Nhằm hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, ngày 06 tháng 11 năm 2025 Chính phủ ban hành Nghị định số 289/2025/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Nghị quyết số 197/2025/QH15 ngày 17 tháng 5 năm 2025 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, trong đó, đã quy định cụ thể cơ chế thu hút, sử dụng tổ chức, cá nhân tham gia thực hiện một số nhiệm vụ, hoạt động trong xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật như sau:
1. Thu hút, sử dụng chuyên gia, tổ chức tư vấn
- Người đứng đầu đơn vị trực thuộc trực tiếp thực hiện nhiệm vụ, hoạt động có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
+ Lựa chọn chuyên gia, tổ chức tư vấn tham gia thực hiện nhiệm vụ, hoạt động phù hợp với tiêu chí xác định chuyên gia, tổ chức tư vấn theo quy định tại khoản 3 Điều 8 của Nghị định số 289/2025/NĐ-CP.
+ Quyết định cách thức hợp tác, ký hợp đồng theo phương thức đặt hàng hoặc giao nhiệm vụ hoặc phương thức khác phù hợp với quy định của pháp luật về đấu thầu;
+ Đánh giá và chịu trách nhiệm về kết quả đánh giá, nghiệm thu sản phẩm hoàn thành của nhiệm vụ; sản phẩm hoàn thành của từng hoạt động thuộc nhiệm vụ.
- Việc thuê chuyên gia hoặc tổ chức tư vấn nước ngoài được thực hiện đối với nội dung tư vấn, hỗ trợ nghiên cứu chính sách hoặc tham gia giải quyết tranh chấp quốc tế, xử lý các vấn đề pháp lý khác phát sinh trong quá trình hội nhập quốc tế; phải được sự đồng ý của cấp có thẩm quyền; bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, quản lý hoạt động đối ngoại.
- Chuyên gia, tổ chức tư vấn được hưởng các chế độ sau đây:
+ Thù lao, chi phí khác theo hợp đồng nhưng không được vượt quá định mức khoán chi quy định tại Phụ lục VIII kèm theo Nghị định số 289/2025/NĐ-CP, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 27 của Nghị định số 289/2025/NĐ-CP;
+ Chế độ ưu đãi đối với chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài hoặc là người nước ngoài được áp dụng theo quy định của pháp luật về thu hút cá nhân hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;
+ Được khen thưởng, vinh danh xứng đáng với kết quả, cống hiến cho sự nghiệp xây dựng chính sách, pháp luật Việt Nam.
2. Quy định thu hút, xét tuyển, đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tiễn về pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế; đưa chuyên gia Việt Nam vào làm việc tại bộ phận pháp lý của tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế, cơ quan tài phán quốc tế
- Cơ chế thu hút, xét tuyển đối với người có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tiễn về pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế thực hiện theo quy định, chính sách thu hút, trọng dụng người có tài năng làm việc trong cơ quan, tổ chức, đơn vị của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và cơ quan trung ương của các tổ chức chính trị - xã hội.
- Cơ chế chính sách về đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao, kinh nghiệm thực tiễn về pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế thực hiện theo quy định về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang. Trong thời gian được cử đi đào tạo, bồi dưỡng, người được cử đi đào tạo, bồi dưỡng được giữ nguyên chế độ, chính sách. Trường hợp địa điểm học tập không ở cùng địa phương hoặc quốc gia nơi công tác thì được hưởng chế độ như đối với người được cử đi công tác trong nước hoặc nước ngoài, trừ trường hợp đã được hỗ trợ hoặc được tài trợ từ nguồn kinh phí hợp pháp khác.
- Căn cứ nhiệm vụ, hoạt động được giao, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương, địa phương được đàm phán, ký hợp đồng khoán việc với luật gia, luật sư, chuyên gia, nhà khoa học có kinh nghiệm, am hiểu về chuyên môn, nghiệp vụ và đã từng triển khai trực tiếp các nhiệm vụ cụ thể có tính chất tương tự về pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế, xử lý các vấn đề pháp lý khác phát sinh trong quá trình hội nhập quốc tế là người Việt Nam hoặc là người nước ngoài để triển khai nhiệm vụ, giải quyết vụ việc cụ thể được áp dụng nguyên tắc phù hợp với chi phí thực tế theo thị trường hoặc theo loại hình dịch vụ, công việc tại thời điểm thực hiện nhiệm vụ, hoạt động.
- Căn cứ nhiệm vụ, hoạt động được giao, nhu cầu xây dựng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực pháp luật quốc tế, giải quyết tranh chấp quốc tế, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở trung ương hoặc địa phương đề cử chuyên gia Việt Nam vào làm việc, thực tập tại bộ phận pháp lý của tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế, cơ quan tài phán quốc tế. Trường hợp người được chọn cử là cán bộ, công chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang thì được giữ nguyên chế độ, chính sách trong nước.
Trường hợp chính sách của tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế và cơ quan tài phán quốc tế yêu cầu áp dụng mức lương và chế độ đãi ngộ khác, cao hơn so với chế độ dành cho thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài thì Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo đề án cụ thể.
- Chi phí cho việc cử chuyên gia vào làm việc, thực tập tại bộ phận pháp lý của tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế và cơ quan tài phán quốc tế bao gồm:
+ Sinh hoạt phí tương đương chế độ đối với thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài không giữ chức vụ ngoại giao là cán bộ, công chức, viên chức chuyên môn nghiệp vụ hành chính sự nghiệp (trình độ Đại học trở lên) theo quy định. Chỉ số sinh hoạt phí được xác định theo bậc tùy thuộc hệ số lương trong nước của người được cử.
+ Bảo hiểm khám, chữa bệnh của nước ngoài trong thời gian làm việc, thực tập thực hiện theo quy định của quốc gia nơi tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế hoặc cơ quan tài phán quốc tế đặt trụ sở.
+ Tiền thuê nhà ở, tiền vé máy bay tương đương với thành viên cơ quan Việt Nam ở nước ngoài.
+ Chi phí hỗ trợ việc tiếp nhận chuyên gia thực hiện theo quy định của tổ chức quốc tế, tổ chức pháp lý quốc tế hoặc cơ quan tài phán quốc tế.
Theo đó, Nghị định số số 289/2025/NĐ-CP đã tạo cơ chế thống nhất trong tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao làm công tác tham mưu xây dựng pháp luật; thu hút, trọng dụng nhân tài, sử dụng chuyên gia, tổ chức tư vấn trong công tác xây dựng pháp luật và một số nhiệm vụ, hoạt động tổ chức thi hành pháp luật hỗ trợ trực tiếp cho xây dựng pháp luật, góp phần bảo đảm nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới./.
Tác giả: Lê Thị Liếu
