CHUYỆN NHÀ ÔNG TƯ “KHÔNG LO”
* CƠ SỞ PHÁP LÝ: Tuyên truyền Điều 17, 18,19 - Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025.
* CHỦ ĐỀ: Quy trình và thủ tục lập, tiếp nhận, xử lý hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự của Việt Nam theo Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025.
* NHÂN VẬT:
- Ông Tư “Không Lo” - 55 tuổi - Nông dân
- Bà Tư - 52 tuổi - Nội trợ (Vợ ông Tư)
- Ông Út “Tà Lẹt” - 58 tuổi - Nông dân (hàng xóm với ông Tư)
- Hà (con gái ông Tư) - 22 tuổi - Sinh viên ngành Luật
- Cô Năm - 45 tuổi - Công chức phụ trách Tư pháp xã.
NỘI DUNG KỊCH
(Bối cảnh: Nhà ông Tư ở ven sông miền Tây. Phía trước hàng ba có bố trí bộ bàn ghế tre, ấm trà,…)
(Ông Tư ngồi chễm chệ uống trà. Bà Tư từ trong nhà đi ra, tay cầm phong thư có dán tem nước ngoài, mặt hớt hơ hớt hải).
Bà Tư (gọi lớn từ xa): Ông Tư ơi! Ông Tư! Tiêu rồi ông ơi! Có thư từ tuốt bên “Bên Tây” gửi về cho ông nè!
Ông Tư (thong thả nhấp trà): Chuyện nhỏ! Không lo! Chắc thằng Tí Hon - con trai mình bên Mỹ nó gửi tiền về cho tui mua phân bón chứ gì. Bà làm gì lính quýnh như gà mắc đẻ vậy?
Ông Út (đi xăm xăm vô, tay xách xâu cá lóc): Alo alo! Tui nghe bưu tá nói chú Tư nhận thư từ nước ngoài. Thằng thằng Tí Hon nó dính vô vụ kiện tụng phân chia tài sản bên đó đúng không?
Bà Tư (mếu máo): Tui đọc chữ tiếng Anh không được, nhưng thấy có chữ “Court” với con dấu đỏ lè. Nghe nói Tòa án bên đó yêu cầu ông Tư làm chứng, nộp giấy tờ tài sản gì đó!
Ông Út (vỗ đùi): Chết chưa! Tòa án nước ngoài gửi giấy. Bây giờ chú nghe tui, lấy tờ giấy đôi, viết thư tay gửi qua bển liền đi.
Ông Tư: Viết cái gì đây anh Út “Tà Lẹt”?
Ông Út: Thì viết… “Tui là Tư Không lo - là nông dân nên tui không biết gì hết”. Rồi kẹp 200 ngàn tiền cước, nhờ bưu điện gửi vèo qua cho Tòa án bên đó là xong. Làm lẹ lên đi!
Ông Tư: Ờ... viết cái thư tay gửi thẳng qua cho gọn. “Không có gì phải lo”, làm lẹ cho xong!
(Hà bước vào - nghe được, thấy vậy liền can lại).
Hà: Ba với bác Út ơi! Hai người làm cái gì mà rần rần vậy? Đưa tờ thư đây con coi!
Bà Tư: Con coi trong đó người ta viết gì vậy Hà?
Hà: Dạ!... (Đọc nhanh) Ba ơi, đây là yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự từ nước ngoài gửi cho ba. Nhưng ba với bác Út định làm cái thư tay dán tem gửi thẳng qua Tòa án nước ngoài là sai hoàn toàn rồi! Muốn làm đúng phải lập hồ sơ đàng hoàng theo Điều 17 - Luật Tương trợ tư pháp về dân sự năm 2025 mới được.
(Cô Năm Tư pháp đi xe đạp dừng trước cổng, tay cầm xấp tài liệu bước vào).
Cô Năm: Chào cả nhà! Đang có hội nghị bàn tròn gì mà xôn xao từ trong này vậy mọi người?
Bà Tư: Mừng quá cô Năm ơi! Cô vô giải quyết giùm tui coi, anh Út xúi ông Tư viết cái thư tay gửi qua Tòa án nước ngoài, còn con Hà thì bắt làm hồ sơ gì đó phức tạp lắm!
