Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ về “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" tổng kết năm 2025, triển khai nhiệm vụ năm 2026

Ngày 27 tháng 01 năm 2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 46/TB kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" tại cuộc họp tổng kết công tác năm 2025, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026. Sau khi nghe Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch báo cáo kết quả thực hiện Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” (Phong trào) trong năm 2025, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026; ý kiến các thành viên, đại diện cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương, Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính có ý kiến kết luận như sau:

1. Thay mặt Ban Chỉ đạo Trung ương, ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương tinh thần trách nhiệm của các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương, Ban Chỉ đạo Phong trào các cấp; sự nỗ lực của các cấp ủy Đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang, các đoàn thể chính trị - xã hội, cơ quan báo chí, truyền thông và đặc biệt là sự hưởng ứng tích cực của Nhân dân trong triển khai Phong trào những năm qua; tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, lan tỏa trên tất cả các nội dung của Phong trào và theo đúng kể hoạch công tác năm 2025, đóng góp quan trọng vào thành tựu chung của đất nước.

 2. Bên cạnh những kết quả đạt được đáng ghi nhận, việc triển khai thực hiện Phong trào trong năm 2025 còn một số hạn chế, khó khăn, vướng mắc như: Hệ thống văn bản pháp luật, hướng dẫn chưa được rà soát, cập nhật, điều chịnh kịp thời để phù hợp với việc triển khai Phong trào trong bối cảnh, tình hình, điều kiện mới; cơ chế thị trường đã và đang tác động đến các giá trị xã hội, chuẩn mực đạo đức, các giá trị truyền thống, đạo đức nghề nghiệp, trong khi những giá trị mới hình thành chưa bền vũng, chưa thấm sâu vào đời sống xã hội; sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục đạo đức, lối sống chưa đồng bộ, chưa phát huy hết sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội; một số nơi chất lượng đánh giá, xếp loại các danh hiệu văn hóa chưa thực sự bền vững, thiếu chiều sâu; có những nơi hiệu quả hoạt động của một số thiết chế văn hóa, thể thao chưa cao, chưa bảo đảm vệ sinh, môi trường; kiểm tra, giám sát, sơ kết, tổng kết còn những hạn chế nhất định; việc bố trí nguồn lực và công tác xã hội hóa còn khó khăn, nhất là ở vùng khó khăn, dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa.

 3. Năm 2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là năm diễn ra Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới; năm đầu tiên triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07 tháng 01 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026 - 2030; trong bối cảnh thế giới đang có những chuyển biến nhanh, phức tạp, nhiều yếu tố tác động đa chiều, trong đó có lĩnh vực văn hóa. Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động, tạo sự chuyển biến tích cực trong tổ chức triển khai thực hiện Phong trào, khoi dậy truyền thống yêu nước, củng cố niềm tin và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, Ban Chỉ đạo Trung ương đề nghị các bộ, ngành, địa phương, thành viên Ban Chi đạo Trung ương, các cơ quan liên quan thực hiện tích cực, đồng bộ, hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp đề ra, trong đó lưu ý một số nội dung trọng tâm sau:

+ Quán triệt, phổ biến và triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển văn hóa, nhất là Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07 tháng 01 năm 2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa giai đoạn 2026 - 2035, Nghị quyết của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026.

+ Rà soát hệ thống văn bản pháp luật liên quan để sửa đổi hoặc ban hành mới các văn bản, hướng dẫn theo thẩm quyền trong trường hợp cần thiết hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, sửa đổi, ban hành mới các văn bản pháp luật phù hợp với thực tiễn hiện nay.

+ Tiếp tục đổi mới tư duy, nội dung, phương pháp triển khai Phong trào gắn với chuyển đồi số và phát huy vai trò tự quản của cộng đồng.

+ Tiếp tục nghiên cứu, tham mưu các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng các danh hiệu văn hóa phù hợp với định hướng, chiến lược phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam và phát động các phong trào thi đua phù hợp với thực tiễn ngành, địa phương.

+ Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống; truyền thông có trợng tâm, trọng điểm và chú trọng đổi mới nội dung, cách làm; kiên quyết đấu tranh với hành vi phản văn hóa, lệch chuẩn về văn hóa; tăng cường lồng ghép hiệu quả với các phong trào, chương trình, hoạt động về văn hóa và phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội.

