Nhiệm vụ và giải pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026 – 2031

Ngày 20 tháng 4 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 700/QĐ-TTg phê duyệt Đề án tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026 – 2031.

Theo đó, Quyết định này đã nêu cụ thể nhiệm vụ và giải pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức ở xã, phường, đặc khu đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp giai đoạn 2026 – 2031, như sau:

1. Nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động, xác định tăng cường bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã để vận hành chính quyền địa phương 2 cấp là giải pháp quan trọng để trang bị, nâng cao năng lực lãnh đạo, điều hành, tham mưu, thực hiện chức năng quản lý nhà nước ở cấp xã và cung ứng dịch vụ công theo phân cấp, phân quyền, góp phần thực hiện quản trị địa phương hiệu lực, hiệu quả.

Tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo và trách nhiệm của các bộ, ngành có liên quan; của các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương trong việc triển khai và tổ chức thực hiện Đề án.

2. Xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn cụ thể, sát với từng nhóm đối tượng, nội dung, chương trình, gắn với cơ chế theo dõi, đánh giá, quản lý chất lượng bồi dưỡng

- Xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn:

+ Các địa phương khẩn trương tiến hành rà soát, đánh giá thực trạng trình độ, năng lực thực thi nhiệm vụ, công vụ của đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã; tổng hợp nhu cầu, xây dựng và ban hành Kế hoạch bồi dưỡng, tập huấn chi tiết giai đoạn 2026 - 2031 bảo đảm thực hiện chất lượng, hiệu quả. Lập danh sách cán bộ, công chức cấp xã cần bồi dưỡng ngay, đặc biệt là nhóm chịu sự tác động của sắp xếp tổ chức bộ máy để cử đi bồi dưỡng trong thời gian sớm nhất.

+ Đối với các khóa bồi dưỡng kiến thức chuyên môn chuyên ngành 03 tháng: Các địa phương xây dựng Kế hoạch tổ chức bồi dưỡng linh hoạt (trong giờ hành chính, ngoài giờ hành chính hoặc buổi tối) để kịp thời trang bị đủ kiến thức chuyên môn cho cán bộ, công chức cấp xã.

+ Ưu tiên xây dựng kế hoạch tổ chức bồi dưỡng, tập huấn theo đợt gắn với từng địa bàn, từng nhóm nội dung, chuyên đề bồi dưỡng, tập huấn để tạo thuận lợi cho cán bộ, công chức cấp xã bố trí, sắp xếp công việc đi bồi dưỡng, tập huấn đáp ứng yêu cầu về năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ theo yêu cầu vị trí việc làm đang đảm nhiệm.

- Thực hiện theo dõi, đánh giá, quản lý chất lượng bồi dưỡng

+ Tổ chức theo dõi, đánh giá, quản lý chất lượng bồi dưỡng đối với cán bộ, công chức cấp xã theo các nội dung: số lượng cán bộ, công chức được cử đi bồi dưỡng; nội dung chương trình bồi dưỡng; thời gian, kết quả, hiệu quả sau bồi dưỡng.

+ 100% cán bộ, công chức cấp xã được cử đi bồi dưỡng theo Đề án phải thực hiện báo cáo kết quả thông qua cập nhật vào Phần mềm đánh giá và quản lý chất lượng bồi dưỡng do Bộ Nội vụ xây dựng và chuyển giao cho các địa phương.

+ Các cơ quan quản lý, sử dụng cán bộ, công chức có trách nhiệm đánh giá kết quả, hiệu quả sau bồi dưỡng đối với 100% cán bộ, công chức cấp xã được cử đi bồi dưỡng: Đánh giá cán bộ, công chức cấp xã đa chiều sau khi hoàn thành chương trình bồi dưỡng và vận dụng kiến thức đã bồi dưỡng vào thực tiễn tại cơ quan, đơn vị ít nhất từ 03 tháng trở lên gắn với kết quả thực thi công vụ, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp, năng lực phối hợp liên ngành, kỷ luật, kỷ cương, liêm chính, công vụ.

- Kết quả đánh giá được sử dụng trong đánh giá, xếp loại hàng năm của cán bộ, công chức cấp xã. Từ đó, làm căn cứ để quy hoạch, bổ nhiệm, luân chuyển hoặc tinh giản biên chế đối với cán bộ, công chức cấp xã theo quy định.

3. Xây dựng hệ thống chương trình, tài liệu bồi dưỡng phù hợp, thiết thực đáp ứng yêu cầu hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp

- Khẩn trương hoàn thành việc biên soạn và phê duyệt đầy đủ các bộ chương trình, tài liệu bồi dưỡng kiến thức chuyên môn chuyên ngành; chương trình bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng quản lý nhà nước đối với công chức lãnh đạo, quản lý; chương trình bồi dưỡng kiến thức chung về quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp đối với công chức chuyên môn ở cấp xã; chương trình, tài liệu bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo các lĩnh vực chuyên môn của cán bộ, công chức cấp xã.

