Xây dựng văn hóa sống văn minh từ sự tôn trọng sự yên tĩnh

Trong xã hội hiện đại, tiếng ồn không còn chỉ là âm thanh đơn thuần, mà đã trở thành một loại “ô nhiễm vô hình” tác động trực tiếp đến sức khỏe tâm thần, hiệu suất làm việc và chất lượng cuộc sống. Để đảm bảo sự hài hòa giữa nhu cầu giải trí và quyền lợi cộng đồng, pháp luật Việt Nam đã ban hành các quy định nghiêm ngặt về xử lý vi phạm hành chính đối với tiếng ồn.

1. Không có vùng cấm cho hành vi gây ồn

Nhiều cá nhân và tổ chức hiện nay vẫn giữ quan niệm chủ quan rằng: "Trong nhà tôi, tôi có quyền hát" hoặc "Chưa đến giờ ngủ thì không ai có quyền cấm". Đây là một sai lầm về mặt pháp lý dẫn đến những tranh chấp không đáng có.

Nghị định 282/2025/NĐ-CP (bổ sung cho Nghị định 144/2021/NĐ-CP), hành vi gây tiếng động lớn, làm ồn ào tại khu dân cư, nơi công cộng được xác định dựa trên mức độ ảnh hưởng thực tế. Điều này đồng nghĩa với việc:

- Chỉ cần âm thanh gây bức xúc cho cộng đồng, cơ quan chức năng có quyền kiểm tra và xử lý mà không nhất thiết phải chờ sau 22 giờ đêm.

- Không chỉ phạt tiền, các thiết bị như loa kéo, âm ly, dàn karaoke có thể bị tịch thu nếu tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng về trật tự.

2. Những ngưỡng giới hạn không thể chối cãi

Đối với các cơ sở kinh doanh hoặc các hoạt động sản xuất, việc xử phạt được thực hiện dựa trên Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 26:2025/BNNMT bằng thiết bị đo kiểm chuẩn hóa. Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định rõ mức phạt lũy tiến theo độ vượt ngưỡng dBA. Đặc biệt, từ ngày 14/11/2025, quy chuẩn mới thiết lập ngưỡng giới hạn âm thanh nghiêm ngặt hơn:

- Đối với khu vực thông thường: Ban ngày tối đa 70 dBA, ban đêm (sau 21h) không quá 55 dBA.

- Đối với khu vực đặc biệt (Trường học, Bệnh viện): Ban đêm không quá 45 dBA.

3. Hệ thống chế tài xử phạt

Mức xử phạt cụ thể nhằm đảm bảo tính minh bạch và răn đe:

Loại hình vi phạm

Đối tượng

Mức phạt tiền (VNĐ)

Hình thức bổ sung

Gây huyên náo khu dân cư (Loa kéo, Karaoke...)

Cá nhân

500.000đ - 1.000.000đ

Tịch thu tang vật

Vượt chuẩn từ 05 - 10 dBA

Cá nhân

5.000.000 - 20.000.000

Đình chỉ hoạt động

Vượt chuẩn từ 10 - 15 dBA

Tổ chức

40.000.000 - 80.000.000

Buộc tiêu âm, cách âm

Vượt chuẩn trên 40 dBA

Tổ chức

280.000.000 - 320.000.000

Đình chỉ 03 - 06 tháng

Lưu ý: Bên vi phạm phải chi trả toàn bộ chi phí đo đạc, trưng cầu giám định mẫu môi trường cho cơ quan chức năng.

4. Quyền được yên tĩnh là quyền cơ bản

Một cộng đồng văn minh không chỉ xây dựng bằng "cây gậy" pháp luật mà phải bằng "sợi dây" đạo đức.

- Đối với người dân: Hãy hiểu rằng một buổi hát karaoke quá mức có thể là nỗi ám ảnh với một bệnh nhân đang cần hồi phục, một sĩ tử đang ôn thi, hay một người lao động cần giấc ngủ. Sự tự do của bạn kết thúc tại nơi quyền được bình yên của người khác bắt đầu.

- Đối với cơ quan xử lý: Việc thực thi công lý về tiếng ồn là bảo vệ môi trường sống bền vững. Cán bộ thực hiện cần sự khách quan, kiên quyết để tạo sự chuyển biến thực chất trong nhận thức xã hội.

Hãy cùng chung tay thượng tôn pháp luật, để tiếng nhạc cất lên là niềm vui, chứ không phải là mầm mống cho những xung đột đáng tiếc./.

Tác giả: Minh Hải