+ Tiếp tục triển khai hiệu quả các chương trình phối hợp giữa các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương; tổ chức các đoàn kiểm tra thực tế tình hình triển khai thực hiện Phong trào tại một số bộ, ngành, địa phương.

+ Tiếp tục lựa chọn chủ đề, xác định “điểm nhấn” để triển khai phù hợp, như phát động một số phong trào có sự lan tỏa mạnh mẽ về bảo đảm vệ sinh môi trường, văn hóa giao thông, phòng, chống bạo lực học đường... Việc triển khai cần có kế hoạch cụ thể, rõ nội dung, cách làm, nguồn lực, tiêu chí đánh giá, có phát động, triển khai kiểm tra, sơ kết, tổng kết, tôn vinh...và làm kiên trì, thường xuyên; trên cơ sở đó nhân rộng các mô hình tốt, cách làm hay.

 + Đẩy mạnh xã hội hóa, tiếp tục khuyến khích cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng tích cực tham gia, hưởng ứng Phong trào bằng nhiều hình thức phù hợp, đúng quy định pháp luật.

4. Về một số đề xuất, kiến nghị cụ thể:

 Về tổ chức Hội nghị toàn quốc tổng kết 25 năm thực hiện Phong trào (giai đoạn 2001 - 2026): Đồng ỷ tổ chức hội nghị này vào Quý III năm 2026. Giao Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì tổng hợp, tham mưu cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định hình thức, cách thức tổ chức cụ thể, trong đó đề xuất về công tác thi đua, khen thưởng đối với tổng kết 25 năm thực hiện Phong trào; trên cơ sở đó chuẩn bị nội dung, chương trình, tài liệu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong Quý I năm 2026. Về việc xây dựng, ban hànhChương trình thực hiện Phong trào giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và các địa phương tiếp tục rà soát, hoàn thiện; báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định trong Quý IV năm 2026 (sau khi tổng kết 25 năm thực hiện Phong trào). Về việc xây dựng, bản hành Quy chế tổ chức và hoạt động của Ban Chỉ đạo Trung ương (thay thế quỷ chế hiện hành): Từ thực tiễn tổng kết 25 năm thực hiện Phong trào, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì rà soát, bổ sung, hoàn thiện, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Về việc rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan để phù hợp với quy định pháp luật về thì đủa, khen thưởng và mô hình chính quyền 2 cấp: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch bám sát nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Thi đua, khen thưởng và văn bản pháp luật liên quan để triển khai kịp thời, phù hợp.

Về kiến nghị của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam liên quan đến thẩm quyền xét, công nhận danh hiệu “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa”: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì nghiên cứu lại và có văn bản báo cáo rõ với Thủ tướng Chính phủ trước ngày 03 tháng 02 năm 2026. Về việc nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung quy định về hướng dẫn quản lý và sử dụng kinh phí hoạt động Phong trào: Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và cơ quan liên quan rà soát lại và xem xét việc điều chỉnh cho phù hợp với thực tế, kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền đối với những vấn đề vượt thẩm quyền hoặc cần có ý kiến chỉ đạo cụ thể. Về việc rà soát quy định về xét công nhận đạt chuẩn đô thị văn minh theo Quyết định số 04/2022/QĐ-TTg ngày 18 tháng 02 năm 2022 của Thủ tướng Chính phủ để phù hợp với mô hình chính quyền 2 cấp trong quá trình thực hiện Phong trào: Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch rà soát kỹ, thống nhất phương án cụ thể, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

5. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan: Rà soát kỹ, tiếp thu đầy đủ ý kiến các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương tại cuộc họp, ý kiến các bộ, ngành, địa phương và nội dung văn bản 4 thông báo kết luận này để hoàn thiện Báo cáo kết quả thực hiện Phong trào năm 2025, triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, Kế hoạch công tác, kiểm tra năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương; đồng thời Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương, thay mặt Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương xem xét, ký phê duyệt báo cáo, kế hoạch. Tổng hợp các nội dung đề xuất, kiến nghị, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

6. Các bộ, cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo Trung ương phối hợp chặt chẽ với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương) trong quá trình hoàn thiện, phê duyệt báo cáo, kế hoạch và rà soát, đề xuất, kiến nghị./.

Tác giả: Hồng Gấm