Ngày 26/01/2026 Chính phủ ban hành Nghị định số 42/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định trong lĩnh vực lâm nghiệp và kiểm lâm, có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký ban hành (26/01/2026).
Đột phá chính sách lâm nghiệp: Tăng mạnh kinh phí bảo vệ rừng đặc dụng, cải thiện sinh kế người dân
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 42/2026/NĐ-CP với những sửa đổi, bổ sung mang tính bước ngoặt đối với các chính sách đầu tư trong lâm nghiệp, đặc biệt là nguồn kinh phí dành cho công tác bảo vệ và phát triển rừng đặc dụng.
Thay đổi này, được quy định cụ thể tại Điều 5 của Nghị định số 58/2024/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 42/2026/NĐ-CP), thể hiện sự quyết tâm của Nhà nước trong việc bảo tồn tài nguyên rừng quý hiếm và nâng cao đời sống của cộng đồng địa phương.
1. Mức hỗ trợ kinh phí tăng vọt – Động lực mới cho người giữ rừng
Nghị định 42/2026/NĐ-CP đã chính thức nâng mức kinh phí bảo vệ rừng đặc dụng bình quân/ha/năm theo hướng tăng mạnh, tạo điều kiện vật chất tốt hơn cho các lực lượng tham gia trực tiếp:
- Đối với cộng đồng dân cư địa phương: Mức kinh phí bảo vệ rừng tăng gấp đôi, đạt 1.000.000 đồng/ha/năm. Đây là sự khích lệ to lớn, ghi nhận vai trò nòng cốt của người dân trong việc giữ rừng.
- Đối với Ban quản lý rừng và tổ chức khác: Mức hỗ trợ bình quân được nâng lên 500.000 đồng/ha/năm, bổ sung vào kinh phí sự nghiệp thường xuyên để đảm bảo hoạt động hiệu quả hơn.
Ngoài ra, chính sách còn linh hoạt áp dụng hệ số nhân kinh phí cho các khu vực trọng yếu: vùng đất ven biển nhận mức 1,5 lần, và khu vực II, III nhận mức 1,2 lần mức bình quân, nhằm phản ánh đúng thực tế khó khăn và tầm quan trọng của từng địa bàn.
2. Mở rộng nội dung chi: Từ hạ tầng đến công nghệ giám sát
Thay vì chỉ tập trung vào chi phí khoán bảo vệ đơn thuần, Nghị định mới mở rộng đáng kể phạm vi các nội dung chi, cho phép sử dụng kinh phí một cách toàn diện hơn:
- Đầu tư hạ tầng thiết yếu: Kinh phí được dùng cho việc bảo trì, cải tạo các công trình phòng cháy, chữa cháy rừng, trạm bảo vệ rừng, biển báo, và công trình cứu hộ động thực vật rừng.
- Ứng dụng khoa học kỹ thuật: Đẩy mạnh chi cho hoạt động theo dõi, thống kê, điều tra, giám sát diễn biến tài nguyên rừng, đa dạng sinh học và phòng trừ sinh vật gây hại.
- Nâng cao năng lực cộng đồng: Bổ sung chi phí cho lực lượng quần chúng bảo vệ rừng, tập huấn chuyên môn, tổ chức ký cam kết và tuyên truyền nâng cao nhận thức pháp luật.
3. Tăng gấp đôi hỗ trợ sinh kế vùng đệm: Gắn bảo tồn với phát triển
Song song với việc tăng kinh phí bảo vệ rừng, Nghị định 42/2026/NĐ-CP còn thể hiện chính sách nhân văn khi tăng gấp đôi mức hỗ trợ kinh phí phát triển sinh kế, cải thiện đời sống người dân vùng đệm các khu rừng đặc dụng, từ 50.000.000 đồng lên 100.000.000 đồng/cộng đồng/năm.
Việc tăng cường nguồn lực toàn diện này không chỉ giúp bảo vệ hiệu quả "lá phổi xanh" của đất nước mà còn đảm bảo an sinh xã hội, giúp người dân gắn bó mật thiết hơn với công tác bảo vệ rừng bền vững./.
Tác giả - Ngọc Phụng
