Ngày 26/01/2026 Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (26/01/2026).
Chính phủ đã tạo ra một khung pháp lý thông thoáng và thực tế hơn cho công tác bảo vệ rừng đặc dụng. Nghị định này sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 5 của Nghị định số 58/2024/NĐ-CP theo hướng mở rộng đáng kể phạm vi các nội dung được phép chi kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Thay vì gói gọn trong các hoạt động tuần tra cơ bản, các khoản chi phí giờ đây bao quát từ đầu tư hạ tầng, ứng dụng công nghệ, đến hỗ trợ lực lượng quần chúng, đảm bảo nguồn lực được sử dụng hiệu quả và toàn diện nhất.
Phạm vi nội dung chi được mở rộng, Nghị định 42/2026/NĐ-CP cho phép sử dụng kinh phí bảo vệ rừng đặc dụng cho các hoạt động thiết yếu cụ thể:
1. Đầu tư vào hạ tầng kỹ thuật và phòng ngừa rủi ro
Kinh phí được phép chi cho việc duy trì và nâng cấp các công trình phục vụ trực tiếp công tác bảo vệ rừng:
- Bảo trì, bảo dưỡng, cải tạo công trình phòng cháy, chữa cháy rừng (PCCCR), trạm bảo vệ rừng.
- Lắp đặt hệ thống biển báo, biển cảnh báo, cọc mốc ranh giới rừng.
- Đầu tư công trình cứu hộ, bảo vệ, phát triển động vật rừng, thực vật rừng.
2. Ứng dụng khoa học công nghệ và giám sát chuyên sâu
Hoạt động bảo vệ rừng không còn chỉ dựa vào sức người, mà đã có sự hỗ trợ của công nghệ và chuyên môn sâu:
- Theo dõi, thống kê, điều tra, giám sát diễn biến tài nguyên rừng và đa dạng sinh học.
- Triển khai các biện pháp phòng, trừ sinh vật gây hại rừng.
- Xây dựng phương án PCCCR, diễn tập chữa cháy rừng, giảm vật liệu cháy, và trực ngoài giờ trong các tháng mùa khô.
3. Tăng cường lực lượng và nhận thức cộng đồng
Nghị định đặc biệt chú trọng đến yếu tố con người và sự tham gia của cộng đồng địa phương:
- Chi phí tiền công cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng (không hưởng lương từ ngân sách).
- Hỗ trợ các lực lượng tham gia truy quét, tuần tra, kiểm tra, giám sát.
- Tổ chức tập huấn chuyên môn nghiệp vụ, tổ chức ký quy ước, cam kết bảo vệ rừng.
- Tuyên truyền giáo dục pháp luật và nâng cao nhận thức cộng đồng.
Việc mở rộng các nội dung chi này là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo nguồn tài chính đủ mạnh và linh hoạt, giúp các chủ rừng chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý, bảo vệ rừng đặc dụng một cách bền vững và hiệu quả nhất./.
Tác giả - Ngọc Phụng
