Nghị quyết số 14/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 quy định phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã trên địa bàn thành phố Cần Thơ. Theo đó, Nghị quyết số 14/2025/NQ-HĐND có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 01 năm 2026.
* Sự cần thiết, mục đích ban hành:
- Sự cần thiết ban hành:
+ Cơ sở chính trị, pháp lý
Tại khoản 3 Điều 9, điểm d, điểm đ khoản 9 Điều 31, Điều 41 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 quy định nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh:
“3. Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ chi được giao. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã phù hợp với phân cấp quản lý kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và khả năng quản lý của mỗi cấp trên địa bàn.”
“d) Quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã theo quy định tại khoản 3 Điều 9 và Điều 41 của Luật này;
đ) Quyết định tỷ lệ phần trăm (%) phân chia giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã đối với phần ngân sách địa phương được hưởng từ các khoản thu quy định tại khoản 2 Điều 38 của Luật này và các khoản thu phân chia giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã;”
“Điều 41. Nguyên tắc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã
Căn cứ vào nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách địa phương quy định tại Điều 38 và Điều 39 của Luật này, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định phân cấp cụ thể nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) phân chia các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã phù hợp với phân cấp nhiệm vụ kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh đối với từng lĩnh vực và đặc điểm kinh tế, địa lý, dân cư, khả năng quản lý của từng địa phương.”
Đồng thời tại khoản 1, khoản 4 Điều 77 và Điều 78 Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15 có quy định:
“1. Luật này có hiệu lực thi hành từ năm ngân sách 2026, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.
4. Quy định về phân chia khoản thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tại Luật này được thực hiện từ dự toán ngân sách năm 2026.”
“Điều 78. Điều khoản chuyển tiếp
Đối với quyết toán ngân sách năm 2024 và quy trình, yêu cầu lập dự toán ngân sách năm 2026 áp dụng theo các quy định của Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 59/2020/QH14 và Luật số 56/2024/QH15.”
Đồng thời, tại điểm b khoản 2 Điều 54 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15 (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 20 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 87/2025/QH15) quy định “b) Trường hợp nhiều đơn vị hành chính được nhập thành một đơn vị hành chính mới cùng cấp thì văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân của đơn vị hành chính được nhập tiếp tục có hiệu lực trong phạm vi đơn vị hành chính đó cho đến khi Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân của đơn vị hành chính mới ban hành văn bản hành chính để quyết định việc áp dụng hoặc bãi bỏ văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Chủ tịch Ủy ban nhân dân của đơn vị hành chính được nhập hoặc ban hành văn bản quy phạm pháp luật mới;”.
Theo đó, Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ ban hành Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐND ngày 29 tháng 8 năm 2025 quy định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phần trăm (%) đối với các khoản thu phân chia giữa ngân sách các cấp trên địa bàn thành phố Cần Thơ phù hợp với chính quyền địa phương 02 cấp sau sắp xếp đơn vị hành chính.
- Cơ sở thực tiễn
Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐND được xây dựng trên nền tảng quy định hiện hành của Luật Ngân sách nhà nước số 83/2015/QH13 và điểm b khoản 3 Điều 77 của Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15, trong đó ngân sách địa phương được hưởng 100% nguồn thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất. Đồng thời, Nghị quyết tiếp tục duy trì cách thức phân cấp các khoản thu 100% cũng như các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa các cấp ngân sách như đã được áp dụng tại 03 địa bàn Cần Thơ, Hậu Giang và Sóc Trăng trước khi sắp xếp.
Tuy nhiên, do sự khác biệt đáng kể trong cách phân cấp nguồn thu của ba địa phương, Nghị quyết đã quy định việc phân định theo từng địa bàn trước sắp xếp, kèm theo 06 phụ lục chi tiết, nhằm bảo đảm ổn định nguồn thu ngân sách cấp xã và đáp ứng yêu cầu quản lý trong giai đoạn chuyển tiếp. Cách thức này được xây dựng phù hợp với hướng dẫn của Bộ Tài chính, góp phần duy trì sự ổn định ngân sách ở cấp cơ sở ngay sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Mặc dù vậy, từ năm ngân sách 2026, trường hợp tiếp tục áp dụng Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐND sẽ phát sinh một số vướng mắc. Cụ thể, nguồn thu từ tiền sử dụng đất và tiền thuê đất sẽ được phân chia giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương theo Luật Ngân sách nhà nước số 89/2025/QH15, không còn để lại hoàn toàn cho địa phương như hiện hành. Bên cạnh đó, việc duy trì cách phân cấp theo ba địa bàn trước sắp xếp trở nên phức tạp khi thành phố Cần Thơ sau sáp nhập có đến 103 xã, phường. Điều này gây khó khăn cho công tác lập và thực hiện dự toán, không đảm bảo tính thống nhất, minh bạch và thuận lợi trong triển khai.
Từ các cơ sở pháp lý và thực tiễn nêu trên, việc trình Hội đồng nhân dân thành phố xem xét, ban hành Nghị quyết quy định phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã trên địa bàn thành phố Cần Thơ là cần thiết và phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành để áp dụng từ năm ngân sách 2026 thay thế Nghị quyết số 01/2025/NQ-HĐND ngày 29 tháng 8 năm 2025 quy định phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi, tỷ lệ phần trăm (%) đối với các khoản thu phân chia giữa ngân sách các cấp trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
- Mục đích ban hành
Thiết lập khung pháp lý đầy đủ, đồng bộ, đảm bảo thống nhất, phù hợp với quy định của pháp luật có liên quan.
Tạo cơ sở pháp lý để giao và tổ chức thực hiện dự toán ngân sách cho chính quyền địa phương hai cấp một cách thông suốt, đồng bộ giữa quyền hạn và trách nhiệm.
Bảo đảm tính chủ động cho các cấp chính quyền địa phương trong công tác quản lý, điều hành ngân sách; khai thác hiệu quả các nguồn thu và sử dụng ngân sách tiết kiệm, công khai, minh bạch và hiệu quả.
Đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng và an ninh trên địa bàn thành phố Cần Thơ trong giai đoạn mới.
* Nội dung chủ yếu:
Nghị quyết số 14/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 quy định phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã trên địa bàn thành phố Cần Thơ, gồm 05 điều, cụ thể:
- Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng:
Phạm vi điều chỉnh: quy định phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) các khoản thu và nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã trên địa bàn thành phố Cần Thơ.
Đối tượng áp dụng: Các cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức chính trị, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp và các tổ chức chính trị - xã hội trực thuộc, tổ chức xã hội theo quy định của pháp luật; Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác lập, phân bổ, chấp hành dự toán, quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước.
- Phân cấp nguồn thu, tỷ lệ phần trăm (%) các khoản thu giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã
Các khoản thu giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã được hưởng 100% được quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị quyết này.
Các khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã được quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Nghị quyết này.
- Phân cấp nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã
Phân cấp nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp thành phố và ngân sách cấp xã được quy định theo Phụ lục III ban hành kèm theo Nghị quyết này.
(Đính kèm Nghị quyết số 14/2025/NQ-HĐND)
Nguyễn Thị Hiếu - Sở Tư pháp