Cô Năm (cười): Anh Út Tà Lẹt lại “tà lẹt” nữa rồi! Cháu Hà nói chuẩn xác đó chị Tư. Theo Điều 17 của Luật, hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự của Việt Nam mình được chia làm hai nhóm rõ ràng, đâu thể viết cái thư tay là xong!
Ông Út : Chia nhóm làm sao cô Năm?
Cô Năm: Tại khoản 1, Điều 17 quy định: Đối với các yêu cầu quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 8 của Luật này, hồ sơ bao gồm 4 loại giấy tờ bắt buộc:
- Một là: Văn bản yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự;
- Hai là: Giấy tờ kèm theo văn bản yêu cầu;
- Ba là: Giấy tờ về việc nộp chi phí thực hiện tương trợ tư pháp;
- Bốn là: Giấy tờ khác theo quy định pháp luật của nước được yêu cầu.
Hà (nối lời cô Năm): Còn trường hợp của ba nằm ở khoản 2, Điều 17. Đối với yêu cầu quy định tại khoản 5 và khoản 6 Điều 8 của Luật, hồ sơ gọn hơn nhưng phải có:
a) Văn bản yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự;
b) Các giấy tờ cần thiết để thực hiện yêu cầu (nếu có).
Ông Tư (nhăn mặt): Rồi rồi, vậy tui chuẩn bị 1 bộ gửi đi được chưa?
Hà: Chưa đâu ba! Khoản 3, Điều 17 quy định: Số lượng hồ sơ yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự là 03 bộ. Nhưng có điểm mới rất hiện đại nè ba: Khi hệ thống thông tin quy định tại Điều 13 của Luật này được vận hành thì số lượng hồ sơ chỉ còn 02 bộ, kèm theo hồ sơ điện tử.
Cô Năm: Chưa hết đâu anh Tư! Khoản 4, Điều 17 còn bắt buộc: Hồ sơ gửi Bộ Tư pháp phải kèm theo bản dịch ra ngôn ngữ quy định tại Điều 7 của Luật này. Anh viết tiếng Việt gửi qua bên đó ai mà hiểu! Và khoản 5, do Chính phủ quy định chi tiết Điều này.
Ông Út (tò mò): Rồi cái “Văn bản yêu cầu” đó viết sao? Cứ ghi: “Tui là Tư Không Lo, tui xác nhận tài sản đó của thằng Tí Hon con trai tui”… vậy được không ta?
Hà: Không được đâu bác Út! Điều 18 của Luật quy định Văn bản yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự của Việt Nam phải có đầy đủ 5 nội dung bắt buộc:
1. Ngày, tháng, năm và địa điểm lập văn bản;
2. Tên, địa chỉ cơ quan, người có thẩm quyền yêu cầu;
- Tên, địa chỉ cơ quan được yêu cầu thực hiện (nếu có);
4. Họ, tên, địa chỉ của cá nhân; tên, địa chỉ của cơ quan, tổ chức có liên quan đến yêu cầu;
Cô Năm (tiếp lời Hà): Và nội dung thứ 5 cực kỳ quan trọng: Nội dung yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự phải nêu rõ mục đích, các tình tiết liên quan, trích dẫn điều luật có thể áp dụng, các phương thức thực hiện và thời hạn thực hiện! Bác thấy chưa, không thiếu một chữ nào được đâu.
Ông Tư (vò đầu): Thấy rắc rối quá! Thôi tui cứ đem hồ sơ này chạy thẳng ra bưu điện gửi cho Bộ Ngoại giao hay Tòa án bên nước ngoài cho lẹ, mắc công qua nhiều khâu.
Cô Năm: Anh Tư làm vậy là sai quy trình, tại Điều 19 - Tiếp nhận và xử lý yêu cầu tương trợ tư pháp về dân sự của Việt Nam rồi!
Hà: Đúng đó ba! Khoản 1, Điều 19 ghi rõ: Cơ quan, người có thẩm quyền của Việt Nam yêu cầu cơ quan, người có thẩm quyền của nước ngoài tương trợ tư pháp về dân sự lập hồ sơ theo quy định tại Điều 17 của Luật này và gửi cho Bộ Tư pháp chứ không được gửi đi đâu khác.
Ông Út: Rồi gửi cho Bộ Tư pháp xong, Bộ Tư pháp ngâm hồ sơ của chú Tư từ năm nay sang năm khác rồi sao cô Năm?
