Ngày 25/01/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 40/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Thủy lợi.
Theo Nghị định, quy định về năng lực của tổ chức, cá nhân khai thác công trình thủy lợi được nêu cụ thể như sau:
Yêu cầu chung đối với tổ chức, cá nhân khai thác công trình thủy lợi:
- Doanh nghiệp phải có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
- Tổ chức thủy lợi cơ sở phải được thành lập, tổ chức quản lý theo quy định của Luật Hợp tác xã và có tổ chức bộ máy, người vận hành đáp ứng năng lực theo quy định của Nghị định này, phù hợp yêu cầu kỹ thuật, quy mô công trình được giao khai thác.
- Cá nhân khai thác công trình thủy lợi phải bảo đảm các yêu cầu sau:
Có đầy đủ năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật, chịu trách nhiệm về các công việc mình thực hiện; Có văn bằng, chứng chỉ đào tạo đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của công trình thủy lợi mà cá nhân đó thực hiện khai thác.
- Việc bố trí, sử dụng lao động, trang thiết bị phục vụ quản lý vận hành công trình thủy lợi nhỏ phải đảm bảo an toàn, hiệu quả và theo quy định của pháp luật hiện hành.
Yêu cầu về các bộ phận chuyên môn nghiệp vụ của doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi:
- Doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi phải có các bộ phận sau:
Bộ phận chuyên trách về quản lý công trình; bộ phận chuyên trách về quản lý nước; bộ phận chuyên trách về quản lý kinh tế.
- Ngoài quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này, đối với doanh nghiệp thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ khác, phải có đơn vị chuyên trách để thực hiện hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ đó.
- Các bộ phận chuyên môn quy định tại khoản 1 Điều 7 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này phải bố trí 70% số lượng cán bộ có trình độ đại học chuyên ngành phù hợp trở lên.
Yêu cầu về năng lực tối thiểu đối với tổ chức, cá nhân khai thác đập, hồ chứa nước thủy lợi
- Đập, hồ chứa quan trọng đặc biệt: bố trí ít nhất 07 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi, trong đó có ít nhất 02 người có thâm niên quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước từ 05 năm trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước.
- Đập, hồ chứa nước lớn:
+ Đập, hồ chứa có dung tích trữ từ 50.000.000 m3 trở lên: bố trí ít nhất 05 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi, trong đó có ít nhất 02 người có thâm niên quản lý, vận hành đập, hồ chứa nước từ 05 năm trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước;
+ Đập, hồ chứa có dung tích trữ từ 10.000.000 m3 đến dưới 50.000.000 m3: bố trí ít nhất 03 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi, trong đó có ít nhất 01 người có thâm niên quản lý, vận hành đập, hồ chứa nước từ 05 năm trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước;
+ Đập, hồ chứa lớn còn lại, trừ đập, hồ chứa lớn quy định tại điểm a, điểm b khoản này: bố trí ít nhất 02 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước.
- Đập, hồ chứa nước vừa:
+ Đập, hồ chứa có dung tích trữ từ 1.000.000 m3 đến dưới 3.000.000 m3: tổ chức, cá nhân khai thác phải có ít nhất 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước;
+ Đập, hồ chứa vừa còn lại, trừ đập, hồ chứa nước vừa quy định tại điểm a khoản này: tổ chức, cá nhân khai thác phải có ít nhất 01 cao đẳng chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước.
- Đập, hồ chứa nước nhỏ: tổ chức, cá nhân khai thác phải có ít nhất 01 người có trình độ từ trung học phổ thông hoặc công nhân bậc 2 trở lên và phải được đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về quản lý, khai thác đập, hồ chứa nước.
Yêu cầu về năng lực tối thiểu đối với tổ chức, cá nhân khai thác trạm bơm điện cố định
- Trạm bơm điện tiêu và tưới tiêu kết hợp loại lớn:
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 11.000 m3/h trở lên: phải có ít nhất 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi và 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 8.000 m3/h đến dưới 11.000 m3/h: phải có ít nhất 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 02 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 4.000 m3/h đến dưới 8.000 m3/h: phải có ít nhất 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 01 năm trở lên.
- Trạm bơm điện tiêu và tưới tiêu kết hợp loại vừa:
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 11.000 m3/h trở lên: phải có ít nhất 01 trình độ cao đẳng chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 8.000 m3/h đến dưới 11.000 m3/h: phải có ít nhất 02 trung cấp chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 4.000 m3/h đến dưới 8.000 m3/h: phải có ít nhất 02 trung cấp chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm có công suất từ 1.000 m3/h đến dưới 4.000 m3/h: phải có ít nhất 01 trung cấp chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên.
- Trạm bơm điện tiêu và tưới tiêu kết hợp loại nhỏ:
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm có công suất từ 1.000 m3/h đến dưới 4.000 m3/h: phải có ít nhất 01 công nhân chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi hoặc cơ khí, điện, có thâm niên quản lý, vận hành từ 02 năm trở lên;
+ Trạm bơm điện có loại máy bơm công suất từ 540 m3/h đến dưới 1.000 m3/h: phải có ít nhất 01 người vận hành có trình độ trung học cơ sở và có thâm niên quản lý, vận hành từ 01 năm trở lên.
- Trạm bơm điện tưới:
+ Trạm bơm tưới loại lớn có tổng lưu lượng từ 72.000 m3/h trở lên thì áp dụng quy định tại khoản 1 Điều 9 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này;
+ Trạm bơm tưới loại lớn có tổng lưu lượng từ 12.000 m3/h đến dưới 72.000 m3/h và trạm bơm tưới loại vừa có tổng lưu lượng từ 3.600 m3/h đến dưới 12.000 m3/h thì áp dụng quy định tại khoản 2 Điều 9 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này;
+ Trạm bơm tưới loại vừa có tổng lưu lượng dưới 3.600 m3/h và trạm bơm tưới loại nhỏ áp dụng quy định tại khoản 3 Điều 9 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này.
- Ngoài số lượng cán bộ chuyên môn được quy định tại các khoản 1, khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 9 Nghị định số 40/2026/NĐ-CP này, số lượng lao động khác đối với từng trạm bơm được xác định bằng định mức kinh tế - kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Yêu cầu về năng lực tối thiểu đối với tổ chức, cá nhân khai thác cống đầu mối, hệ thống dẫn, chuyển nước:
1. Đối với cống qua đê sông cấp đặc biệt, cấp I, cấp II; các cống lớn ngăn sông vận hành bằng điện bố trí 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến thủy lợi, 01 kỹ sư chuyên ngành có liên quan đến cơ khí, điện; 01 trình độ trung cấp chuyên ngành có liên quan đến cơ khí, điện tại công trình đầu mối, có thâm niên quản lý, vận hành từ 03 năm trở lên.
2. Đối với cống khác có chiều rộng thoát nước từ 0,5 m trở lên; kênh, mương, rạch, tuynel, cầu máng có lưu lượng từ 0,3 m3/s trở lên hoặc chiều rộng đáy kênh từ 0,5 m trở lên; đường ống có lưu lượng từ 0,02 m3/s trở lên hoặc đường kính ống từ 150 mm trở lên, tùy thuộc quy mô và mục tiêu hoạt động của công trình để bố trí lao động có chuyên môn phù hợp, tối thiểu phải tốt nghiệp trung học phổ thông.
Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 01 năm 2026./.
Tác giả: Quốc Lai
