Bộ Tư pháp đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi), trong đó đề xuất sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đăng ký, quản lý hộ tịch. Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo luật là mở rộng phạm vi đăng ký hộ tịch theo hướng phi địa giới hành chính. Theo đó, người dân có thể thực hiện đăng ký khai sinh, đăng ký kết hôn và một số sự kiện hộ tịch quan trọng khác tại bất kỳ UBND xã, phường nào trên địa bàn tỉnh, thay vì bị giới hạn bởi nơi cư trú như quy định hiện hành.
Tại Điều 4 dự thảo Luật Hộ tịch, Bộ Tư pháp đề xuất sửa đổi nội dung đăng ký hộ tịch theo hướng gộp các thủ tục gồm: Thay đổi hộ tịch, cải chính hộ tịch, điều chỉnh thông tin hộ tịch, xác định lại dân tộc, bổ sung thông tin hộ tịch thành một thủ tục chung là “thay đổi hộ tịch”. Đồng thời, việc “ghi vào Sổ hộ tịch” được sửa đổi thành “cập nhật vào Cơ sở dữ liệu hộ tịch”, bảo đảm đúng bản chất công việc và phù hợp với yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, Điều 16 dự thảo Luật đề xuất bổ sung thông tin ngày, tháng, năm sinh; số định danh cá nhân hoặc giấy tờ tùy thân của cha, mẹ khi khai sinh cho con. Quy định này nhằm bảo đảm sự thống nhất, liên thông dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu hộ tịch với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu khác.
Dự thảo Luật Hộ tịch cũng quy định 5 sự kiện hộ tịch quan trọng gồm: Khai sinh, kết hôn, đăng ký giám hộ, nhận cha, mẹ, con và khai tử được thực hiện phi địa giới hành chính trong phạm vi một tỉnh. Người dân có thể đến bất kỳ cơ quan đăng ký hộ tịch tại UBND xã, phường nào trên địa bàn tỉnh để giải quyết các thủ tục này. Đối với các sự kiện hộ tịch khác như thay đổi thông tin hộ tịch, khai thác và sử dụng Cơ sở dữ liệu hộ tịch, cấp trích lục hộ tịch, dự thảo luật cho phép thực hiện phi địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc, tạo thuận lợi tối đa cho người dân trong quá trình thực hiện thủ tục.
Nhằm tiếp tục bảo đảm tính trực tuyến trong đăng ký hộ tịch, dự thảo Luật dự kiến quy định hầu hết các thủ tục đăng ký hộ tịch không yêu cầu người dân phải trực tiếp có mặt tại cơ quan đăng ký hộ tịch để ký sổ và nhận kết quả. Riêng 3 thủ tục gồm: Đăng ký kết hôn, đăng ký nhận cha, mẹ, con và đăng ký giám hộ vẫn yêu cầu các bên liên quan có mặt trực tiếp do đây là các sự kiện cần sự khẳng định ý chí và năng lực hành vi dân sự tại thời điểm xác lập.
Về thẩm quyền giải quyết, dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) quy định UBND xã, phường có thẩm quyền đăng ký hộ tịch đối với công dân Việt Nam cư trú trong nước và các sự kiện hộ tịch phát sinh trong nước. Đối với công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài hoặc các sự kiện hộ tịch phát sinh ở nước ngoài, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài sẽ thực hiện việc đăng ký theo quy định.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ góp phần hoàn thiện hệ thống pháp luật về hộ tịch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Đồng thời, tạo thuận lợi hơn cho người dân trong việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ liên quan đến hộ tịch./.
Tác gải: Lê Thanh Phong