Cô Năm: Anh Út đừng lo! Khoản 2, Điều 19 quy định thời hạn rất nghiêm ngặt: Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ, Bộ Tư pháp kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thực hiện một trong các công việc sau đây:
Hà: a) Trường hợp hồ sơ hợp lệ, Bộ Tư pháp chuyển cho cơ quan, người có thẩm quyền của nước ngoài theo quy định của điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước ngoài cùng là thành viên. Trường hợp Việt Nam và nước ngoài không cùng là thành viên của điều ước quốc tế hoặc điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước ngoài cùng là thành viên có quy định chuyển qua kênh ngoại giao thì chuyển qua kênh ngoại giao.
Cô Năm: (b) Trường hợp hồ sơ không hợp lệ, Bộ Tư pháp đề nghị cơ quan, người có thẩm quyền của Việt Nam bổ sung, hoàn thiện hồ sơ. Thời hạn để bổ sung, hoàn thiện hồ sơ là 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của Bộ Tư pháp.
Hà: c) Trường hợp hồ sơ không đáp ứng yêu cầu về thời gian thực hiện theo quy định của nước được yêu cầu hoặc cơ quan, người có thẩm quyền của Việt Nam không bổ sung, hoàn thiện hồ sơ theo đề nghị của Bộ Tư pháp thì Bộ Tư pháp trả lại hồ sơ và nêu rõ lý do!
Cô Năm: Và khoản 3, Điều 19 cũng quy định Chính phủ sẽ quy định chi tiết Điều này. Cho nên, nếu anh Tư tự ý gửi chui hay làm thiếu hồ sơ, Bộ Tư pháp kiểm tra thấy không hợp lệ là bị trả về ngay, vừa tốn thời gian vừa hỏng việc của con mình bên nước ngoài!
Ông Út (toát mồ hôi, gãi đầu gãi tai): Trời ơi! Nghe cô Năm với cháu Hà nói trọn vẹn 3 Điều 17, 18, 19 tui mới giật mình! Suýt chút nữa tui xúi chú Tư làm chuyện “tà lẹt”, gửi cái thư tay bừa bãi là tiêu tùng công chuyện rồi!
Bà Tư: Mọi người thấy chưa, bởi vậy mới nói “không biết thì dựa cột mà nghe”! Cũng may nhờ có con Hà học Luật với cô Năm giải thích cặn kẽ không thôi nhà tui… ôm hận rồi!
Ông Tư (Cười khà khà): Tui hiểu rồi! Làm gì thì làm, liên quan tới nước ngoài là phải đúng chuẩn mực pháp luật. Từ nay tui đổi biệt danh “Tư Không Lo” mới được.
Ông Út: Tên có duyên mà, đổi chi uổng vậy chú Tư?
Ông Tư: Chẳng những đổi tên mà phải đổi cách nghĩ, cách làm nữa anh. Vì làm bừa mà lại “Không Lo” sẽ nguy cơ lạc lối. Còn anh cũng bớt “tà lẹt” đi là vừa rồi đó!
Ông Út (cười vả lả): Đúng rồi, phải đổi thôi!
Cô Năm: Vậy bây giờ cháu với Hà ngồi lại hướng dẫn anh Tư lập đúng 03 bộ hồ sơ với đầy đủ 5 nội dung theo Điều 18 để gửi cho Bộ Tư pháp đi con!
Hà: Dạ!
Bà Tư: Cảm ơn cô Năm nhiều nghe!
Cô Năm: Mình là hàng xóm “tối lửa tắt đèn” có nhau mà chị! Vả lại nhà có cháu Hà là sinh viên ngành luật mà anh chị Tư lo gì.
Ông Út: Sắp tới chắc tui phải thường xuyên đi theo cô Năm học thuộc 3 Điều này và một số luật khác để đi tuyên truyền cho bà con trong xóm, được hôn cô Năm?
Cô Năm: Em thì lúc nào cũng sẵn sàng mà!
Ông Út: Và từ đây về sau tui sẽ quyết tâm chừa cái thói “tà lẹt” mới được!
(Mọi người cùng cười trong niềm vui mở trí. Tiếng nhạc tài tử vang lên rộn rã)
- HẾT -
