Ngày 04/5/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Quyết định số 1050/QĐ-BGDĐT về Chuẩn chương trình đào tạo trình độ đại học các ngành về điện hạt nhân.
Chuẩn chương trình đào tạo các ngành điện hạt nhân quy định các yêu cầu tối thiểu và thống nhất đối với chương trình đào tạo trình độ đại học trong lĩnh vực này. Chuẩn bao gồm: mục tiêu đào tạo; chuẩn đầu ra phù hợp Khung trình độ quốc gia Việt Nam; khối lượng và cấu trúc chương trình; nội dung cốt lõi; phương pháp giảng dạy và đánh giá; yêu cầu về thực hành, thí nghiệm, mô phỏng, nghiên cứu khoa học; và các điều kiện bảo đảm chất lượng về giảng viên, cơ sở vật chất và học liệu.
Chuẩn chương trình đào tạo được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo về chuẩn chương trình đào tạo, quy trình xây dựng, thẩm định và ban hành chương trình đào tạo ở các trình độ của giáo dục đại học; đồng thời tham chiếu Khung trình độ quốc gia Việt Nam và định hướng của Chính phủ về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ phát triển lĩnh vực điện hạt nhân.
Đối tượng áp dụng là các cơ sở đào tạo tham gia đào tạo nhân lực phục vụ phát triển điện hạt nhân đến năm 2035 căn cứ theo Quyết định 1012/QĐ-TTg năm 2025 và các cơ sở đào tạo khác có định hướng xây dựng và vận hành các chương trình đào tạo các ngành về điện hạt nhân.
Việc ban hành chuẩn nhằm tạo cơ sở thống nhất cho công tác tổ chức và quản lý đào tạo. Theo đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo có căn cứ để quy định việc mở ngành, xác định chỉ tiêu tuyển sinh, tổ chức tuyển sinh, quản lý đào tạo và xây dựng tiêu chuẩn đánh giá, kiểm định chất lượng chương trình. Đồng thời, các cơ sở giáo dục đại học có cơ sở để xây dựng, thẩm định, ban hành và triển khai chương trình đào tạo; thực hiện đánh giá, cải tiến chất lượng; xây dựng quy định về tuyển sinh, quản lý đào tạo, công nhận và chuyển đổi tín chỉ. Việc áp dụng chuẩn cũng góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình về chất lượng đào tạo, bảo đảm người học đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, an ninh và pháp quy hạt nhân.
Bên cạnh đó, chuẩn chương trình đào tạo còn là căn cứ để các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động đào tạo, đồng thời tạo điều kiện để các tổ chức, doanh nghiệp và xã hội tham gia đánh giá hiệu quả đào tạo. Trên cơ sở chuẩn chung, các chương trình đào tạo cụ thể có thể được xây dựng với yêu cầu cao hơn, phù hợp đặc thù kỹ thuật và yêu cầu an toàn của lĩnh vực điện hạt nhân.
Theo nội dung chuẩn, chương trình đào tạo hướng tới đào tạo người học có nền tảng khoa học - kỹ thuật vững chắc, có năng lực giải quyết các vấn đề kỹ thuật phức tạp, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an toàn, an ninh và pháp quy trong lĩnh vực hạt nhân. Đáng chú ý, việc hình thành “văn hóa an toàn hạt nhân” được xác định là nội dung cốt lõi xuyên suốt trong quá trình đào tạo. Bên cạnh đó, chương trình chú trọng phát triển năng lực làm việc liên ngành và khả năng ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong mô phỏng, phân tích và vận hành hệ thống.
Chuẩn đầu ra của chương trình được thiết kế theo Khung trình độ quốc gia Việt Nam, với các mức năng lực cụ thể cho trình độ cử nhân (bậc 6) và kỹ sư (bậc 7), bao gồm các nhóm năng lực về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm nghề nghiệp.
Chuẩn cũng xác định danh mục các ngành đào tạo liên quan đến điện hạt nhân ở trình độ đại học, bao gồm các ngành cốt lõi như kỹ thuật hạt nhân, công nghệ kỹ thuật hạt nhân, vật lý nguyên tử và hạt nhân, cùng nhiều ngành kỹ thuật và công nghệ liên quan như điện, cơ khí, tự động hóa, công nghệ thông tin, môi trường… Qua đó phản ánh tính chất liên ngành, đa lĩnh vực của ngành điện hạt nhân, tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo linh hoạt xây dựng chương trình phù hợp với thực tiễn.
Một điểm đáng chú ý là yêu cầu tăng cường hoạt động thực hành, thí nghiệm và trải nghiệm thực tế. Theo đó, khối lượng các học phần thực hành, thí nghiệm và thực tập phải chiếm tối thiểu 15% tổng số tín chỉ của chương trình, nhằm bảo đảm người học có khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn và thích ứng với môi trường làm việc có yêu cầu cao về an toàn.
Bên cạnh đó, chuẩn cũng quy định yêu cầu về năng lực ngoại ngữ, theo đó người tốt nghiệp phải đạt tối thiểu bậc 3/6 đối với trình độ cử nhân và bậc 4/6 đối với trình độ kỹ sư theo Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.
Về điều kiện bảo đảm chất lượng, chuẩn đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ giảng viên phải có trình độ từ thạc sĩ trở lên, có chuyên môn phù hợp và đáp ứng các quy định về an toàn bức xạ đối với các học phần liên quan. Đồng thời, các cơ sở đào tạo phải bảo đảm hệ thống cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, mô phỏng và hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ đào tạo; tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cơ sở năng lượng để tổ chức thực tập, trải nghiệm cho người học.
Việc ban hành Chuẩn chương trình đào tạo đại học các ngành về điện hạt nhân có ý nghĩa quan trọng trong việc chuẩn hóa và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực này, góp phần đáp ứng yêu cầu phát triển ngành điện hạt nhân, phục vụ mục tiêu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong giai đoạn tới.
(Đính kèm Quyết định số 1050/QĐ-BGDĐT).
Tác giả: Anh Thư
