Ngày 31/10/2025, Bộ trưởng Bộ Tư pháp đã ký ban hành Thông tư số 19/2025/TT-BTP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 01/2023/TT-BTP ngày 16/01/2023 quy định về chế độ báo cáo công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 16/12/2025) và bãi bỏ Thông tư số 16/2018/TT-BTP ngày 14/12/2018 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp quy định chế độ báo cáo trong quản lý công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và theo dõi tình hình thi hành pháp luật.
Thông tư này được ban hành trên cơ sở bám sát các quy định mới của Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (được sửa đổi, bổ sung năm 2020, năm 2025) và các Nghị định hướng dẫn thi hành, đặc biệt là Nghị định số 118/2021/NĐ-CP ngày 23/12/2021 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 68/2025/NĐ-CP ngày 18/3/2025 và Nghị định số 190/2025/NĐ-CP ngày 01/7/2025). Đồng thời, Thông tư số 19/2025/TT-BTP cũng bảo đảm sự thống nhất với Nghị định số 09/2019/NĐ-CP ngày 24/01/2019 của Chính phủ quy định về chế độ báo cáo của cơ quan hành chính nhà nước
Mở rộng, làm rõ đối tượng áp dụng chế độ báo cáo
Một trong những điểm đáng chú ý của Thông tư số 19/2025/TT-BTP là việc sửa đổi, bổ sung quy định về đối tượng áp dụng. Theo đó, chế độ báo cáo công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính được áp dụng đối với hệ thống cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương, bao gồm: các Bộ, cơ quan ngang Bộ; Tòa án nhân dân tối cao; Kiểm toán Nhà nước; Ủy ban nhân dân các cấp và các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh và các tổ chức thuộc cơ quan Trung ương được tổ chức theo ngành dọc theo quy định của pháp luật.
Thông tư đã làm rõ phạm vi áp dụng đối với các cơ quan được tổ chức theo ngành dọc, như Công an, Bộ đội Biên phòng, Hải quan, Thuế, Thi hành án dân sự, Kho bạc Nhà nước, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh khu vực, cơ quan Thống kê, Bảo hiểm xã hội và các tổ chức khác theo quy định của pháp luật. Việc quy định cụ thể này góp phần khắc phục tình trạng hiểu chưa thống nhất về trách nhiệm báo cáo của một số cơ quan trong thời gian qua.
Quy định rõ trách nhiệm và thời hạn gửi báo cáo
Thông tư mới tiếp tục chuẩn hóa trách nhiệm báo cáo của các cơ quan, đơn vị, bảo đảm tính kịp thời và chính xác của thông tin. Theo đó, thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh, các tổ chức thuộc cơ quan Trung ương đóng trên địa bàn và UBND cấp xã có trách nhiệm báo cáo theo yêu cầu của cấp trên trực tiếp.
Đối với báo cáo gửi Bộ Tư pháp, Thông tư quy định rõ: các Bộ, cơ quan ngang Bộ, Tòa án nhân dân tối cao, Kiểm toán Nhà nước và Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải gửi báo cáo chậm nhất vào ngày 21/12 của kỳ báo cáo. Quy định này góp phần bảo đảm tiến độ tổng hợp báo cáo chung trên phạm vi toàn quốc, phục vụ kịp thời công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ và Bộ Tư pháp.
Tăng cường trách nhiệm tổ chức thi hành
Thông tư số 19/2025/TT-BTP tiếp tục khẳng định việc hướng dẫn, đôn đốc và tổng hợp báo cáo công tác thi hành pháp luật về xử lý vi phạm hành chính. Đồng thời, các Bộ, ngành và UBND các cấp có trách nhiệm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị trực thuộc xây dựng báo cáo đầy đủ, đúng nội dung, đúng thời hạn, bảo đảm chất lượng và tính thống nhất của số liệu. Đồng thời, yêu cầu chủ động phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện, qua đó tạo cơ sở để Bộ Tư pháp kịp thời nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung chính sách cho phù hợp với thực tiễn.
Thay thế toàn diện hệ thống biểu mẫu báo cáo
Một điểm mới có ý nghĩa thực tiễn cao là việc thay thế toàn bộ mẫu đề cương báo cáo và các biểu mẫu tổng hợp số liệu ban hành kèm theo Thông tư số 01/2023/TT-BTP. Các biểu mẫu mới được ban hành kèm theo Thông tư số 19/2025/TT-BTP đã được thiết kế theo hướng khoa học, chi tiết, dễ tổng hợp, phản ánh đầy đủ tình hình xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp xử lý hành chính trong kỳ báo cáo. Việc thống nhất biểu mẫu không chỉ giúp nâng cao chất lượng số liệu báo cáo mà còn tạo thuận lợi cho công tác so sánh, đánh giá xu hướng vi phạm, hiệu quả xử lý vi phạm hành chính giữa các ngành, các địa phương.
Thông tư số 19/2025/TT-BTP ban hành là bước hoàn thiện quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực xử lý vi phạm hành chính, đồng thời bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ trong công tác tổng hợp, báo cáo trên phạm vi cả nước. Có thể khẳng định, Thông tư số 19/2025/TT-BTP không chỉ là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật về chế độ báo cáo, mà còn giúp các cơ quan quản lý nhà nước nhìn nhận toàn diện hơn thực trạng vi phạm hành chính, từ đó đề ra các giải pháp phòng ngừa, hạn chế vi phạm hành chính, góp phần xây dựng nền hành chính nhà nước minh bạch, hiệu lực và hiệu quả.
Đặng Ngọc – Sở Tư pháp
