Thông tư 15/2025/TT-BTP hướng dẫn thi hành Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg ngày 04 tháng 8 năm 2025 của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, đặc khu đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Thông tư 09/2021/TT-BTP hướng dẫn thi hành Quyết định số 25/2021/QĐ-TTg ngày 22 tháng 7 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định về xã, phường, thị trấn đạt chuẩn tiếp cận pháp luật.
Theo đó, sự khác nhau chủ yếu ở cách đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật (bỏ tính điểm, thay bằng mức độ đạt chuẩn) và đơn giản hóa mẫu biểu hồ sơ, tài liệu, nhằm hướng tới sự đơn giản, hiệu quả và phù hợp hơn với Quyết định 27/2025/QĐ-TTg, cụ thể giảm số lượng biểu mẫu, kế thừa & điều chỉnh 4 mẫu cũ, bổ sung 2 mẫu mới.
Về đánh giá Chuẩn tiếp cận pháp luật:
- Thông tư 09/2021/TT-BTP: Quy định cách tính điểm chi tiết cho từng chỉ tiêu để xác định mức độ đạt chuẩn.
- Thông tư 15/2025/TT-BTP: Điểm mới là không tính điểm, thay vào đó quy định rõ mức độ đạt chuẩn dựa trên tỷ lệ phần trăm hoặc các yêu cầu cụ thể, giúp công tác đánh giá đơn giản và thực tế hơn, theo tinh thần của Quyết định 27/2025/QĐ-TTg.
Về mẫu hồ sơ, tài liệu:
- Thông tư 09/2021/TT-BTP: Sử dụng bộ mẫu biểu nhiều hơn.
- Thông tư 15/2025/TT-BTP: Điểm mới là lược bỏ 06 biểu mẫu cũ; kế thừa và điều chỉnh 04 biểu mẫu từ Thông tư 09/2021/TT-BTP, có chỉnh sửa; bổ sung mới 02 biểu mẫu mới để phù hợp với quy định mới. Tổng cộng chỉ còn 06 biểu mẫu, giảm 04 biểu mẫu so với Thông tư 09/2021/TT-BTP.
Qua đó, Thông tư 15/2025/TT-BTP là sự cập nhật, tinh giản hóa quy trình đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật cấp xã, làm cho việc thực hiện đơn giản và hiệu quả hơn so với Thông tư 09/2021/TT-BTP.
Bên cạnh đó, Thông tư 15/2025/TT-BTP nêu rõ mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật; mẫu hồ sơ, tài liệu phục vụ đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật. Cụ thể:
- Quy định rõ nội dung, mức độ đạt chuẩn các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật: quy định mức độ đạt chuẩn là khi đạt tỷ lệ hoặc yêu cầu nhất định. Điều này nhằm góp phần giúp cho công tác đánh giá chuẩn tiếp cận pháp luật đơn giản hoá, đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, việc xác định mức độ đạt chuẩn của từng nội dung cũng như chỉ tiêu, tiêu chí tiếp cận pháp luật nhằm thúc đẩy toàn diện việc thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật và triển khai công tác tiếp cận thông tin, phổ biến, giáo dục pháp luật, hoà giải ở cơ sở.
- Trách nhiệm của cơ quan, tổ chức: Thông tư số 15/2025/TT-BTP quy định Cục Phổ biến, giáo dục pháp luật và Trợ giúp pháp lý là đơn vị chủ trì tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tư pháp chỉ đạo, hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Thông tư và quy định cụ thể trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp xã trong tổ chức thực hiện Thông tư tại địa phương. Thông tư quy định Sở Tư pháp, Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã là đầu mối tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cùng cấp chỉ đạo, hướng dẫn, thực hiện, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Thông tư này tại địa phương.
Ngoài ra, thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, tạo sự linh hoạt trong việc tổ chức đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg đã phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nhiệm vụ hướng dẫn thời gian lấy số liệu, thời gian tổ chức đánh giá, công nhận, hình thức thẩm định hồ sơ đề nghị công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật và tài liệu chứng minh mức độ đạt các tiêu chí, chỉ tiêu tiếp cận pháp luật.
Vì vậy, Quyết định số 27/2025/QĐ-TTg và Thông tư số 15/2025/TT-BTP được ban hành đã tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai nhiệm vụ đánh giá, công nhận cấp xã đạt chuẩn tiếp cận pháp luật, qua đó nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ của chính quyền cấp xã trong công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; kịp thời đánh giá tình hình thực tiễn và có các giải pháp khắc phục hạn chế, tồn tại, nâng cao hiệu quả hoạt động chính quyền cấp xã; nâng cao ý thức tìm hiểu và chấp hành pháp luật của người dân, doanh nghiệp, góp phần xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật.
Tác giả: Ngọc Diễm (Sở Tư pháp)
