Nghị quyết số 12/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Theo đó, Nghị quyết số 12/2025/NQ-HĐND có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
* Sự cần thiết, mục đích ban hành:
- Sự cần thiết ban hành:
+ Cơ sở chính trị, pháp lý
Căn cứ khoản 3 Điều 2 Quyết định số 30/2021/QĐ-TTg ngày 10 tháng 10 năm 2021 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước năm 2022, quy định:
“Căn cứ khả năng tài chính - ngân sách và đặc điểm tình hình ở địa phương, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi ngân sách địa phương bảo đảm phù hợp với từng cấp chính quyền địa phương, phù hợp tình hình thực tế của từng lĩnh vực chi và theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước để làm căn cứ xây dựng dự toán và phân bổ ngân sách ở địa phương.”
Căn cứ điểm g khoản 9 Điều 31 và điểm b khoản 12 Điều 32 của Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15, quy định:
Nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân các cấp: “g) Quyết định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách của ngân sách địa phương.”
Nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân các cấp: “b) Lập và trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định các nội dung quy định tại khoản 9 Điều 31 của Luật này.”
Tại kỳ họp 10 của Quốc hội, Chính phủ trình Quốc hội xem xét, cho chủ trương kéo dài thời kỳ ổn định ngân sách sang năm 2026.
+ Về cơ sở thực tiễn:
Qua 04 năm (2022 - 2025) triển khai thực hiện định mức phân bổ chi thường xuyên theo Nghị quyết số 11/2021/NQ-HĐND ngày 08/12/2021 của Hội đồng nhân dân (HĐND) thành phố Cần Thơ (cũ) ban hành nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên địa phương năm 2022 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị quyết số 18/2024/NQ-HĐND ngày 12/12/2024 của HĐND thành phố Cần Thơ); Nghị quyết số 07/2021/NQ-HĐND ngày 08/12/2021 của HĐND tỉnh Sóc Trăng (trước sắp xếp) ban hành quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương, tỉnh Sóc Trăng giai đoạn ổn định 2022 - 2025, và Nghị quyết số 30/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021 của HĐND tỉnh Hậu Giang quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách tỉnh Hậu Giang giai đoạn 2022 - 2025 thì định mức phân bổ giai đoạn 2022 - 2025 thể hiện những ưu điểm như sau:
Hệ thống định mức, nguyên tắc phân bổ chi thường xuyên giai đoạn 2022 - 2025 là căn cứ quan trọng, chủ yếu để xây dựng dự toán chi thường xuyên năm 2022 và các năm giai đoạn 2022 - 2025; là căn cứ quan trọng để xác định tỷ lệ điều tiết và số bổ sung cân đối giữa các cấp cấp ngân sách ở địa phương.
Định mức, nguyên tắc phân bổ chi thường xuyên theo giai đoạn 2022 - 2025 căn bản đảm bảo nhu cầu kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách Nhà nước ban hành và kinh phí thực hiện các nhiệm vụ ổn định, phát triển kinh tế - xã hội quan trọng, góp phần hoàn thành nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương trong giai đoạn 2022 - 2025.
Định mức phân bổ chi thường xuyên góp phần tăng cường tính công khai, minh bạch trong phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước; tạo điều kiện cho các địa phương, các cấp ngân sách, các đơn vị sử dụng ngân sách chủ động xây dựng dự toán, thực hiện dự toán, thanh quyết toán kinh phí ngân sách của mình; khuyến khích các cấp ngân sách địa phương, các đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước tăng thu, tiết kiệm chi, sử dụng hiệu quả ngân sách.
Hệ thống tiêu chí phân bổ là tương đối phù hợp, cụ thể, rõ ràng, đơn giản, dễ thực hiện, trong đó tiêu chí cơ bản là phân bổ theo dân số.
Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định, như sau
Định mức phân bổ ngân sách cơ bản đáp ứng nhu cầu chi của các địa phương, đơn vị trong năm đầu của chu kỳ ngân sách, trong những năm tiếp theo định mức không được điều chỉnh nên một số đơn vị gặp khó khăn trong hoạt động, đặc biệt là trong những năm cuối của thời kỳ ổn định ngân sách. Nguyên nhân là do ảnh hưởng của yếu tố trượt giá, nhu cầu chi phát sinh tăng theo tốc độ phát triển kinh tế xã hội ngày càng cao. Hàng năm đều phát sinh thêm các khoản bổ sung ngoài định mức phân bổ cho các sự nghiệp và bổ sung thêm cho các nhiệm vụ đặc thù phát sinh.
Hệ thống định mức làm cơ sở phân bổ dự toán cho các địa phương, đơn vị. Tuy nhiên khi thực hiện dự toán các đơn vị phải tiết kiệm 10% chi thường xuyên để thực hiện cải cách tiền lương và tiết kiệm thêm các nội dung chi theo sự chỉ đạo điều hành trong năm của Bộ Tài chính. Từ đó làm ảnh hưởng đến dự toán chi của các đơn vị, khó khăn cho các đơn vị trong thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Tiêu chí, định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên của các địa phương trước sắp xếp căn bản là khác nhau, cần thiết phải thống nhất tiêu chí, định mức phân bổ.
Thực hiện chủ trương lớn của Đảng, nhà nước về tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, chuyển giao các nhiệm vụ về cấp xã, phường – cấp cơ sở để tổ chức thực hiện, theo đó các định mức phân bổ khối xã không còn phù hợp với nhu cầu.
Do đó cần phải ban Nghị quyết mới nhằm:
Thống nhất nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi thường xuyên cho toàn thành phố Cần Thơ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất phục vụ công tác lập, giao và phân bổ dự toán ngân sách năm 2026.
