ kinh doanh - nhóm đối tượng chiếm số lượng lớn nhưng lâu nay ít được tiếp cận dịch vụ pháp lý chuyên sâu.
Một trong những hướng đi nổi bật hiện nay là đẩy mạnh chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả hỗ trợ pháp lý.
Các hoạt động đang từng bước được số hóa như xây dựng chuyên mục hỗ trợ pháp lý trên cổng thông tin điện tử, cung cấp dữ liệu pháp luật và tình huống hỏi - đáp trực tuyến, tổ chức đào tạo qua nền tảng số, cũng như tiếp nhận và xử lý kiến nghị của doanh nghiệp trên môi trường trực tuyến.
Theo kế hoạch, tối thiểu 80% doanh nghiệp sẽ tiếp cận thông tin pháp luật qua nền tảng số, qua đó giảm đáng kể chi phí, thời gian và mở rộng phạm vi tiếp cận. Đồng thời, việc hình thành cơ sở dữ liệu về vướng mắc pháp lý, bản án, quyết định xử lý cũng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng phòng ngừa rủi ro.
Song song đó, việc tăng cường đối thoại và giải quyết vướng mắc từ thực tiễn đang trở thành một trọng tâm trong triển khai.
Thông qua các hội nghị, tọa đàm, diễn đàn doanh nghiệp, các cơ quan chức năng không chỉ phổ biến quy định pháp luật mà còn trực tiếp lắng nghe, giải đáp các khó khăn phát sinh.
Theo mục tiêu đề ra, tối thiểu 80% yêu cầu tư vấn pháp luật của doanh nghiệp sẽ được giải quyết hoặc kiến nghị xử lý, góp phần giảm áp lực trong quá trình tuân thủ pháp luật. Đồng thời, công tác khảo sát, tổng hợp khó khăn của doanh nghiệp cũng được thực hiện thường xuyên nhằm phục vụ việc hoàn thiện chính sách.
Bên cạnh nguồn lực nhà nước, việc huy động nguồn lực xã hội hóa đang góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ pháp lý cho doanh nghiệp.
Sự tham gia của các tổ chức như Đoàn Luật sư, Hội Luật gia, hiệp hội doanh nghiệp không chỉ nâng cao chất lượng hỗ trợ mà còn tạo điều kiện để doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh được tư vấn với chi phí phù hợp hoặc miễn phí, đồng thời mở rộng mạng lưới hỗ trợ đến cơ sở.
Về lâu dài, công tác hỗ trợ pháp lý hướng tới mục tiêu hình thành văn hóa tuân thủ pháp luật trong cộng đồng doanh nghiệp.
Khi doanh nghiệp chủ động tìm hiểu, cập nhật và tuân thủ pháp luật, rủi ro sẽ được giảm thiểu, hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định hơn, qua đó góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hấp dẫn.
Từ định hướng của Trung ương đến triển khai tại thành phố Cần Thơ, công tác hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh đang chuyển từ hình thức sang thực chất, đi vào chiều sâu. Sự hỗ trợ kịp thời, hiệu quả giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững, qua đó góp phần thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.
Tác giả: Anh Thư
