Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XVI, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất thông qua ngày 23 tháng 8 năm 2026. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027.
Theo đó, đối tượng đặc thù gồm:
(1) Người dân tộc thiểu số; người dân cư trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
(2) Người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; người lao động có thu nhập thấp.
(3) Người bị bạo lực, người có hành vi bạo lực trong vụ việc bạo lực gia đình, bạo lực học đường hoặc bạo lực khác; nạn nhân của hành vi mua bán người.
(4) Người khuyết tật.
(5) Người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo.
(6) Người cao tuổi.
(7) Người đang chấp hành án phạt tù, người được hưởng án treo, người đang chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ, người chấp hành xong án phạt tù đang tái hòa nhập cộng đồng; người đang bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính.
(8) Đối tượng khác do Chính phủ quy định căn cứ vào mức độ khó khăn trong tiếp cận pháp luật, nhu cầu phổ biến, giáo dục pháp luật đặc thù để thực hiện chính sách ưu tiên của Nhà nước phù hợp với từng thời kỳ.
Luật quy định chính sách phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù như sau:
Xây dựng và tổ chức thực hiện các chương trình, đề án phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với từng thời kỳ.
Tập huấn, bồi dưỡng kiến thức pháp luật, kỹ năng phổ biến, giáo dục pháp luật chuyên biệt theo từng nhóm đối tượng đặc thù cho báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, người biết tiếng dân tộc thiểu số, người được mời tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật.
Chính phủ quy định chi tiết quy định trên.
Trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù được quy định như sau:
Các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan đến đối tượng đặc thù có trách nhiệm hướng dẫn nội dung, hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật, bố trí kinh phí hằng năm và chỉ đạo, tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù thuộc phạm vi quản lý.
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tổ chức chính trị - xã hội và các cơ quan, tổ chức khác trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, chủ động hoặc phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù.
Người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức hoặc phối hợp tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật và hỗ trợ, tạo điều kiện cho cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động của tổ chức, doanh nghiệp mình là đối tượng đặc thù quy định tại Điều 16 của Luật này, bảo đảm thời gian, địa điểm phù hợp với tính chất, quy mô, điều kiện sản xuất, kinh doanh.
Cơ quan thi hành án, Ủy ban nhân dân, cơ quan, tổ chức có liên quan chủ động hoặc phối hợp với các cơ quan quy định tại khoản 1 Điều này thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật cho đối tượng đặc thù quy định tại khoản 7 Điều 16 của Luật này, ưu tiên hướng dẫn tìm hiểu pháp luật để hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng.
Chính phủ quy định chi tiết quy định trên.
Bên cạnh đó, Luật quy định về mục đích, nội dung, hình thức giáo dục pháp luật trong cơ sở giáo dục của hệ thống giáo dục quốc dân như sau:
Giáo dục pháp luật nhằm trang bị kiến thức pháp luật, nâng cao kỹ năng sử dụng pháp luật và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật cho người học.
Giáo dục pháp luật được thực hiện thông qua chương trình giáo dục chính khóa và giáo dục ngoại khóa.
Nội dung giáo dục pháp luật chính khóa phải phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo; được lồng ghép trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông; thiết kế thành môn học, học phần riêng hoặc tích hợp phù hợp trong các môn học, học phần khác tại cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Nội dung giáo dục pháp luật ngoại khóa được lồng ghép thông qua các hoạt động trải nghiệm, giáo dục ngoài giờ chính khóa của cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Người học tại cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp được trang bị kiến thức pháp luật phù hợp với ngành, nghề đào tạo.
Ngoài ra, Luật cũng quy định về trách nhiệm trong giáo dục pháp luật như sau:
Cơ sở giáo dục, cơ sở giáo dục nghề nghiệp của hệ thống giáo dục quốc dân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn có trách nhiệm tổ chức thực hiện giáo dục pháp luật cho người học phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo; tạo điều kiện cho giáo viên, giảng viên thuộc phạm vi quản lý được bồi dưỡng về pháp luật.
Cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trách nhiệm đưa nội dung pháp luật có liên quan đến ngành, nghề đào tạo của người học vào chương trình đào tạo để tổ chức giảng dạy.
Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giáo dục và đào tạo, Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước về phổ biến, giáo dục pháp luật xây dựng, ban hành, triển khai cơ chế phối hợp về giáo dục pháp luật và hướng dẫn thực hiện công tác giáo dục pháp luật./.
Tác giả: Hồng Vân