Nội dung chương trình, tài liệu bồi dưỡng được thiết kế gọn, súc tích, trọng tâm, tập trung về chuyên môn, nghiệp vụ mới, khó, trọng tâm; kỹ năng bổ trợ thiết thực cho cán bộ, công chức cấp xã, phù hợp với thực tiễn, cập nhật, ứng dụng, không trùng lặp, gắn với bối cảnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý, phục vụ người dân, tổ chức và doanh nghiệp, đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp hiệu lực, hiệu quả.

Chương trình, tài liệu bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo các lĩnh vực chuyên môn phải bảo đảm tối thiểu 60% thời lượng thực hành, thảo luận tình huống, mô phỏng quy trình, thực hành xử lý vụ việc.

- Biên soạn những chương trình bồi dưỡng, tập huấn kỹ năng bổ trợ theo nhu cầu và yêu cầu vị trí việc làm của cán bộ, công chức cấp xã phù hợp với đặc thù địa phương (Lồng ghép nội dung: đạo đức công vụ, văn hóa công sở, liêm chính trong các chương trình bồi dưỡng, tập huấn).

Đối với các đô thị lớn, ưu tiên năng lực quản trị đô thị, cải cách thủ tục, điều hành phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ người dân, doanh nghiệp, chuyển đổi số; nông thôn ưu tiên tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi, quản trị đất đai, xây dựng nông thôn mới; miền núi vùng đồng bào dân tộc thiểu số ưu tiên dân vận, hiểu biết văn hóa địa phương, an sinh, giảm nghèo bền vững; biên giới hải đảo ưu tiên phối hợp quốc phòng - an ninh - dân sinh, ứng phó thiên tai và sinh kế bền vững.

- Xây dựng các video hướng dẫn nghiệp vụ theo hướng mô phỏng quy trình, tình huống cụ thể đối với các lĩnh vực chuyên môn theo yêu cầu vị trí việc làm của cán bộ, công chức cấp xã; tình huống điển hình (về đất đai, đầu tư, ngân sách...).

- Xây dựng hệ thống học liệu số dùng chung toàn quốc cho cán bộ, công chức cấp xã.

4. Áp dụng linh hoạt và đa dạng các phương pháp, hình thức tổ chức, thời gian bồi dưỡng, tập huấn phù hợp với thực tiễn của địa phương và yêu cầu thực thi nhiệm vụ của cán bộ, công chức cấp xã

- Áp dụng phương thức bồi dưỡng linh hoạt phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương: Bồi dưỡng tại chỗ, theo cụm, liên xã; trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến.

- Chú trọng hình thức tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ theo cụm xã (liên xã) để cán bộ, công chức các địa phương lân cận trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, tiết kiệm chi phí và tăng tính tương tác.

- Tổ chức các lớp bồi dưỡng, tập huấn theo chuyên đề, nhóm lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ phù hợp với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ của cán bộ, công chức cấp xã.

- Sử dụng một số video hướng dẫn nghiệp vụ, tình huống điển hình do các bộ quản lý ngành, lĩnh vực xây dựng trong các khóa bồi dưỡng, tập huấn.

- Hỗ trợ tại chỗ giữa cán bộ, công chức cấp xã giàu kinh nghiệm với cán bộ, công chức cấp xã trẻ để nâng cao năng lực chuyên môn, kỹ năng thực thi nhiệm vụ.

5. Đẩy mạnh cơ chế phối hợp giữa các địa phương với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các bộ, ngành trung ương, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức để tổ chức hiệu quả các chương trình bồi dưỡng

- Các địa phương xây dựng cơ chế phối hợp liên xã, cơ chế phối hợp chặt chẽ với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các bộ quản lý ngành, lĩnh vực trong việc xác định nhu cầu, xây dựng Kế hoạch bồi dưỡng; biên soạn chương trình, tài liệu bồi dưỡng theo phân cấp; kinh phí và công tác tổ chức các khóa bồi dưỡng, tập huấn cho cán bộ, công chức cấp xã, nhất là các khóa bồi dưỡng kiến thức chuyên môn chuyên ngành, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ mới, khó, trọng tâm theo yêu cầu vị trí việc làm.

- Các địa phương xây dựng kế hoạch cụ thể để phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học; cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở trung ương và địa phương để vận dụng linh hoạt thời gian, phương án tổ chức bồi dưỡng phù hợp, tạo điều kiện cho cán bộ, công chức cấp xã vừa học vừa làm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong việc trang bị, cập nhật kiến thức chuyên môn, kỹ năng, nghiệp vụ phù hợp với yêu cầu trong tình hình mới.

Nghiên cứu, lựa chọn các cơ sở giáo dục đại học có năng lực, uy tín, có chuyên môn, nghiệp vụ chuyên ngành phù hợp với các chương trình, nội dung khóa bồi dưỡng, tập huấn và đưa đội ngũ giảng viên, báo cáo viên của các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức ở trung ương có năng lực, trình độ, kinh nghiệm về địa phương để trực tiếp tham gia giảng dạy.

- Bộ Nội vụ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các bộ, ngành trung ương phối hợp chặt chẽ với các địa phương theo thẩm quyền quản lý ngành, lĩnh vực để thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp trong Đề án.

Tác giả: Việt Phương