Ngày 09 tháng 11 năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 358/NQ-CP về Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28 tháng 8 năm 2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới.
Để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung triển khai 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:
1. Đổi mới tư duy, nâng cao nhận thức về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới
Tăng cường tuyên truyền, quán triệt các chủ trương, định hướng về phát triển vùng, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động. Chuyển từ tư duy khai thác nguồn lực sẵn có sang chủ động kiến tạo, khơi thông và huy động các nguồn lực; phát huy nội lực, lợi thế cạnh tranh và bản sắc văn hóa của từng vùng, địa phương. Tăng cường liên kết, bổ trợ và lan tỏa giữa các vùng, hành lang kinh tế, đô thị và trung tâm kinh tế.
2. Tổ chức không gian phát triển vùng và thực hiện tốt quy hoạch vùng
Tổ chức thực hiện hiệu quả quy hoạch vùng, bảo đảm phù hợp với Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch ngành; khai thác đồng bộ các không gian phát triển trên đất liền, biển, vùng trời, không gian ngầm và không gian số. Hình thành, phát triển các hành lang kinh tế trọng điểm, tăng cường kết nối trong nước và quốc tế.
Tập trung phát triển các vùng động lực quốc gia, phát huy vai trò của các cực tăng trưởng, đô thị và địa bàn có lợi thế; ưu tiên nguồn lực thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm, đột phá của quy hoạch vùng.
3. Hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển vùng
Đổi mới mô hình tổ chức, phương thức hoạt động của Hội đồng điều phối vùng; hoàn thiện cơ chế phối hợp, điều phối và huy động nguồn lực giữa các địa phương theo hướng thực chất, hiệu quả, cùng quyết định, cùng thực hiện và cùng hưởng lợi.
Rà soát, đánh giá các cơ chế, chính sách đặc thù; nghiên cứu nhân rộng những mô hình đã được thực tiễn chứng minh hiệu quả. Đồng thời, đề xuất cơ chế, chính sách đột phá để phát triển vùng động lực, cực tăng trưởng, hành lang kinh tế và các mô hình kinh tế mới; tăng cường phối hợp xúc tiến, thu hút đầu tư theo định hướng phát triển của từng vùng.
4. Đổi mới mô hình tăng trưởng, hình thành và phát triển các động lực kinh tế mới của vùng
Đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao. Phát triển các động lực tăng trưởng mới như công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ giá trị cao, nông nghiệp thông minh, kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn.
Phát triển kinh tế biển hiện đại; nâng cao hiệu quả thị trường vốn, khoa học - công nghệ và lao động chất lượng cao. Khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ, thương mại điện tử, logistics, du lịch chất lượng cao và nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
5. Phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội hiện đại, đồng bộ, liên vùng
Tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông, cảng biển, cảng hàng không, năng lượng, hạ tầng số và hạ tầng thích ứng với biến đổi khí hậu. Ưu tiên các tuyến giao thông trục Bắc - Nam, hành lang Đông - Tây, đường sắt, cảng biển và cảng hàng không quốc tế; nâng cao hiệu quả vận tải đường thủy và hệ thống logistics.
Đồng thời, phát triển hệ thống thủy lợi, công trình kiểm soát mặn, trữ ngọt, phòng chống lũ, ngập lụt và bảo đảm an ninh nguồn nước. Tập trung hoàn thành các tuyến cao tốc, đường ven biển, quốc lộ quan trọng, tăng cường kết nối vùng và liên vùng.
6. Phát triển hệ thống đô thị hiện đại và các cực tăng trưởng của vùng
Hoàn thiện quy hoạch hệ thống đô thị, phát triển đô thị trở thành động lực tăng trưởng, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa. Chú trọng liên kết giữa các đô thị; phát triển đô thị xanh, thông minh, thích ứng với biến đổi khí hậu, gắn với hệ thống giao thông công cộng.
Phát triển các thành phố trực thuộc Trung ương trở thành đô thị năng động, sáng tạo, có vai trò dẫn dắt và kết nối vùng. Phấn đấu đến năm 2045 có ít nhất 5 đô thị đạt tầm cỡ quốc tế.
7. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Đổi mới công tác dự báo, quy hoạch và phát triển nguồn nhân lực phù hợp với yêu cầu từng vùng; ưu tiên đào tạo nhân lực trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng và tự động hóa.
Xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học và nhân lực chất lượng cao; phát triển hệ thống giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp đáp ứng nhu cầu thị trường lao động. Hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm trọng điểm và trung tâm dữ liệu vùng.
8. Phát triển văn hóa, xã hội và bảo đảm an sinh xã hội toàn diện
Nâng cao chất lượng giáo dục, y tế và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội thiết yếu, nhất là tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo.
Phát triển các không gian văn hóa vùng, bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; xây dựng hệ thống y tế hiện đại, đồng bộ, chú trọng y tế dự phòng và y tế cơ sở. Hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bền vững, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, địa phương.
9. Bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu
Hoàn thiện chính sách, quy hoạch về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học gắn với quy hoạch vùng. Hiện đại hóa hệ thống quan trắc, giám sát, cảnh báo và dự báo thiên tai; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý môi trường.
Tăng cường phối hợp giữa các địa phương trong quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên; ưu tiên giải quyết các vấn đề môi trường có tính liên vùng. Nghiên cứu phát triển các công cụ tài chính, bảo hiểm và trái phiếu xanh phục vụ phát triển bền vững.
10. Tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế
Kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội và bảo vệ chủ quyền biên giới, biển, đảo.
Đẩy mạnh hợp tác quốc tế, huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng, hỗ trợ kỹ thuật và nâng cao năng lực phát triển vùng; khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế từng vùng và các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam đã tham gia.
11. Xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị
Tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy chính quyền địa phương phù hợp với đặc điểm từng vùng; đẩy mạnh phân quyền, phân cấp, gắn với trách nhiệm, nguồn lực và điều kiện bảo đảm thực hiện.
Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành, địa phương nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển vùng; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Nghị quyết số 358/NQ-CP xác định rõ các nhiệm vụ, giải pháp và trách nhiệm tổ chức thực hiện của các bộ, ngành, địa phương, tạo cơ sở để triển khai đồng bộ các định hướng phát triển vùng trong giai đoạn mới, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tăng cường liên kết và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Tác giả: Quốc Lai
