Ngày 26/12/2025, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 721/TB-VPCP về Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại cuộc họp về xây dựng Báo cáo gửi EC; nội dung, nhiệm vụ của các đoàn kiểm tra chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định tại các địa phương. Theo đó, sau khi nghe Bộ Nông nghiệp và Môi trường báo cáo tình hình, kết quả thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU thời gian qua, các ý kiến phát biểu thảo luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà kết luận, chỉ đạo như sau:
- Về quan điểm, nhận thức chung: Các Bộ, ngành, địa phương phải thống nhất quan điểm, nhận thức chung khi làm việc với EC là "Trung thực, thẳng thắn, khách quan và cầu thị". Số liệu báo cáo phải chính xác, phản ánh đúng thực tế, có khả năng kiểm chứng bằng dữ liệu, hồ sơ, hình ảnh; tuyệt đối không giấu giếm, che đậy thông tin, không chạy theo thành tích. Phải sử dụng công nghệ, dữ liệu số từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản làm minh chứng thuyết phục năng lực quản lý của Việt Nam thay vì báo cáo hành chính đơn thuần.
- Về thành lập Tổ công tác phục vụ xây dựng báo cáo và làm việc với Đoàn thanh tra EC: giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các Bộ: Ngoại giao, Công an, Quốc phòng, Tư pháp, Công Thương, VASEP và Văn phòng Chính phủ và các Bộ, cơ quan liên quan thành lập Tổ công tác kỹ thuật gồm các cán bộ có trình độ chuyên môn vững, thành thạo tiếng Anh, có kinh nghiệm và kỹ năng đàm phán quốc tế, bảo đảm đủ năng lực xây dựng báo cáo và trực tiếp làm việc, đàm phán với Đoàn thanh tra EC trong thời gian tới. Hoàn thành trong tuần này.
- Về rà soát các lô hàng cá cờ kiếm xuất khẩu sang Châu Âu và xử lý gian lận thương mại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Công Thương, Tài chính (Thuế, Hải quan) rà soát toàn bộ 32 lô hàng cá cờ kiếm xuất khẩu sang EU liên quan đến 02 công ty (TH và Thịnh Hưng) và 10 cảng cá tại 06 địa phương (Quảng Ngãi, Đà Nẵng, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh); mở rộng điều tra đối với thông tin 44 hồ sơ xác nhận (SC) có dấu hiệu vi phạm tại Bà Rịa - Vũng Tàu liên quan đến 08 doanh nghiệp khác. Trên cơ sở đó, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các lực lượng chức năng (Công an, Thanh tra, Hải quan, Thuế) lập tiếp tục rà soát, mở rộng điều tra làm rõ vụ việc, xác định rõ trách nhiệm của các Ban quản lý cảng cá trong việc xác nhận nguồn gốc nguyên liệu. Đồng thời, Bộ Tài chính (Cục Hải quan) phối hợp với Bộ Công an kiểm tra, làm rõ hành vi gian lận thương mại. Trường hợp phát hiện dấu hiệu tội phạm, chuyển ngay hồ sơ sang cơ quan có thẩm quyền để xử lý hình sự. Kết quả xử lý phải được công bố công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng, tuyệt đối không bao che cho doanh nghiệp vi phạm; lập hồ sơ theo đúng quy định pháp luật, cung cấp cho Bộ Nông nghiệp và Môi trường để giải trình với cơ quan chức năng của EC. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trước ngày 14 tháng 12 năm 2025.
- Bộ Công an chỉ đạo Công an địa phương tập trung xử lý đối với các doanh nghiệp mà EC đã nêu, kiểm tra toàn diện các doanh nghiệp có lô hàng cá cờ kiếm xuất khẩu sang Châu Âu. Báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trước ngày 14 tháng 12 năm 2025.
