Ngày 30/9/2026 , Phó Thủ tướng vừa ký ban hành Chỉ thị số 35/CT-TTg về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026. Điểm mới đáng chú ý là Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 được kết nối thành chuỗi hoạt động trong cả tuần.
Theo Chỉ thị, các hoạt động sẽ được triển khai liên tục từ ngày 18/11 đến ngày 24/11/2026 tại cộng đồng dân cư, khu dân cư, thôn, bản, tổ dân phố và các địa bàn cơ sở trên cả nước. Cách làm này nhằm tạo không gian để người dân cùng tham gia, giao lưu, sáng tạo và thụ hưởng các giá trị văn hóa, qua đó tăng cường sự gắn kết cộng đồng và phát huy tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc. Một yêu cầu mới được nhấn mạnh trong Chỉ thị là “lấy người dân làm trung tâm”. Người dân không chỉ đến xem hoặc tham dự mà được tạo điều kiện đề xuất, tổ chức, sáng tạo và trực tiếp thụ hưởng các hoạt động văn hóa. Các địa phương được khuyến khích tổ chức nhiều hình thức gần gũi như liên hoan văn nghệ, dân ca, dân vũ, trình diễn trang phục truyền thống, trò chơi dân gian, thể thao dân tộc, truyền dạy di sản, văn hóa đọc, tìm hiểu lịch sử địa phương, giới thiệu ẩm thực, làng nghề và sản phẩm thủ công truyền thống. Đặc biệt, việc tổ chức phải thiết thực, phù hợp với từng địa bàn, khắc phục tình trạng hành chính hóa, phô trương, hình thức, tránh lãng phí và thương mại hóa quá mức các giá trị văn hóa.
Chỉ thị yêu cầu mỗi địa phương cấp tỉnh, thành phố và cấp xã, phường lựa chọn ít nhất một hoạt động, sản phẩm, câu chuyện hoặc không gian văn hóa tiêu biểu để giới thiệu, quảng bá. Đó có thể là lễ hội dân gian, không gian ẩm thực, làng nghề, di tích lịch sử - văn hóa, tuyến phố đi bộ hoặc một mô hình văn hóa đặc sắc của địa phương. Điểm đáng chú ý là hoạt động này không chỉ phục vụ một tuần lễ. Mỗi xã, phường được yêu cầu lựa chọn ít nhất một hoạt động hoặc mô hình phù hợp để tiếp tục duy trì, phát huy sau Ngày Văn hóa Việt Nam, hướng tới xây dựng cộng đồng văn hóa cơ sở giàu bản sắc, sáng - xanh - sạch - đẹp.
Một điểm mới nổi bật khác là Nền tảng Bản đồ số văn hóa Việt Nam.
Thủ tướng yêu cầu Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương hoàn thành, đưa nền tảng này vào sử dụng trước ngày 15/11/2026. Bản đồ số sẽ phục vụ đăng tải, công bố thông tin về địa điểm, chương trình, sự kiện và các hoạt động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam, giúp người dân dễ dàng tìm kiếm và tiếp cận các hoạt động văn hóa ở nhiều địa phương. Cùng với đó, Chỉ thị yêu cầu tăng cường ứng dụng chuyển đổi số, truyền thông đa phương tiện để giới thiệu những câu chuyện văn hóa đặc sắc đến người dân trong nước, người Việt Nam ở nước ngoài và bạn bè quốc tế. Không dừng ở hoạt động phong trào, Chỉ thị đặt yêu cầu gắn các hoạt động văn hóa với quảng bá du lịch và phát triển công nghiệp văn hóa. Các địa phương được yêu cầu lựa chọn những sản phẩm, mô hình, không gian văn hóa tiêu biểu để quảng bá, qua đó tạo sức hút du lịch và có thể phát triển thành sản phẩm, thương hiệu văn hóa thường niên. Đây cũng là hướng để các giá trị văn hóa truyền thống trở thành nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời tạo thêm cơ hội để người dân và cộng đồng tham gia vào hoạt động văn hóa. Các địa phương phải bảo đảm an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường; đồng thời kiên quyết xử lý tình trạng biến tướng lễ hội, mê tín dị đoan và thương mại hóa quá mức các giá trị di sản. Hiệu quả tổ chức cũng sẽ được đánh giá theo 5 nhóm tiêu chí gồm: mức độ tiếp cận; mức độ tham gia, sáng tạo; chất lượng thụ hưởng; giá trị được duy trì; hiệu quả quản lý, quản trị.
Với Chỉ thị 35/CT-TTg, Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 được định hướng không chỉ là một ngày kỷ niệm, mà trở thành một chuỗi hoạt động văn hóa rộng khắp từ 18/11 đến 24/11, gắn văn hóa với cộng đồng và đời sống hằng ngày. Tinh thần xuyên suốt là người dân là chủ thể, mỗi địa phương có một điểm nhấn, văn hóa được số hóa và kết nối với du lịch, đồng thời các hoạt động phải thiết thực, an toàn, tiết kiệm và có khả năng duy trì lâu dài./.
Tác giả: Hồng Gấm
