Hoàn thiện quy định về lập và quản lý giá hàng hóa, dịch vụ

Ngày 06/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 128/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 85/2024/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Giá. Nghị định được ban hành trên cơ sở Luật Giá năm 2023 và các quy định pháp luật có liên quan, nhằm khắc phục những vướng mắc trong thực tiễn, đồng thời tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm của các chủ thể trong quá trình hình thành và quản lý giá.

Một trong những nội dung trọng tâm của Nghị định là sửa đổi, bổ sung quy định về lập phương án giá đối với hàng hóa, dịch vụ, qua đó làm rõ trách nhiệm của từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong từng trường hợp cụ thể.

Cụ thể, đối với hàng hóa, dịch vụ thuộc thẩm quyền định giá của Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng giao các bộ, cơ quan ngang bộ quản lý ngành, lĩnh vực tổ chức lựa chọn và yêu cầu các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, cung ứng hàng hóa, dịch vụ lập phương án giá theo quy định.

Đối với hàng hóa, dịch vụ sử dụng ngân sách nhà nước thực hiện theo phương thức đặt hàng và thuộc thẩm quyền của cơ quan, tổ chức ở địa phương, đơn vị được đặt hàng có trách nhiệm lập phương án giá.

Đối với hàng hóa, dịch vụ phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh thực hiện theo phương thức đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức được giao nhiệm vụ sản xuất, cung ứng có trách nhiệm lập phương án giá theo quy định pháp luật.

Đối với hàng dự trữ quốc gia trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đơn vị dự trữ quốc gia hoặc đơn vị được giao trực tiếp quản lý, hoặc tổ chức được giao nhiệm vụ bán hàng dự trữ quốc gia thực hiện việc lập phương án giá khi tổ chức bán hàng.

Ngoài các trường hợp nêu trên, đối với hàng hóa, dịch vụ do một cấp định giá khác, cơ quan có thẩm quyền định giá hoặc cơ quan được phân cấp định giá tổ chức lựa chọn, yêu cầu các tổ chức, cá nhân liên quan lập phương án giá theo quy định; việc lựa chọn được thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định số 85/2024/NĐ-CP.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định thời hạn lập phương án giá tối đa là 30 ngày kể từ ngày nhận được yêu cầu; trường hợp phức tạp có thể được gia hạn nhưng không quá 15 ngày và phải có văn bản giải trình. Quy định này góp phần nâng cao tính kịp thời, hiệu quả trong công tác định giá.

Về thẩm định phương án giá, Nghị định bổ sung quy định nhằm bảo đảm việc thẩm định được thực hiện trên cơ sở đầy đủ căn cứ, nguyên tắc và phương pháp định giá. Nội dung thẩm định phải thể hiện rõ số liệu, cơ sở tính toán, thuyết minh và mức giá đề xuất, bảo đảm tính minh bạch, khách quan; đồng thời quy định cụ thể việc phân công cơ quan thẩm định trong trường hợp phân cấp định giá.

Đối với quy trình quyết định giá, Nghị định làm rõ thẩm quyền của các cơ quan trong việc xem xét, ban hành văn bản định giá trên cơ sở kết quả thẩm định. Một số lĩnh vực đặc thù như hàng dự trữ quốc gia thuộc quốc phòng, an ninh được giao cho các bộ quản lý chuyên ngành thực hiện theo thẩm quyền.

Ngoài ra, Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung quy định về kê khai giá; giao các bộ, ngành và địa phương rà soát, lựa chọn các doanh nghiệp có quy mô lớn, có ảnh hưởng đến thị trường hoặc có vị trí thống lĩnh để đưa vào danh sách kê khai giá; đồng thời bổ sung quy định đối với lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh nhằm tăng cường quản lý giá dịch vụ y tế.

Trong công tác điều hành giá, Nghị định tiếp tục khẳng định vai trò của Bộ Tài chính trong việc tổng hợp, phân tích, dự báo giá thị trường; tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành trong cung cấp thông tin về cung cầu, giá cả các mặt hàng thiết yếu, phục vụ điều hành chính sách tài khóa, tiền tệ, góp phần kiểm soát lạm phát và ổn định kinh tế vĩ mô.

Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 06/4/2026; trong đó, một số quy định cụ thể có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Đính kèm Nghị định số 128/2026/NĐ-CP.

Tác giả: Anh Thư