Ngày 17/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 77/2026/NĐ-CP ngày 17/3/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia, có hiệu lực thi hành từ ngày 17/3/2026.
Trong bối cảnh nền kinh tế số và cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 77/2026/NĐ-CP. Đây không chỉ là một văn bản pháp lý thuần túy mà còn là một "bản quy hoạch" chiến lược, xác lập vị thế của Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia như một đầu tàu dẫn dắt dòng vốn và tri thức vào hệ sinh thái sáng tạo.
Quỹ được thiết lập với tư cách là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ, mang trong mình sứ mệnh chuyển hóa những ý tưởng sơ khai thành các giải pháp công nghệ có giá trị thương mại cao. 4 nhóm chức năng chính bao gồm:
- Không chỉ dừng lại ở việc cấp vốn, Quỹ trực tiếp tài trợ và đặt hàng các nhiệm vụ then chốt như: đổi mới công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ và nâng cao năng suất chất lượng. Đặc biệt, cơ chế Phiếu hỗ trợ tài chính (voucher) và Hỗ trợ lãi suất vay là những giải pháp tài chính linh hoạt, giúp doanh nghiệp giải quyết bài toán "vốn mồi" trong giai đoạn đầu đầy rủi ro.
- Quỹ là cánh tay nối dài của Bộ Khoa học và Công nghệ trong việc triển khai các chương trình đổi mới sáng tạo quy mô lớn, đáp ứng nhu cầu cấp thiết của nền kinh tế.
- Khi quốc gia cần những giải pháp công nghệ khẩn cấp hoặc mang tính đặc thù để chuyển giao và ứng dụng công nghệ cao, Quỹ chính là đơn vị được tin tưởng giao phó để thực hiện các nhiệm vụ khoa học công nghệ đặc biệt này.
- Quỹ dành nguồn lực đáng kể để bồi đắp văn hóa đổi mới sáng tạo, hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp, giúp các startup không chỉ sống sót mà còn đủ sức vươn tầm quốc tế.
Để đảm bảo mỗi đồng ngân sách đều mang lại hiệu quả thực chất, Nghị định 77/2026/NĐ-CP đã trao cho Quỹ 8 quyền hạn mang tính tự chủ cao:
- Quỹ có quyền thuê các chuyên gia, nhà khoa học và tổ chức tư vấn hàng đầu để thẩm định và quản lý. Điều này đảm bảo các dự án được chọn lọc đều có tính khả thi và hàm lượng công nghệ cao.
- Với quyền hạn kiểm tra, giám sát từ khâu đề xuất đến khi hoàn thành, Quỹ thiết lập một hàng rào kỷ luật thép. Các trường hợp sử dụng vốn sai mục đích hoặc không đạt tiêu chí sẽ bị tạm dừng, đình chỉ hoặc thu hồi tài trợ ngay lập tức.
- Quỹ không hoạt động độc lập mà mở rộng cửa hợp tác với các tổ chức, cá nhân cả trong và ngoài nước, tạo nên một mạng lưới tri thức toàn cầu phục vụ cho doanh nghiệp Việt.
- Việc tự ban hành các quy định quản lý nội bộ giúp Quỹ linh hoạt ứng biến với sự thay đổi thần tốc của công nghệ, giảm bớt các rào cản hành chính rườm rà.
- Sự ra đời của Quỹ theo Nghị định mới là lời khẳng định mạnh mẽ của Chính phủ: "Lấy doanh nghiệp làm trung tâm của hệ thống đổi mới sáng tạo". Đây là cơ hội vàng để các doanh nghiệp dám nghĩ, dám làm được tiếp cận với nguồn lực tài chính minh bạch, sự hỗ trợ chuyên môn tận tâm và một lộ trình phát triển bài bản.
- Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia chính là chiếc cầu nối xóa bỏ khoảng cách giữa "phòng thí nghiệm" và "thị trường", đưa trí tuệ Việt hòa nhập vào chuỗi giá trị toàn cầu./.
Tác giả: Ngọc Phụng
