Ngày 26 tháng 01 năm 2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Thông tư số 04/2026/TT-BCT quy định về hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu năm 2026. Thông tư được ban hành trên cơ sở các quy định của Luật Quản lý ngoại thương, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá và các nghị định của Chính phủ có liên quan đến quản lý hoạt động kinh doanh thuốc lá, nhằm tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm nguồn nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nước, đồng thời kiểm soát chặt chẽ việc nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu theo đúng định hướng, chính sách của Nhà nước.
Để bảo đảm việc quản lý hoạt động nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu được thực hiện thống nhất, chặt chẽ và đúng quy định pháp luật, Thông tư số 04/2026/TT-BCT được ban hành trên cơ sở hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành, bao gồm Luật Quản lý ngoại thương năm 2017; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012; các nghị định của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Công Thương; các nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá; cùng các quy định về điều kiện đầu tư, kinh doanh và phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại.
Việc ban hành Thông tư thể hiện sự thống nhất, đồng bộ trong hệ thống pháp luật về quản lý ngoại thương và quản lý kinh doanh thuốc lá, đồng thời cụ thể hóa trách nhiệm của Bộ Công Thương trong việc tổ chức thực hiện chính sách hạn ngạch thuế quan đối với mặt hàng thuốc lá nguyên liệu - mặt hàng thuộc diện quản lý chuyên ngành, chịu sự kiểm soát chặt chẽ của Nhà nước.
Trên cơ sở các quy định pháp luật và yêu cầu quản lý nhà nước đối với mặt hàng thuốc lá nguyên liệu, Thông tư đã xác định cụ thể lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu áp dụng trong năm 2026. Theo quy định tại Điều 1 Thông tư số 04/2026/TT-BCT, lượng hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu (mã HS 2401) trong năm 2026 là 79.199 tấn. Đây là tổng lượng thuốc lá nguyên liệu được phép nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan để phục vụ nhu cầu sản xuất, chế biến nguyên liệu thuốc lá cho sản xuất thuốc lá điếu tiêu thụ trong nước.
Việc xác định cụ thể lượng hạn ngạch nhập khẩu là cơ sở quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, kiểm soát hoạt động nhập khẩu, đồng thời giúp các doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh phù hợp với năng lực và nhu cầu thực tế, góp phần hạn chế tình trạng nhập khẩu vượt nhu cầu, gây mất cân đối cung - cầu nguyên liệu, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất trong nước.
Cùng với việc quy định rõ tổng lượng hạn ngạch nhập khẩu, Thông tư cũng xác định đối tượng được phân giao hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu năm 2026 là các thương nhân có Giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá hoặc Giấy phép chế biến nguyên liệu thuốc lá do cơ quan có thẩm quyền cấp theo quy định của pháp luật. Các thương nhân này phải có nhu cầu sử dụng thuốc lá nguyên liệu nhập khẩu theo hạn ngạch thuế quan để phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất hoặc chế biến nguyên liệu phục vụ sản xuất thuốc lá điếu tiêu thụ trong nước.
Quy định này nhằm bảo đảm việc sử dụng hạn ngạch đúng mục đích, đúng đối tượng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và ngăn ngừa các hành vi lợi dụng chính sách hạn ngạch để nhập khẩu không đúng quy định.
Để bảo đảm tính công khai, minh bạch và phù hợp với các quy định của pháp luật về quản lý ngoại thương, Thông tư quy định việc phân giao hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu năm 2026 được thực hiện thông qua phương thức cấp giấy phép nhập khẩu. Theo đó, Bộ Công Thương thực hiện việc cấp giấy phép theo đúng trình tự, thủ tục quy định tại Nghị định số 69/2018/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 12/2018/TT-BCT của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Thông tư cũng quy định nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp các văn bản quy phạm pháp luật được viện dẫn có sự sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế, bảo đảm việc tổ chức thực hiện được kịp thời, thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 15 tháng 3 năm 2026 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2026.
Để Thông tư được triển khai đồng bộ, hiệu quả trong thực tiễn, Bộ Công Thương yêu cầu các đơn vị trực thuộc, các Sở Công Thương và các thương nhân có liên quan căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, nghiêm túc tổ chức thực hiện; tăng cường phối hợp trong công tác quản lý, giám sát việc nhập khẩu và sử dụng thuốc lá nguyên liệu theo hạn ngạch thuế quan.
Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp kịp thời phản ánh về Bộ Công Thương để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định của pháp luật.
Thông tư số 04/2026/TT-BCT là một trong những văn bản cụ thể hóa chủ trương, chính sách của Nhà nước trong quản lý ngành thuốc lá theo hướng kiểm soát chặt chẽ, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển sản xuất và mục tiêu bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Việc tổ chức thực hiện nghiêm túc các quy định của Thông tư sẽ góp phần tạo môi trường pháp lý ổn định, minh bạch cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thuốc lá.
Thông qua việc thực hiện hạn ngạch thuế quan nhập khẩu thuốc lá nguyên liệu, công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nhập khẩu tiếp tục được tăng cường, góp phần bảo đảm trật tự thị trường, nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi pháp luật trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại./.
Tác giả: Anh Thư
