Ngày 10 tháng 12 năm 2025, Quốc hội ban hành Luật Thi hành án hình sự 2025 (Luật số 127/2025/QH15). Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.
Luật này quy định về thi hành quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện. Cụ thể như sau:
1. Ngay sau khi nhận được quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, trại giam, trại tạm giam phải niêm yết danh sách phạm nhân được tha tù trước thời hạn có điều kiện tại cơ sở giam giữ phạm nhân. Ngay sau khi quyết định tha tù trước thời hạn có hiệu lực pháp luật, trại giam, trại tạm giam cấp chứng nhận tha tù trước thời hạn có điều kiện và tha phạm nhân. Thời gian thử thách được tính từ ngày quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện có hiệu lực pháp luật.
Trại giam, trại tạm giam có trách nhiệm bàn giao hồ sơ phạm nhân cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi người được tha tù trước thời hạn có điều kiện về cư trú, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu.
2. Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi người được tha tù trước thời hạn có điều kiện về cư trú, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu tiếp nhận, quản lý hồ sơ phạm nhân; lập hồ sơ quản lý người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, giao cho Công an cấp xã, đơn vị quân đội để tổ chức quản lý, giám sát, giáo dục.
Trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện phải trình diện Công an cấp xã, đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục để cam kết chấp hành nghĩa vụ, trừ trường hợp do tình trạng khẩn cấp, lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan. Trường hợp hết thời hạn 05 ngày mà người được tha tù trước thời hạn có điều kiện không trình diện, Công an cấp xã, đơn vị quân đội triệu tập người đó đến trụ sở để cam kết việc chấp hành nghĩa vụ. Trường hợp người đó không có mặt theo đúng thời hạn triệu tập hoặc không cam kết thì Công an cấp xã, đơn vị quân đội lập biên bản vi phạm nghĩa vụ.
Công an cấp xã, đơn vị quân đội báo cáo cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu kết quả việc trình diện và cam kết của người được tha tù trước thời hạn có điều kiện.
3. Trường hợp người được tha tù trước thời hạn có điều kiện do quân đội quản lý nhưng sau đó không còn phục vụ trong quân đội thì cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu bàn giao người đó kèm theo hồ sơ phạm nhân, hồ sơ quản lý cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh nơi người đó về cư trú để tiếp tục thi hành án và giao cho Công an cấp xã để quản lý, giám sát, giáo dục.
4. Cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người được tha tù trước thời hạn có điều kiện như sau:
- 03 ngày trước khi hết thời hạn thử thách hoặc ngay sau khi nhận được quyết định rút ngắn hết thời gian thử thách tha tù trước thời hạn có điều kiện, Công an cấp xã, đơn vị quân đội bàn giao hồ sơ quản lý cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi quản lý người được tha tù trước thời hạn có điều kiện. Việc giao nhận hồ sơ được lập thành biên bản và lưu hồ sơ phạm nhân.
Vào ngày cuối cùng của thời gian thử thách hoặc ngày quyết định rút ngắn hết thời gian thử thách có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu có trách nhiệm cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho họ và gửi cho Viện kiểm sát có thẩm quyền, Tòa án đã ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện, Tòa án đã ra quyết định thi hành án, trại giam, trại tạm giam, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu nơi người đó đã chấp hành án, Công an cấp xã nơi người đó cư trú;
- Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu chưa cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù nếu người được tha tù trước thời hạn có điều kiện vi phạm pháp luật trong thời gian thử thách bị khởi tố bị can hoặc đang bị đề nghị hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện.
Ngay sau khi nhận được quyết định của cơ quan có thẩm quyền xác định người được tha tù trước thời hạn có điều kiện không vi phạm pháp luật hình sự hoặc Tòa án không chấp nhận đề nghị hủy quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện thì thực hiện cấp chứng nhận chấp hành xong án phạt tù cho người được tha tù trước thời hạn có điều kiện.
5. Trường hợp người được tha tù trước thời hạn có điều kiện chết, Công an cấp xã, đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục người đó báo cáo và bàn giao hồ sơ quản lý cho cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu để thông báo cho Tòa án đã ra quyết định thi hành án và Tòa án đã ra quyết định tha tù trước thời hạn có điều kiện.
Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo, Tòa án đã ra quyết định thi hành án phải ra quyết định đình chỉ thi hành án và gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp, cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu, Công an cấp xã, đơn vị quân đội được giao quản lý, giám sát, giáo dục người đó.
Tác giả: Việt Phương