Đảm bảo tính công khai, minh bạch, bình đẳng và phù hợp với năng lực tài chính - ngân sách của thành phố;
Góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước, tiết kiệm, chống dàn trải, phù hợp với chủ trương đổi mới quản lý tài chính công và các quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025.
Từ các căn cứ nêu trên, việc xây dựng và ban hành Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 của thành phố Cần Thơ là yêu cầu cần thiết, cấp bách và phù hợp với quy định pháp luật cũng như thực tiễn quản lý tài chính - ngân sách của thành phố sau sáp nhập.
- Mục đích ban hành:
Cụ thể hóa các quy định của Luật Ngân sách nhà nước năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành; đảm bảo thống nhất trong việc xác định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương của thành phố Cần Thơ năm ngân sách 2026.
Làm căn cứ pháp lý cho việc lập, phân bổ, giao và quản lý dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước hằng năm; bảo đảm việc phân bổ ngân sách được thực hiện công khai, minh bạch, công bằng và phù hợp với khả năng cân đối ngân sách của địa phương.
Từng bước hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách nhà nước theo hướng hiệu quả, tiết kiệm, gắn với yêu cầu cải cách tiền lương, tinh giản biên chế, mở rộng quyền tự chủ tài chính của các cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập và đổi mới quản lý tài chính công trên địa bàn thành phố.
Thay thế các Nghị quyết về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ chi thường xuyên ngân sách đã ban hành trước đây của ba địa phương (Cần Thơ, Sóc Trăng, Hậu Giang), bảo đảm sự thống nhất trong quản lý, điều hành ngân sách sau sáp nhập.
* Nội dung chủ yếu:
Nghị quyết số 12/2025/NQ-HĐND Quy định nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 trên địa bàn thành phố Cần Thơ, gồm 05 điều, cụ thể:
- Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng
+ Phạm vi điều chỉnh: quy định các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương áp dụng cho năm ngân sách 2026, năm kéo dài của thời kỳ ổn định ngân sách 2022 - 2025.
+ Đối tượng áp dụng
Cơ quan Đảng Cộng sản Việt Nam, cơ quan quản lý nhà nước, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đơn vị sự nghiệp công lập và các cơ quan khác cấp thành phố; các xã, phường và đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã và các cơ quan khác cấp xã trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Cơ quan, tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến việc lập, phân bổ, chấp hành dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước.
- Nguyên tắc, tiêu chí phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương
+ Về nguyên tắc:
Phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương năm 2026.
Định mức phân bổ chi thường xuyên thể hiện tính công bằng, hợp lý và công khai minh bạch trong phân bổ ngân sách các cấp; đồng thời là cơ sở để xây dựng dự toán chi thường xuyên cho 02 cấp ngân sách: Ngân sách cấp thành phố, và ngân sách xã, phường (cấp xã).
Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên gắn với chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của mỗi cấp chính quyền để đảm bảo cho các cấp, các ngành chủ động trong điều hành và tạo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh trên địa bàn thành phố.
Định mức phân bổ chi thường xuyên theo nguyên tắc đảm bảo chi trả đủ lương và các khoản có tính chất lượng, sau đó mới đến nhiệm vụ chi thường xuyên khác.
Thúc đẩy từng bước nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước, phấn đấu giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên, góp phần cơ cấu ngân sách nhà nước, sắp xếp bộ máy quản lý hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã, tinh giản biên chế, thực hiện cải cách tiền lương và bảo hiểm xã hội của Đảng và Nhà nước, yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị, địa phương.
Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; cải cách hành chính nâng cao chất lượng dịch vụ công, sử dụng hiệu quả ngân sách nhà nước; góp phần đổi mới quản lý tài chính đối với khu vực sự nghiệp công để giảm mức hỗ trợ trực tiếp cho đơn vị sự nghiệp công lập, tăng nguồn bảo đảm chính sách hỗ trợ người nghèo, đối tượng chính sách tiếp cận các dịch vụ sự nghiệp công, khuyến khích xã hội hóa, huy động các nguồn lực xã hội để phát triển kinh tế - xã hội.
Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên được xây dựng cho các lĩnh vực chi theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước và Nghị quyết của Hội đồng nhân dân thành phố, bảo đảm chi lương, phụ cấp, các khoản đóng góp theo chế độ và mức tiền lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng, hoạt động của cơ quan quản lý hành chính nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và kinh phí thực hiện các chế độ, chính sách được Nhà nước ban hành.
+ Về Tiêu chí
Tiêu chí dân số: Xác định theo số liệu dân số năm 2025 do Thống kê thành phố cung cấp.
Tiêu chí biên chế:
Từng cấp ngân sách: Áp dụng theo số biên chế được cấp có thẩm quyền giao năm 2026.
Từng đơn vị dự toán: tính theo biên chế hiện có năm 2025.
Tiêu chí khác:
Phân bổ dự toán theo số Trung ương giao, theo tình hình thực tế và khả năng cân đối ngân sách.
Phân bổ dự toán theo nhiệm vụ được giao và đặt hàng phục vụ nhiệm vụ chính trị.
Phân bổ dự toán theo số lượng của đề án vị trí việc làm được phê duyệt; theo khoảng cách.
Các đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện theo Nghị định số 60/2021/NĐ-CP ngày 21 tháng 6 năm 2021 của Chính phủ về cơ chế tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập, do đó không tính định mức chi cụ thể, ngân sách chỉ cấp phần chênh lệch thu, chi (do thu không đủ chi).
Các xã, phường không thành lập/có thành lập Trung tâm Chính trị.
- Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách địa phương năm 2026 (Quy định cụ thể tại Phụ lục I và II đính kèm)
(Đính kèm Nghị quyết số 12/2025/NQ-HĐND)
Nguyễn Văn Quân - Sở Tư pháp
