Ngày 26 tháng 11 năm 2025, Quốc hội ban hành Luật Dẫn độ (Luật số 100/2025/QH15). Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao cho nước ngoài hoặc nước ngoài chuyển giao cho Việt Nam người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình để nước tiếp nhận truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành hình phạt đối với người đó.
Người bị yêu cầu dẫn độ là người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự ở nước yêu cầu dẫn độ mà pháp luật của nước đó và nước được yêu cầu dẫn độ cùng quy định hành vi đó cấu thành tội phạm.
Theo đó, Luật này quy định dẫn độ từ nước ngoài về việt nam và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước về dẫn độ, như sau:
Dẫn độ từ nước ngoài về việt nam:
1. Cơ quan của Việt Nam có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ
- Bộ Công an, cơ quan tiến hành tố tụng, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ để truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc để thi hành án.
- Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định chi tiết Điều 18 Luật này này.
2. Hồ sơ yêu cầu dẫn độ của Việt Nam
- Hồ sơ yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài gồm các tài liệu sau đây:
+ Văn bản yêu cầu dẫn độ quy định tại khoản 1 Điều 20 của Luật này;
+ Các tài liệu kèm theo quy định tại Điều 21 hoặc Điều 22 của Luật này.
- Hồ sơ yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài được lập thành 03 bộ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Ngôn ngữ được sử dụng để lập hồ sơ theo quy định tại Điều 9 của Luật này.
3. Văn bản yêu cầu dẫn độ của Việt Nam
- Văn bản yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài phải có các nội dung sau đây:
+ Ngày, tháng, năm lập văn bản yêu cầu dẫn độ;
+ Tên, địa chỉ và thông tin liên lạc của cơ quan lập yêu cầu dẫn độ;
+ Tên cơ quan được yêu cầu dẫn độ;
+ Mục đích của yêu cầu dẫn độ;
+ Thông tin về nhân thân, nơi cư trú của người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Tóm tắt nội dung vụ án là căn cứ đưa ra yêu cầu dẫn độ;
+ Căn cứ pháp lý để khởi tố vụ án, khởi tố bị can, truy tố, đưa vụ án ra xét xử hoặc thi hành án hình sự;
+ Thông tin về quyết định hoặc lệnh của cơ quan có thẩm quyền đã ban hành đối với người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Thông tin về tội danh bị nêu trong yêu cầu dẫn độ và khung hình phạt dự kiến áp dụng đối với người bị yêu cầu dẫn độ hoặc thời gian còn lại người bị yêu cầu dẫn độ phải thi hành án; nội dung điều luật về tội phạm bị yêu cầu dẫn độ;
+ Các đề nghị của Việt Nam đối với nước được yêu cầu dẫn độ;
+ Các cam kết của Việt Nam đối với nước được yêu cầu dẫn độ;
+ Thông tin cần thiết khác (nếu có).
- Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
4. Các tài liệu kèm theo văn bản yêu cầu dẫn độ để truy cứu trách nhiệm hình sự của Việt Nam
- Các tài liệu kèm theo văn bản yêu cầu dẫn độ để truy cứu trách nhiệm hình sự của Việt Nam gửi đi nước ngoài gồm các tài liệu sau đây:
+ Ảnh khuôn mặt của người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Tài liệu xác định nhân thân, nơi cư trú của người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Quyết định hoặc lệnh của cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan có thẩm quyền khác;
+ Tài liệu chứng minh hành vi phạm tội của người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Nội dung điều luật liên quan đến khởi tố vụ án, khởi tố bị can, truy tố hoặc đưa vụ án ra xét xử; điều luật khác làm rõ yêu cầu dẫn độ để truy cứu trách nhiệm hình sự;
+ Tài liệu cần thiết khác (nếu có).
- Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
5. Các tài liệu kèm theo văn bản yêu cầu dẫn độ để thi hành án của Việt Nam
- Các tài liệu kèm theo văn bản yêu cầu dẫn độ để thi hành án của Việt Nam gửi đi nước ngoài gồm các tài liệu sau đây:
+ Các tài liệu quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 1 Điều 21 của Luật này;
+ Bản án đã tuyên đối với người bị yêu cầu dẫn độ;
+ Văn bản thông báo về thời gian còn lại người bị yêu cầu dẫn độ phải thi hành án;
+ Nội dung điều luật liên quan đến việc đưa vụ án ra xét xử và điều luật khác làm rõ yêu cầu dẫn độ để thi hành án;
+ Các tài liệu khác (nếu có).
- Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
6. Tiếp nhận, kiểm tra, chuyển hồ sơ yêu cầu dẫn độ và bổ sung thông tin, tài liệu
- Cơ quan lập yêu cầu dẫn độ quy định tại Điều 18 của Luật này có trách nhiệm gửi hồ sơ yêu cầu dẫn độ đến Bộ Công an để kiểm tra tính hợp lệ theo quy định tại Điều 19 và Điều 20 của Luật này, trừ trường hợp cơ quan lập yêu cầu dẫn độ là Bộ Công an.
- Bộ Công an kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ yêu cầu dẫn độ trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày tiếp nhận. Việc tiếp nhận hồ sơ yêu cầu dẫn độ được ghi vào sổ hồ sơ dẫn độ. Trường hợp hồ sơ hợp lệ thì Bộ Công an chuyển cho nước ngoài; trường hợp hồ sơ không hợp lệ thì trả lại hồ sơ và nêu rõ lý do bằng văn bản.
- Trường hợp nước ngoài đề nghị bổ sung thông tin, tài liệu trong hồ sơ yêu cầu dẫn độ, cơ quan lập yêu cầu dẫn độ bổ sung thông tin, tài liệu để trả lời nước ngoài thông qua Bộ Công an, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
- Chính phủ quy định chi tiết khoản 2 và khoản 3 Điều 23 Luật này.
7. Tiếp nhận, áp giải người bị dẫn độ từ nước ngoài về Việt Nam
- Sau khi nhận được quyết định dẫn độ của cơ quan có thẩm quyền của nước ngoài, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Ngoại giao và các cơ quan có liên quan thực hiện việc tiếp nhận, áp giải người bị dẫn độ từ nước ngoài về Việt Nam.
- Chính phủ quy định chi tiết Điều 24 Luật này.
8. Xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam
Đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến Viện kiểm sát nhân dân tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch tiếp tục truy cứu trách nhiệm hình sự.
9. Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước về dẫn độ
- Chính phủ có trách nhiệm sau đây:
+ Thống nhất quản lý nhà nước về dẫn độ;
+ Báo cáo Quốc hội về công tác dẫn độ trong báo cáo về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật hằng năm.
- Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về dẫn độ.
Bộ trưởng Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác dẫn độ.
- Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao phối hợp với Bộ Công an thực hiện quản lý nhà nước về dẫn độ.
Tòa án nhân dân các cấp, Viện kiểm sát nhân dân các cấp thực hiện các nhiệm vụ về dẫn độ theo quy định của Luật này và luật khác có liên quan.
- Bộ, cơ quan ngang Bộ và cơ quan khác có liên quan, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình, thực hiện các nhiệm vụ về dẫn độ theo quy định của Luật này và luật khác có liên quan; phối hợp với Bộ Công an thực hiện quản lý nhà nước về dẫn độ.
Tác giả: Minh Hải