- Về xử phạt vi phạm hành chính và chấn chỉnh tình trạng số liệu không chính xác, không thống nhất:
+ Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Tuyên truyền, hướng dẫn các địa phương triển khai thực hiện đầy đủ các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản tại Nghị định số 38/2024/NĐ-CP và Nghị định số 301/2025/NĐCP ngày 17/11/2025 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 38/2024/NĐ-CP ngày 05 tháng 4 năm 2024 của Chính phủ. Chủ trì, phối hợp với Bộ Quốc phòng khẩn trương rà soát, giải quyết dứt điểm tình trạng chênh lệch số liệu kiểm soát tàu cá ra vào cảng giữa lực lượng Biên phòng (báo cáo kiểm soát 100%) và thực tế ghi nhận tại các cảng cá; thực hiện kiểm tra chéo để làm rõ nguyên nhân, số lượng tàu và sản lượng thực tế.
+ Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển, có tàu cá: (i) nghiêm túc chấn chỉnh tình trạng "khép hồ sơ", không xử phạt vi phạm hành chính một cách hình thức (hiện nay tỷ lệ đóng hồ sơ lên tới 80-82% nhưng qua kiểm tra ngẫu nhiên nhiều hồ sơ chưa đủ căn cứ); rà soát toàn bộ hồ sơ đã khép, đảm bảo thực hiện nghiêm quy định của pháp luật; hồ sơ nào không đảm bảo căn cứ pháp lý phải xử lý trách nhiệm cán bộ thụ lý và xử phạt thật nghiêm; (ii) Khẩn trương xử phạt dứt điểm các vụ việc còn tồn đọng. Hoàn thành trước ngày 20 tháng 12 năm 2025.
- Về quản lý tàu cá “ba không”
+ Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển: (i) Rà soát, thống kê, báo cáo rõ và thống nhất số lượng tàu cá “ba không” (tàu không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác) hiện nay; phân loại cụ thể số tàu còn tồn tại, số tàu đã xóa đăng ký và lý do xóa đăng ký; (ii) Chỉ đạo Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố báo cáo cụ thể tình trạng các tàu đã xóa đăng ký: đang ở đâu, còn hoạt động hay không, đang được quản lý, giám sát theo hình thức nào, phải có hình ảnh, hồ sơ chứng minh vị trí neo đậu hoặc hồ sơ rút đăng ký, giải bản…; đề xuất biện pháp xử lý dứt điểm. Hoàn thành trước ngày 15 tháng 12 năm 2025.
+ Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển chịu trách nhiệm toàn diện trong quản lý tàu cá “ba không”; công khai danh sách tàu cá “ba không” trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá, gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các địa phương có liên quan để phối hợp kiểm soát; kiên quyết không để tàu cá “ba không” hoạt động, di chuyển mà không được quản lý, giám sát theo quy định. Lãnh đạo các địa phương phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm. Hoàn thành trước ngày 15 tháng 12 năm 2025.
- Về tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài
+ Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan rà soát, thống kê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ số liệu đầy đủ, chính xác về các tàu cá, ngư dân Việt Nam đang bị lực lượng chức năng nước ngoài bắt giữ; trên cơ sở đó đề xuất cụ thể biện pháp xử lý, khắc phục, không để phát sinh thêm vi phạm. Hoàn thành trước ngày 20 tháng 12 năm 2025.
+ Bộ Ngoại giao chủ trì, phối hợp với các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quốc phòng, Công an và các cơ quan liên quan làm việc với nước sở tại, trao đổi bằng kênh ngoại giao để xác minh, làm rõ nguyên nhân, xử lý dứt điểm các vụ việc; trường hợp xác định có dấu hiệu tội phạm hình sự, chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xem xét, khởi tố, xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật. Hoàn thành trước ngày 20 tháng 12 năm 2025.
- Về hoàn thiện thể chế: Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị về tăng cường chống khai thác IUU, hoàn thành trong ngày 11 tháng 12 năm 2025. Trong đó tập trung vào các nội dung sau:
+ Quản lý truy xuất nguồn gốc và hoạt động xuất khẩu: Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố yêu cầu nhà máy, doanh nghiệp thủy sản trên địa bàn chủ động khai báo đầy đủ, trung thực các lô hàng thủy sản đã và đang xuất khẩu sang EU; chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu khai báo không đúng.
+ Quản lý đội tàu, đặc biệt tàu cá “ba không”: Làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và môi trường, của địa phương trong việc quản lý đội tàu cá, nhất là tàu không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép; cập nhật, công khai đầy đủ dữ liệu theo quy định.
