Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XVI, Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất thông qua ngày 23 tháng 8 năm 2026. Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2027.
Theo đó, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật quy định về trách nhiệm tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật của các cơ quan quản lý nhà nước như sau:
1. Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; phân công Bộ, cơ quan ngang Bộ tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật đối với các văn bản không do Chính phủ trình hoặc ban hành, không do Thủ tướng Chính phủ ban hành, không do Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì soạn thảo hoặc ban hành và điều ước quốc tế không do Bộ, cơ quan ngang Bộ đề xuất.
2. Bộ, cơ quan ngang Bộ có trách nhiệm tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật đối với văn bản, điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế thuộc phạm vi, lĩnh vực phụ trách.
3. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương đối với văn bản của các cơ quan nhà nước cấp trên, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và do mình ban hành; điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế được ký kết nhân danh Nhà nước, Chính phủ và do địa phương mình ký kết.
4. Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật về các nội dung thuộc trách nhiệm, phạm vi quản lý của chính quyền địa phương cấp xã hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền; phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương.
5. Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện công tác phổ biến, giáo dục pháp luật thuộc phạm vi quản lý; chỉ đạo tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuộc phạm vi quản lý.
Luật quy định về trách nhiệm của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân trong phổ biến, giáo dục pháp luật như sau:
1. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn và căn cứ điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, Hội đồng nhân dân có trách nhiệm sau đây:
- Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành cơ chế bảo đảm nguồn lực, kinh phí cho công tác phổ biến, giáo dục pháp luật tại địa phương;
- Hội đồng nhân dân các cấp quyết định các biện pháp bảo đảm thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật.
2. Trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, đại biểu Hội đồng nhân dân thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động tiếp xúc cử tri; tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; lồng ghép trong hoạt động giám sát; hình thức khác phù hợp với quy định của pháp luật.
Đồng thời, Luật quy định về trách nhiệm của cơ quan báo chí trong phổ biến, giáo dục pháp luật như sau:
1. Chủ động hoặc phối hợp với cơ quan có trách nhiệm phổ biến, giáo dục pháp luật để phổ biến, giáo dục pháp luật theo quy định tại Điều 12 của Luật này, Luật Báo chí và quy định khác của pháp luật có liên quan.
2. Phản ánh các ý kiến, kiến nghị về nội dung, vấn đề dư luận xã hội quan tâm để cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tăng cường phổ biến, giáo dục pháp luật.
3. Kịp thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc chính sách, pháp luật.
Người sử dụng lao động có trách nhiệm trong phổ biến, giáo dục pháp luật như sau:
1. Chủ động, phối hợp với tổ chức công đoàn, cơ quan nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội để phổ biến, giáo dục pháp luật cho người lao động thuộc phạm vi quản lý về quyền, nghĩa vụ của người lao động, người sử dụng lao động trong quan hệ lao động.
2. Tạo điều kiện cho người lao động tham gia các hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật tại doanh nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế.
Bên cạnh đó, Luật quy định về trách nhiệm của tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp về pháp luật; cơ sở đào tạo ngành luật, cơ sở đào tạo và bồi dưỡng chức danh tư pháp và cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phổ biến, giáo dục pháp luật khác như sau:
1. Tổ chức chính trị - xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp về pháp luật và tổ chức cung cấp dịch vụ pháp lý, dịch vụ khác có liên quan đến pháp lý có trách nhiệm sau đây:
- Lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động chuyên môn, nghề nghiệp;
- Phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản, cơ quan đề xuất điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế và cơ quan, tổ chức có liên quan tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật cho thành viên, hội viên của tổ chức mình và Nhân dân.
2. Cơ sở đào tạo ngành luật, cơ sở đào tạo và bồi dưỡng chức danh tư pháp có trách nhiệm sau đây:
- Lồng ghép phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động chuyên môn, nghề nghiệp;
- Phối hợp với cơ quan chủ trì soạn thảo văn bản, cơ quan đề xuất điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế và cơ quan, tổ chức có liên quan tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật cho giảng viên, học viên và sinh viên thuộc phạm vi quản lý;
- Tham gia bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật;
- Tạo điều kiện cho giảng viên, học viên, sinh viên tham gia làm báo cáo viên pháp luật, tuyên truyền viên pháp luật, người được mời tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật và hoạt động tình nguyện phổ biến, giáo dục pháp luật.
3. Các thành viên trong gia đình có trách nhiệm gương mẫu chấp hành pháp luật; giáo dục, tạo điều kiện cho thành viên khác tìm hiểu, học tập pháp luật, rèn luyện ý thức tôn trọng, chấp hành pháp luật và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật.
4. Cơ quan, tổ chức khác trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, thực hiện phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với quy định của pháp luật.
5. Khuyến khích luật sư, luật gia, tư vấn viên pháp luật, cá nhân khác thuộc các tổ chức quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này tham gia phổ biến, giáo dục pháp luật; tham gia bồi dưỡng kiến thức pháp luật và kỹ năng cho người làm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật theo đề nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền.
Ngoài ra, Luật cũng quy định về trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp và cá nhân khác trong lực lượng vũ trang nhân dân trong phổ biến, giáo dục pháp luật như sau:
1. Tích cực, chủ động tìm hiểu, học tập pháp luật, chú trọng pháp luật liên quan đến nhiệm vụ được giao; tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn kiến thức pháp luật và gương mẫu chấp hành pháp luật.
2. Chủ động, tích cực lồng ghép việc phổ biến, giáo dục pháp luật thông qua hoạt động chuyên môn, nghề nghiệp; hướng dẫn, giải đáp pháp luật cho cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính và thực hiện nhiệm vụ khác được giao.
3. Phối hợp, hỗ trợ cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tổ chức phổ biến, giáo dục pháp luật liên quan đến lĩnh vực, địa bàn công tác.
4. Tiếp nhận, phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân trong quá trình thực thi công vụ; đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật./.
Tác giả: Hồng Vân
