Ngày 23 tháng 01 năm 2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 36/2026/NĐ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện hoạt động của tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 154/2018/NĐ-CP ngày 09 tháng 11 năm 2018 của Chính phủ và Nghị định số 133/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phần cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ. Những điểm mới nổi bật của Nghị định.
1. Điều kiện hoạt động của tổ chức cung cấp dịch vụ
Nghị định quy định rõ ràng hơn về điều kiện để một tổ chức được phép cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm. Trước hết, tổ chức phải có tư cách pháp nhân hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam. Bên cạnh đó, tổ chức cần đảm bảo cơ sở vật chất, kỹ thuật đầy đủ, bao gồm chuẩn đo lường, phương tiện, điều kiện môi trường phù hợp với quy trình kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm.
Một điểm đáng chú ý là yêu cầu về nhân lực: tổ chức phải có ít nhất một nhân viên kỹ thuật đáp ứng các tiêu chuẩn về trình độ, hợp đồng lao động và chứng chỉ chuyên môn. Ngoài ra, tổ chức phải thiết lập và duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN ISO/IEC 17025, nhằm đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của kết quả kiểm định. Cuối cùng, tổ chức chỉ được hoạt động khi đã được cấp giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ bởi Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
2. Điều kiện đối với tổ chức được chỉ định
Đối với các tổ chức được Nhà nước chỉ định thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm, Nghị định 36/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu cao hơn. Ngoài việc đáp ứng các điều kiện chung, tổ chức phải có chuẩn công tác và chất chuẩn được hiệu chuẩn, thử nghiệm tại các đơn vị được công nhận trong nước hoặc quốc tế.
Nhân viên kỹ thuật của tổ chức này không chỉ cần chứng chỉ chuyên môn mà còn phải được cấp thẻ kiểm định viên đo lường đối với phương tiện đo nhóm 2. Đặc biệt, Nghị định nhấn mạnh yêu cầu về tính độc lập, khách quan: tổ chức và nhân viên không được chịu sự chi phối từ bất kỳ tổ chức, cá nhân nào trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, đồng thời phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của kết quả kiểm định.
3. Thẩm quyền cấp và cấp lại giấy chứng nhận
Một điểm mới quan trọng của Nghị định là việc phân cấp thẩm quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong việc cấp và cấp lại giấy chứng nhận đăng ký cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm. Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và tổ chức.
Theo quy định, trong vòng 05 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh phải cấp giấy chứng nhận. Nếu hồ sơ không hợp lệ, trong vòng 03 ngày làm việc, cơ quan có thẩm quyền phải thông báo bằng văn bản cho tổ chức đăng ký. Các trường hợp cấp lại giấy chứng nhận cũng được quy định cụ thể, bao gồm: mất, hư hỏng, bổ sung lĩnh vực, mở rộng phạm vi, điều chỉnh thông tin hoặc sau khi khắc phục vi phạm.
4. Trách nhiệm quản lý nhà nước
Nghị định 36/2026/NĐ-CP cũng xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý. Bộ Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm hướng dẫn, tổ chức quản lý hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm trên phạm vi cả nước. Bộ này cũng có nhiệm vụ xây dựng và quản lý Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng, đồng thời ban hành các văn bản hướng dẫn về quy trình, tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ và chứng nhận kiểm định viên.
Các Bộ, ngành khác trong phạm vi nhiệm vụ của mình phải phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cũng như Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh để kiểm tra, giám sát hoạt động cung cấp dịch vụ kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm.
5. Trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ
Đối với các tổ chức cung cấp dịch vụ, Nghị định quy định trách nhiệm rất cụ thể. Các tổ chức phải thực hiện kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm đúng quy trình đã công bố, lưu giữ đầy đủ kết quả và giấy chứng nhận đã cấp cho khách hàng. Đồng thời, họ phải ban hành quy định về quản lý, bảo quản, sử dụng chuẩn đo lường và phương tiện đo, đảm bảo tính liên kết chuẩn trong quá trình sử dụng.
Một yêu cầu quan trọng khác là tổ chức phải niêm yết công khai giá dịch vụ và tuân thủ quy định về giá. Ngoài ra, định kỳ hằng năm trước ngày 31/12, tổ chức phải gửi báo cáo hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm cho cơ quan quản lý nhà nước.
6. Điều khoản chuyển tiếp
- Đối với đơn, hồ sơ đã được cơ quan, người có thẩm quyền tiếp nhận trước thời điểm Nghị định này có hiệu lực nhưng chưa giải quyết xong thì tiếp tục được xử lý theo quy định của pháp luật tại thời điểm tiếp nhận đơn, hồ sơ đó. Cơ quan, người có thẩm quyền không được yêu cầu tổ chức, cá nhân bổ sung, cập nhật đơn, hồ sơ theo quy định tại Nghị định này.
- Văn bản, giấy tờ đã được cơ quan, người có thẩm quyền ban hành, cấp trước ngày Nghị định này có hiệu lực thi hành mà chưa hết hiệu lực hoặc chưa hết thời hạn sử dụng thì tiếp tục được áp dụng, sử dụng theo quy định của pháp luật cho đến khi hết thời hạn hoặc được sửa đổi, bổ sung, thay thế, tước quyền sử dụng, chấm dứt, hủy bỏ bởi cơ quan, người có thẩm quyền.
Nghị định có hiệu lực kể từ ngày ký ban hành./.
Tác gải: Anh Thư (Phòng PB,TDTHPL&XLVPHC)