+ Xử lý vi phạm IUU: Bộ Công an tiếp tục chủ trì kiểm tra, hướng dẫn địa phương xử lý nhanh, xử lý dứt điểm các vụ việc tàu cá vi phạm IUU (hành chính và hình sự); Căn cứ vào hướng dẫn của Bộ Công an, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố báo cáo rõ hồ sơ đủ điều kiện xử lý và hồ sơ chưa đủ điều kiện, nêu rõ nguyên nhân, trách nhiệm.
+ Rà soát cơ sở pháp lý về thiết bị giám sát hành trình (VMS): Bộ Nông nghiệp và Môi trường rà soát, hoàn thiện quy định liên quan đến việc một tàu cá có thể lắp nhiều hơn một thiết bị VMS theo hướng quy định mỗi tàu cá chỉ được lắp 01 thiết bị VMS bằng các công nghệ không thể tháo rời hay can thiệp, quy định trách nhiệm của chủ tàu nếu để can thiệp thiết bị giám sát hành trình (tháo, tắt, cố tình làm hư hỏng, sai lệch…); Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ tình trạng lắp đặt, vận hành VMS trên tàu cá thuộc phạm vi quản lý.
+ Xử lý vụ việc tại vùng biển chồng lấn, khu vực tranh chấp: Bộ Ngoại giao, phối hợp Bộ Quốc phòng và Bộ Nông nghiệp và Môi trường xây dựng nội dung chỉ đạo trong Chỉ thị đối với các trường hợp tàu cá vi phạm tại vùng biển chồng lấn, khu vực tranh chấp; bảo đảm giải trình đầy đủ với EC, phù hợp quan điểm bảo vệ chủ quyền và bối cảnh thực tế của Việt Nam. Công bố công khai các trường hợp vi phạm do EC cung cấp và biện pháp xử lý của Việt Nam.
+ Đấu tranh đường dây môi giới đưa tàu cá đi khai thác bất hợp pháp ở nước ngoài: Hiện nay xuất hiện dấu hiệu có đường dây môi giới tổ chức tàu cá và ngư dân Việt Nam đi khai thác bất hợp pháp tại vùng biển nước ngoài. Giao Bộ Công an chủ trì, mở chuyên án điều tra; chỉ đạo, kiểm tra toàn diện các tổ chức, cá nhân liên quan; kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật; báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng này.
+ Về công tác tuyên truyền: Giao Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ động cung cấp thông tin chính thống, đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chống khai thác IUU, đảm bảo thông tin kịp thời, chính xác, đầy đủ, kiên quyết chấn chỉnh tình trạng báo chí đưa tin giật gân, thiếu kiểm chứng gây bất lợi cho nỗ lực gỡ thẻ vàng; coi đây là nhiệm vụ thường xuyên của cơ quan báo chí.
+ Hiệp hội VASEP chủ động phối hợp rà soát bất cập pháp lý giữa Việt Nam và thị trường xuất khẩu, mạnh dạn đề xuất cơ quan có thẩm quyền sửa đổi quy định pháp luật để đảm bảo tính tương thích, phù hợp.
- Trên cơ sở thực hiện các nhiệm vụ trên, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, Bộ Công an xây dựng báo cáo chính thức gửi EC, bảo đảm chất lượng nội dung và hình thức thể hiện, đúng tinh thần chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ; báo cáo Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU xem xét trước khi gửi EC. Báo cáo là cơ sở quan trọng để củng cố niềm tin của EC đối với nỗ lực của Việt Nam trong quá trình khắc phục khuyến nghị và hướng tới gỡ “thẻ vàng”. Trong đó, phải minh bạch thông tin, thống nhất số liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản; có đầy đủ bằng chứng, dẫn chứng để chứng minh, làm rõ; cách trình bày trực quan, khoa học. Sẵn sàng các điều kiện kỹ thuật để vận hành hệ thống giám sát tàu cá, truy xuất nguồn gốc theo thời gian thực trên nền tảng công nghệ số để Đoàn Thanh tra EC thấy được năng lực quản lý của Việt Nam.
Thông báo này thay thế Thông báo số 686/TB-VPCP ngày 12 tháng 12 năm 2025 của Văn phòng Chính phủ.
Việt Phương-Sở Tư pháp
