Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XV, Kỳ họp thứ 10 thông qua ngày 10 tháng 12 năm 2025. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2026.
Cụ thể, tại Điều 36 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân quy định thẩm quyền và hoạt động giám sát của đại biểu Hội đồng nhân dân như sau:
1. Đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền và thực hiện các hoạt động giám sát
a) Chất vấn Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên khác của Ủy ban nhân dân, người đứng đầu cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân, Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh;
b) Giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại các khoản 11, 12 và 14 Điều 4 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và văn bản của Ủy ban nhân dân đặc khu (nơi không tổ chức cấp chính quyền địa phương);
c) Giám sát việc thi hành pháp luật ở địa phương;
d) Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh của cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền ở địa phương;
đ) Tham gia hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân, Thường trực, các Ban, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội địa phương khi có yêu cầu.
2. Đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã có thẩm quyền và thực hiện các hoạt động giám sát
a) Chất vấn Chủ tịch Ủy ban nhân dân, các thành viên khác của Ủy ban nhân dân, người đứng đầu cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã;
b) Giám sát văn bản quy phạm pháp luật theo quy định tại khoản 15 Điều 4 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật;
c) Giám sát việc thi hành pháp luật ở địa phương;
d) Giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền ở địa phương;
đ) Tham gia hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân, Thường trực, các Ban, Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã khi có yêu cầu.
3. Đại biểu Hội đồng nhân dân quyết định và tổ chức thực hiện chương trình giám sát của mình (nếu có); trường hợp cần thiết do yêu cầu của thực tiễn, quyết định điều chỉnh chương trình giám sát. Đại biểu Hội đồng nhân dân có trách nhiệm báo cáo Thường trực Hội đồng nhân dân thông qua Tổ đại biểu Hội đồng nhân dân về chương trình giám sát của mình (nếu có).
Thường trực Hội đồng nhân dân có trách nhiệm tổ chức để đại biểu thực hiện giám sát.
Quy định này đã làm rõ vai trò, trách nhiệm giám sát của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã. Việc thực hiện hiệu quả hoạt động giám sát góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, đáp ứng yêu cầu đổi mới tổ chức chính quyền địa phương theo hướng tinh gọn, hiệu quả./.
Tác giả: Lê Thanh Phong
