Ngày 28/4/2026 Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg, quy định chi tiết điều kiện công nhận, điều kiện thu hồi quyết định công nhận xã đạt chuẩn nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại giai đoạn 2026-2030.
Nhằm cụ thể hóa các mục tiêu chiến lược của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM) giai đoạn 2026 - 2030. Đây là khung pháp lý quan trọng, đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe hơn, đặc biệt là khái niệm "NTM hiện đại", đòi hỏi sự vào cuộc thực chất và trách nhiệm cao từ các cấp chính quyền và nhân dân.
1. Đề cao tính thực chất và sự hài lòng của người dân
Quyết định 19/2026/QĐ-TTg xác lập những cột mốc mới cho lộ trình xây dựng nông thôn mới, cụ thể:
- Phải đáp ứng 100% mức chuẩn theo Bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn 2026 - 2030. Điểm mới đáng chú ý là sự linh hoạt cho các xã thuộc quy hoạch khu chức năng đặc thù, giúp tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng kinh tế - xã hội phù hợp với thực tiễn địa phương.
- Đây là bước tiến vượt bậc, đòi hỏi xã phải hoàn thành khung thí điểm xây dựng NTM hiện đại.
- Điểm chung cốt lõi là sự hài lòng của người dân (theo hướng dẫn của MTTQ Việt Nam) phải đạt yêu cầu. Điều này khẳng định triết lý: Người dân vừa là chủ thể, vừa là người thụ hưởng trực tiếp và là giám khảo công tâm nhất của chương trình.
2. Minh bạch và khoa học
Để đảm bảo tính chính xác trong công tác thi đua và báo cáo, Quyết định quy định rõ:
- Năm công nhận được tính là năm trước liền kề năm xét.
- Năm công nhận chính là năm xét.
Quy định này giúp các địa phương chủ động trong việc lập kế hoạch và đánh giá sát thực tế phong trào tại địa phương.
3. Cơ chế thu hồi: "Có vào có ra" – Siết chặt kỷ cương
Để tránh tình trạng "ngủ quên trên vòng nguyệt quế", Chính phủ quy định cơ chế thu hồi quyết định công nhận vô cùng sắc bén:
- Thu hồi nếu không giữ vững mức đạt chuẩn từ 04 tiêu chí hoặc 40% nội dung tiêu chí trở lên. Với xã NTM hiện đại, áp lực duy trì tiêu chuẩn còn cao hơn nhằm đảm bảo tính gương mẫu, tiên phong.
- Sẽ bị thu hồi nếu có từ 40% số xã bị thu hồi chuẩn NTM, hoặc không đáp ứng các điều kiện đặc thù về hoàn thành nhiệm vụ xây dựng NTM cấp tỉnh.
Quyết định số 19/2026/QĐ-TTg có hiệu lực từ ngày 28/04/2026, thay thế các quy định cũ. Với sự chuyển mình mạnh mẽ này, TP. Cần Thơ xác định đây là "kim chỉ nam" để các địa phương không chỉ chạy theo số lượng mà phải tập trung vào chất lượng, đảm bảo nông thôn mới thực sự là nơi đáng sống, hiện đại và văn minh./.
