Quyết định số 28/2025/QĐ-UBND ngày 31 tháng 10 năm 2025 của Ủy ban nhân dân thành phố quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu” trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Quyết định số 28/2025/QĐ-UBND có hiệu lực thi hành kể từ ngày 11 tháng 11 năm 2025.
* Sự cần thiết, mục đích ban hành:
- Sự cần thiết ban hành:
+ Cơ sở chính trị, pháp lý:
Ngày 15 tháng 6 năm 2022, Luật Thi đua, khen thưởng được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 3 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2024; theo đó, tại khoản 2 Điều 29, khoản 2 Điều 30, khoản 2 Điều 31 của Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 giao Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố quy định chi tiết tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”, “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa” trên cơ sở khung tiêu chuẩn do Chính phủ quy định.
Ngày 07 tháng 12 năm 2023, Chính phủ ban hành Nghị định số 86/2023/NĐ-CP Quy định về khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”; tại khoản 2 Điều 11 của Nghị định giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định chi tiết tiêu chuẩn theo các Phụ lục tại Nghị định và hướng dẫn cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu thi đua.
Ngày 11 tháng 6 năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 129/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Nội vụ, tại khoản 2, khoản 3 Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng thực hiện như sau: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Gia đình văn hóa”, “Tập thể lao động tiên tiến”; “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến” và giấy khen theo quy định”.
Ngày 14 tháng 6 năm 2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 152/2025/NĐ-CP ngày 14 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực thi đua, khen thưởng; quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng tại Điều 8 Nghị định số 152/2025/NĐ-CP và Điều 29 Luật Thi đua, khen thưởng quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố có thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Xã, phường, đặc khu tiêu biểu”.
+ Cơ sở thực tiễn:
Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách về xây dựng đời sống văn hóa, trong đó đặc biệt chú trọng việc tiếp tục đổi mới công tác thi đua, khen thưởng về xây dựng văn hóa ở khu dân cư, cụ thể tại các văn bản sau:
Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 09 tháng 6 năm 2014, Hội nghị lần thứ 9 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước đã tiếp tục xác định: “Thực hiện chiến lược phát triển gia đình Việt Nam, xây dựng gia đình thực sự là nơi hình thành, nuôi dưỡng nhân cách văn hóa và giáo dục nếp sống cho con người. Phát huy giá trị truyền thống tốt đẹp, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh. Xây dựng và nhân rộng các mô hình “Gia đình văn hóa” tiêu biểu, có nền nếp, ông bà, cha mẹ mẫu mực, con cháu hiếu thảo, vợ chồng hòa thuận, anh chị em đoàn kết, thương yêu nhau. Xây dựng mỗi trường học phải thực sự là một trung tâm văn hóa giáo dục, rèn luyện con người về lý tưởng, phẩm chất, nhân cách, lối sống; giáo dục truyền thống văn hóa cho thế hệ trẻ. Xây dựng đời sống văn hóa ở địa bàn dân cư, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đoàn kết, dân chủ, văn minh, đạt chuẩn thực chất về văn hóa; thực hiện tốt quy chế dân chủ ở cơ sở; xây dựng nếp sống văn hóa tiến bộ, văn minh, nhất là trong việc cưới, việc tang, lễ hội. Nâng cao chất lượng, hiệu quả các cuộc vận động trong Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”.
Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 07 tháng 4 năm 2014 của Bộ Chính trị về tiếp tục đổi mới công tác thi đua khen thưởng. Trong đó, quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu cấp uỷ, chính quyền, đơn vị, cơ sở trong tổ chức triển khai phong trào thi đua, để việc phát động, triển khai các phong trào thi đua trong thời gian tới phải thực sự thiết thực, hướng về cơ sở, gắn kết với thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị, gắn với lợi ích của người trực tiếp tham gia thi đua, hạn chế tính hình thức trong thi đua. Sửa đổi bổ sung một số tiêu chí, tiêu chuẩn danh hiệu thi đua đã thực hiện ổn định thời gian qua để phù hợp hơn với thực tiễn.
Ngày 07 tháng 12 năm 2023, Chính phủ ban hành Nghị định số 86/2023/NĐ-CP Quy định về khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”; tại khoản 2 Điều 11 của Nghị định giao Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định chi tiết tiêu chuẩn theo các Phụ lục tại Nghị định và hướng dẫn cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu thi đua.
