Nhằm đánh giá thực trạng thi hành Luật Tiếp cận thông tin tại các địa phương, khảo sát làm rõ những kết quả đạt được cũng như hạn chế, vướng mắc và nguyên nhân của các hạn chế, khó khăn, vướng mắc; từ đó đưa ra các giải pháp hoàn thiện pháp luật thông tin trong thời gian tới. Ngày 20 tháng 5 năm 2026, Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp thành phố Cần Thơ tổ chức Tọa đàm “Đánh giá tình hình thi hành Luật Tiếp cận thông tin” trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Đến tham dự và chủ trì buổi Tọa đàm có đồng chí Nguyễn Minh Khuê - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp; đồng chí Đồng Việt Phương - Phó Giám đốc Sở Tư pháp thành phố Cần Thơ.
Tham dự buổi Tọa đàm là lãnh đạo Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp và thành viên Đoàn khảo sát; đại diện lãnh đạo Sở Tư pháp và các phòng chuyên môn Sở Tư pháp; đại diện lãnh đạọ Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố; đại diện lãnh đạo Sở Nội vụ, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Giáo dục và Đào tạo; Hiệp hội doanh nghiệp thành phố; Hội luật gia thành phố; Đoàn luật sư thành phố; đại diện lãnh đạo Trung tâm phục vụ hành chính công phường Ninh Kiều…
Đồng chí Nguyễn Minh Khuê, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp,
phát biểu khai mạc tại buổi Tọa đàm
Phát biểu khai mạc Tọa đàm, đồng chí Nguyễn Minh Khuê - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp nhấn mạnh, quyền tiếp cận thông tin không chỉ là một nhu cầu tự nhiên của con người mà còn được công nhận là một nhân quyền cơ bản, một điều kiện kiên quyết để thực thi dân chủ. Tại Việt Nam, quyền tiếp cận thông tin là một trong những quyền hiến định và là phương tiện quan trọng để hiện thực hóa phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra", giúp người dân thực sự làm chủ đất nước. Đồng thời, bảo đảm quyền này của người dân có ý nghĩa quan trọng nhằm tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Với tầm quan trọng đó của bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của người dân, Việt Nam là một trong 140 nước đã ban hành Luật riêng về vấn đề này. Ngay sau quyền tiếp cận thông tin được ghi nhận trực tiếp trong Hiến pháp năm 2013, Quốc hội đã ban hành Luật Tiếp cận thông tin nhằm tiếp tục thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng về phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa và quyền làm chủ của Nhân dân trong bối cảnh mới quan trọng như: mở rộng chủ thể có trách nhiệm cung cấp thông tin, điều chỉnh phạm vi thông tin mà Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm cung cấp, mở rộng phạm vi thông tin phải công khai chủ động, phân định rõ ràng hơn phạm vi thông tin công dân không được tiếp cận hoặc được tiếp cận có điều kiện và đa dạng hóa phương thức cung cấp thông tin nhằm tối ưu hóa tiện ích cho người dân.
Tuy nhiên, bối cảnh hiện nay đang đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với pháp luật về tiếp cận thông tin. Đó là yêu cầu thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia; xây dựng chính quyền số; tăng cường công khai, minh bạch; lấy người dân làm trung tâm phục vụ; phát huy dân chủ cơ sở; đồng thời bảo đảm hài hòa giữa quyền tiếp cận thông tin với yêu cầu bảo vệ bí mật nhà nước, dữ liệu cá nhân và an ninh thông tin.
Chính vì vậy, Bộ Tư pháp đã giao Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý thực hiện nhiệm vụ điều tra khảo sát “Đánh giá thực trạng thi hành Luật Tiếp cận thông tin” để làm rõ những kết quả đạt được; nhận diện các khó khăn, vướng mắc của các địa phương và đề xuất các giải pháp bảo đảm tổ chức thi hành hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin trong thời gian tới. Đồng thời, mong muốn được lắng nghe các ý kiến trao đổi, đánh giá khách quan, thẳng thắn từ thực tiễn của địa phương như sau:
Thứ nhất, đánh giá về nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Thứ hai, đánh giá thực trạng tổ chức thi hành Luật Tiếp cận thông tin cả về các kết quả đạt được, mô hình hay ở các địa phương trên địa bàn thành phố Cần Thơ hoặc trong các lĩnh vực cụ thể và đặc biệt; nhận diện những khó khăn, vướng mắc trong việc triển khai Luật Tiếp cận thông tin trong bối cảnh thực hiện địa phương chính quyền hai cấp, chuyển đổi số...
Thứ ba, đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm bảo đảm thi hành Luật Tiếp cận thông tin trong thời gian tới một cách có hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương.
Tại buổi Tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận các chuyên đề: Thực trạng việc công khai thông tin theo yêu cầu trong lĩnh vực hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi trên địa bàn thành phố; thực trạng công khai và cung cấp thông tin theo yêu cầu trong lĩnh vực đất đai, môi trường trên địa bàn thành phố Cần Thơ; tiếp cận thông tin trong thi hành án dân sự - Những bất cập từ thực tiễn hành nghề luật sư và kiến nghị hoàn thiện pháp luật; vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giám sát thực hiện quyền tiếp cận thông tin của người dân tại địa phương...Đồng thời, tại buổi Tọa đàm cũng tiến hành khảo sát các nội dung: Đánh giá các quy định của Luật Tiếp cận thông tin và pháp luật một số lĩnh vực có liên quan; thực trạng thi hành luật; giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về tiếp cận thông tin và điều kiện bảo đảm thực thi hiệu quả Luật Tiếp cận thông tin.
Thông qua buổi Tọa đàm đánh giá cơ bản việc thi hành Luật Tiếp cận thông tin năm 2016 tại cơ sở, xác định những kết quả, hạn chế và nguyên nhân. Kết quả Tọa đàm “Đánh giá tình hình thi hành Luật Tiếp cận thông tin” trên địa bàn thành phố Cần Thơ là cơ sở để Viện Chiến lược và Khoa học pháp lý tổng hợp, đề xuất kiến nghị sửa đổi, bổ sung luật, góp phần bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của công dân, thúc đẩy công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan Nhà nước./.
Tác giả: Huỳnh Diệu
