Trong tiến trình cải cách nền hành chính nhà nước, xây dựng đội ngũ công chức “liêm chính, chuyên nghiệp, trách nhiệm, năng động”, việc chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Nhằm đáp ứng yêu cầu đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 334/2025/NĐ-CP ngày 21/12/2025 quy định về tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan hành chính nhà nước (có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký và thay thế Nghị định số 29/2024/NĐ-CP ngày 06/03/2024), trong đó có quy định cụ thể đối với cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở và tương đương.
Một là, Chuẩn hóa tiêu chuẩn – nền tảng nâng cao chất lượng quản lý nhà nước
Cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở là nơi trực tiếp tham mưu, tổ chức thực hiện chức năng quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực tại địa phương. Hiệu quả hoạt động của các cơ quan này phụ thuộc rất lớn vào chất lượng đội ngũ công chức lãnh đạo, quản lý, đặc biệt là người đứng đầu và cấp phó của người đứng đầu. Việc ban hành quy định cụ thể về tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo trong cơ quan thuộc sở không chỉ nhằm thống nhất cách hiểu, cách áp dụng trong công tác cán bộ, mà còn tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, minh bạch để thực hiện quy hoạch, bổ nhiệm, đánh giá, sử dụng công chức đúng quy định, đúng người, đúng việc.
Theo Nghị định số 334/2025/NĐ-CP, tiêu chuẩn chung – yêu cầu bắt buộc đối với công chức giữ chức danh lãnh đạo, quản lý trong cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở trước hết phải đáp ứng tiêu chuẩn chung về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống như: Công chức lãnh đạo phải trung thành với Tổ quốc, với Hiến pháp; chấp hành nghiêm chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; có bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức tổ chức kỷ luật cao; gương mẫu trong công tác và sinh hoạt. Đồng thời, phải có tinh thần trách nhiệm, tận tụy phục vụ Nhân dân, không tham nhũng, tiêu cực, không lợi dụng chức vụ, quyền hạn vì lợi ích cá nhân.
Hai là, Tiêu chuẩn cụ thể gắn với chức danh và vị trí việc làm
Bên cạnh tiêu chuẩn chung, Nghị định quy định tiêu chuẩn cụ thể đối với từng chức danh lãnh đạo, quản lý trong cơ quan thuộc sở và tương đương. Các tiêu chuẩn này được xây dựng theo hướng gắn chặt với vị trí việc làm, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị và yêu cầu thực tiễn của công tác quản lý nhà nước. Theo đó, công chức lãnh đạo phải đáp ứng yêu cầu về trình độ đào tạo, bồi dưỡng; kinh nghiệm công tác; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ; khả năng tham mưu, tổ chức thực hiện và phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ theo lĩnh vực được phân công. Việc quy định rõ tiêu chuẩn cụ thể góp phần khắc phục tình trạng bổ nhiệm mang tính cảm tính, bảo đảm tính khách quan, công bằng trong công tác cán bộ.
Quy định tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở và tương đương có ý nghĩa thiết thực đối với công tác cán bộ và cải cách hành chính. Ngoài ra, còn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước ở địa phương.
Thông qua việc áp dụng thống nhất các tiêu chuẩn, công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm và đánh giá công chức được thực hiện chặt chẽ, minh bạch hơn; đồng thời tạo động lực để mỗi công chức tự học tập, rèn luyện, phấn đấu hoàn thiện bản thân, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ được giao.
Ba là, Trách nhiệm tổ chức thực hiện
Căn cứ quy định tại Nghị định này, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đặc biệt là các sở và cơ quan tương đương có trách nhiệm:
- Tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc các quy định của Nghị định số 334/2025/NĐ-CP; rà soát đội ngũ công chức lãnh đạo hiện có; xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng phù hợp với tiêu chuẩn chức danh và vị trí việc làm.
- Quy định hoặc phân cấp quy định cụ thể tiêu chuẩn của từng chức danh công chức lãnh đạo, quản lý bảo đảm phù hợp với vị trí việc làm và yêu cầu nhiệm vụ, đặc điểm của bộ, ngành, địa phương, cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc thẩm quyền nhưng không được thấp hơn quy định tại Nghị định này. Trường hợp không yêu cầu tiêu chuẩn cao hơn thì không phải ban hành quy định và áp dụng trực tiếp quy định tại Nghị định này.
- Căn cứ quy định của Đảng, quy định của pháp luật chuyên ngành và Nghị định này, quy định hoặc phân cấp quy định cụ thể tiêu chuẩn chức danh viên chức quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm phù hợp với đặc thù của từng vị trí việc làm, tính chất nghề nghiệp và yêu cầu nhiệm vụ của viên chức quản lý.
- Người đứng đầu cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước cấp có thẩm quyền về việc đề xuất, bổ nhiệm công chức lãnh đạo, quản lý; bảo đảm đúng tiêu chuẩn, đúng quy trình, công khai, minh bạch, không để xảy ra sai phạm trong công tác cán bộ.
Kết luận
Việc Chính phủ ban hành và triển khai thực hiện Nghị định số 334/2025/NĐ-CP, trong đó có quy định về tiêu chuẩn chức danh công chức lãnh đạo, quản lý trong cơ quan, tổ chức hành chính thuộc sở và tương đương là bước đi quan trọng trong quá trình hoàn thiện thể chế về công tác cán bộ, hướng tới xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính, phục vụ Nhân dân. Đây không chỉ là yêu cầu cơ sở pháp lý bắt buộc, mà còn là giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ công chức lãnh đạo có tâm, có tầm, có trách nhiệm, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại, phục vụ Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.
Tác giả: Đặng Ngọc – Sở Tư pháp