Ngày 31 tháng 3 năm 2025 Ủy ban nhân dân thành phố đã ban hành Quyết định số 17/2025/QĐ-UBND ngày 31 tháng 3 năm 2025 quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu”, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã có Công văn số 1379/SVHTTDL-QLVHGĐ ngày 03 tháng 4 năm 2025 để triển khai Quyết định số 17/2025/QĐ-UBND đến các địa phương; trước đó Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đã ban hành Công văn số 2093/VHTTDL-QLVHGĐ ngày 06/6/2024 để hướng dẫn tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 86/2023/NĐ- CP của Chính phủ. Tuy nhiên, theo khoản 1 Điều 4 Nghị định số 86/2023/NĐ-CP ngày 7 tháng 12 năm 2025 quy định: “Thời gian xét tặng các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” được thực hiện hằng năm và hoàn thành việc bình xét trước ngày 25 tháng 11”, nên chưa thực hiện xét trong năm 2025.
Căn cứ Điều 59 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP, quy định: “Thẩm quyền quyết định danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng thực hiện như sau: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Gia đình văn hóa”, “Tập thể lao động tiên tiến”; “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến” và giấy khen theo quy định”. Căn cứ quy định trên, sau khi bỏ cấp huyện, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường có thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Ấp, khu vực văn hóa” và danh hiệu “Gia đình văn hóa”; Điều 8 Nghị định số 152/2025/NĐ-CP và Điều 29 Luật Thi đua, khen thưởng quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố có thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Xã, phường, đặc khu tiêu biểu”.
Do đó, việc ban hành Quyết định quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu” trên địa bàn thành phố Cần Thơ thay thế Quyết định số 17/2025/QĐ-UBND ngày 31 tháng 3 năm 2025 của Ủy ban nhân dân thành phố quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” là cần thiết, góp phần đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.
- Mục đích ban hành:
Thực hiện nhiệm vụ được giao về quy định chi tiết tiêu chuẩn và xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” tại khoản 2 Điều 29, khoản 2 Điều 30, khoản 2 Điều 31 Luật Thi đua, khen thưởng năm 2022 và khoản 2 Điều 11 Nghị định số 86/2023/NĐ-CP; Điều 59 Nghị định số 129/2025/NĐ-CP, quy định: “Thẩm quyền quyết định danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 80 Luật Thi đua, khen thưởng thực hiện như sau: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã quyết định tặng danh hiệu “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Gia đình văn hóa”, “Tập thể lao động tiên tiến”; “Chiến sĩ thi đua cơ sở”, “Lao động tiên tiến” và giấy khen theo quy định”. Căn cứ quy định trên, sau khi bỏ cấp huyện, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường có thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Ấp, khu vực văn hóa” và danh hiệu “Gia đình văn hóa”; Điều 8 Nghị định số 152/2025/NĐ-CP và Điều 29 Luật Thi đua, khen thưởng quy định: Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố có thẩm quyền quyết định tặng danh hiệu “Xã, phường, đặc khu tiêu biểu”.
Tiếp tục phát triển và nâng cao chất lượng Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh đáp ứng được yêu cầu khuyến khích, động viên cá nhân, tập thể, hộ gia đình tích cực hưởng ứng tham gia phong trào thi đua tại địa phương; phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, đổi mới, năng động, sáng tạo vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ, đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
* Nội dung chủ yếu:
Nội dung cơ bản của Quyết định số 28/2025/QĐ-UBND ngày 23 tháng 10 năm 2025 của Ủy ban nhân dân thành phố quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu” trên địa bàn thành phố Cần Thơ, gồm 05 điều, cụ thể:
+ Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng (Điều 1)
Phạm vi điều chỉnh : Quy định chi tiết khung tiêu chuẩn và cách thức đánh giá, bình xét các danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu”;
Những nội dung không quy định tại Quyết định này, được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 86/2023/NĐ-CP ngày 07 tháng 12 năm 2023 của Chính phủ quy định về khung tiêu chuẩn và trình tự, thủ tục, hồ sơ xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Thôn, tổ dân phố văn hóa”, “Xã, phường, thị trấn tiêu biểu” và các quy định pháp luật khác có liên quan.
Đối tượng áp dụng: Hộ gia đình; ấp, khu vực; xã, phường và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu”.
+ Tiêu chuẩn xét tặng các danh hiệu (Điều 2)
+ Cách thức đánh giá, bình xét công nhận danh hiệu “Gia đình văn hóa”, “Ấp, khu vực văn hóa”, “Xã, phường tiêu biểu” (Điều 3)
+ Hiệu lực thi hành (Điều 4)
+ Trách nhiệm thi hành (Điều 5)
(Đính kèm Quyết định số 28/2025/QĐ-UBND)
