Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 243/NQ-CP về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi). Đây là bước quan trọng trong quá trình hoàn thiện dự án Luật nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về nuôi con nuôi, bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích của trẻ em và nâng cao chất lượng công tác giải quyết nuôi con nuôi trong tình hình mới. Theo Nghị quyết số 243/NQ-CP, Chính phủ cơ bản thống nhất nội dung dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) do Bộ Tư pháp trình tại Tờ trình số 105/TTr-BTP ngày 20/6/2026 và Báo cáo số 704/BC-BTP ngày 18/8/2026.
Chính phủ giao Bộ Tư pháp chịu trách nhiệm về nội dung tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật; đồng thời hoàn thiện hồ sơ dự án Luật theo đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Nghị quyết cũng giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp, thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ ký Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Trong quá trình dự án Luật được thẩm tra, Bộ Tư pháp có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội và các cơ quan liên quan; chủ động báo cáo, giải trình, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đồng thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật theo quy định.
Dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) được xây dựng trên cơ sở các chính sách đã được Chính phủ thông qua trước đó, tập trung vào ba định hướng lớn: quy định chặt chẽ điều kiện giải quyết nuôi con nuôi nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất của trẻ em; phát triển hoạt động công tác xã hội nhằm nâng cao chất lượng giải quyết nuôi con nuôi; tiếp tục cải cách thủ tục hành chính gắn với tăng cường phân cấp, ứng dụng công nghệ thông tin. Một trong những điểm đáng chú ý được Bộ Tư pháp giới thiệu trong quá trình xây dựng dự thảo là định hướng quy định người được nhận làm con nuôi phải là trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, trừ trường hợp nuôi con nuôi trong phạm vi gia đình. Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm những trẻ em thực sự không có cơ hội được chăm sóc trong gia đình gốc mới được xem xét giải quyết cho làm con nuôi, qua đó tôn trọng quyền của trẻ em được sống cùng cha, mẹ đẻ và hạn chế việc tách trẻ em khỏi gia đình gốc khi không cần thiết.
Dự thảo cũng được định hướng sửa đổi quy định về độ tuổi trẻ em được lấy ý kiến đồng ý về việc làm con nuôi, từ đủ 9 tuổi xuống đủ 7 tuổi, nhằm tăng cường quyền được bày tỏ ý kiến của trẻ em đối với những vấn đề liên quan trực tiếp đến mình, phù hợp với tinh thần bảo đảm quyền trẻ em.Tăng cường công tác xã hội, thúc đẩy trẻ em được sống trong môi trường gia đình. Một định hướng đáng chú ý khác của dự án Luật là tăng cường vai trò của công tác xã hội trong lĩnh vực nuôi con nuôi.Theo định hướng xây dựng dự thảo, cơ sở trợ giúp xã hội được bổ sung trách nhiệm trong việc chuyển đổi hình thức chăm sóc thay thế tại cơ sở trợ giúp xã hội sang nuôi con nuôi đối với những trẻ em cần được nhận làm con nuôi. Mục tiêu là tạo điều kiện để trẻ em được sống trong môi trường gia đình, hạn chế tình trạng trẻ em phải sống tập trung lâu dài tại các cơ sở trợ giúp xã hội, qua đó góp phần bảo đảm sự phát triển toàn diện của trẻ. Dự thảo cũng dự kiến cho phép người làm công tác xã hội tham gia hỗ trợ giải quyết việc nuôi con nuôi và hỗ trợ sau khi việc nuôi con nuôi được giải quyết. Đây được xem là một hướng tiếp cận nhằm nâng cao chất lượng hỗ trợ, tư vấn và theo dõi quá trình phát triển của trẻ em sau khi được nhận làm con nuôi. Đẩy mạnh cải cách thủ tục, ứng dụng công nghệ thông tin
cùng với yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích của trẻ em, dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) hướng tới tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp và ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết việc nuôi con nuôi.
Theo thông tin từ Bộ Tư pháp, dự thảo Luật dự kiến giao Chính phủ quy định chi tiết nhiều nội dung, trong đó có các vấn đề liên quan đến bảo đảm quyền biết về nguồn gốc của trẻ em, trách nhiệm của cơ quan nhà nước và cơ sở trợ giúp xã hội, lệ phí và khoản đóng góp, cơ sở dữ liệu về nuôi con nuôi, điều kiện của người được nhận làm con nuôi và người nhận con nuôi, cũng như một số trường hợp nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Việc hoàn thiện các quy định này được kỳ vọng tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất hơn cho cơ quan có thẩm quyền, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình thực hiện thủ tục nuôi con nuôi. Nghị quyết số 243/NQ-CP thể hiện sự thống nhất của Chính phủ đối với nội dung cơ bản của dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi), đồng thời xác định rõ trách nhiệm của Bộ Tư pháp trong việc tiếp thu, chỉnh lý và hoàn thiện hồ sơ. Theo Nghị quyết, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu được phân công chỉ đạo quá trình hoàn thiện hồ sơ dự án Luật. Việc Chính phủ thống nhất nội dung dự án Luật và giao nhiệm vụ cụ thể cho cơ quan chủ trì soạn thảo là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện dự án trước khi trình Quốc hội xem xét./.
Tác giả: Hồng Gấm
