KHÔNG KHÓI THUỐC - TRỌN NIỀM VUI
* CƠ SỞ PHÁP LÝ:
- Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá năm 2012 và các văn bản sửa đổi, bổ sung; Văn bản hợp nhất số 11/VBHN-VPQH ngày 06/02/2026;
- Nghị quyết số 173/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội;
- Nghị định số 90/2026/NĐ-CP ngày 30/3/2026 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế;
* CHỦ ĐỀ: “Bỏ một điếu thuốc hôm nay - Giữ một mái ấm ngày mai”.
* NHÂN VẬT:
- Ông Tư Đen - 60 tuổi - Nông dân (nghiện thuốc lá hơn 30 năm)
- Bà Tư - 57 tuổi - Nội trợ (vợ ông Tư)
- Mun - 30 tuổi - Nông dân (con trai ông Tư, nghiện thuốc lá điện tử)
- Út Mè - 28 tuổi - Buôn bán nhỏ (vợ Mun)
- Tí Hon - 3 tuổi - Học sinh mẫu giáo (con trai Mun)
- Ông Năm Nếp - 62 tuổi - Nông dân (hàng xóm của ông Tư - nghiện thuốc lá nặng)
- Chị Dậu - 40 tuổi - Chi hội trưởng Phụ nữ ấp
- Anh Sửu - 43 tuổi - Cộng tác viên tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá.
NỘI DUNG KỊCH
(Sân khấu là khoảng sân trước nhà ông Tư. Một chiếc võng mắc giữa hai cây cột. Ông Tư Đen nằm võng, tay cầm điếu thuốc lá, vừa hút vừa phe phẩy quạt. Khói thuốc bay mù mịt)
- Bà Tư (từ trong nhà bước ra, vừa ho vừa lấy tay quạt khói): Trời đất ơi! Ông hút riết chắc nhà mình khỏi cần đốt nhang luôn quá!
- Ông Tư (cười khoái chí): Khói thuốc này là... hương quê đó bà!
- Bà Tư: Hương gì mà hôi như đốt vỏ xe!
- Mun (vừa bước ra vừa cầm thuốc lá điện tử hút một hơi dài): Chào ba, má!
- Bà Tư: Cha hút thuốc lá, con hút thuốc lá điện tử. Nhà này chắc sắp thành... nhà máy sản xuất khói luôn rồi!
- Mun (đắc ý): Má đừng lo… Con hút cái này văn minh lắm, có mùi thơm, không hôi và không độc đâu!
- Bà Tư: Ai nói với con vậy?
- Mun: Trên mạng người ta nói… bạn con ai cũng hút.
- Ông Tư (gật gù): Thấy chưa! Con trai tui có kiến thức, biết học hỏi lại còn học theo tấm gương của ba nó nữa.
- Mun (cười lớn): Đúng rồi! Ba bỏ thuốc được thì con bỏ; Ba chưa bỏ thì con cũng chưa bỏ!
(Hai cha con đập tay “bốp” một cái, cười hả hê)
- Bà Tư (ôm trán than trời): Trời ơi! Một người thì làm gương, một người thì học theo. Hai cha con hợp sức hành cả nhà nè trời!
(Út Mè bồng đứa con nhỏ từ trong nhà bước ra - vừa dỗ con vừa lo lắng)
- Út Mè: Ba, má... Hai bữa nay thằng Bin ho dữ lắm. Con mới đưa đi khám về.
- Bà Tư: Bác sĩ nói sao con?
- Út Mè: Bác sĩ hỏi trong nhà có ai hút thuốc không. Con nói có ba với anh Mun hút. Bác sĩ nói cháu bị ảnh hưởng bởi khói thuốc.
- Ông Tư (xua tay): Trời đất! Có chút khói nhằm nhò gì.
- Út Mè: Ba nói vậy chớ tụi nhỏ đâu có hút. Mà ngày nào cũng phải hít khói thuốc của người lớn. Khổ nhất là người không hút lại lãnh đủ.
- Bà Tư: Đúng đó ông! Ông hút một điếu - cả nhà hít theo.
Ông Tư Bà nói quá!... Hồi đó ông Nội tôi, ba và mấy chú, bác…cả nhà đều hút. Tôi với mấy đứa em hít khói cả ngày mà có bị gì đâu? Đứa nào đứa nấy mạnh cùi cụi như trâu.
- Mun (vẫn ung dung hút thuốc lá điện tử - nói với vợ): Em khỏi lo!... Anh đâu có hút thuốc lá mà anh hút thuốc lá điện tử. Khói thơm ơi là thơm…
- Út Mè: Thơm đâu không thấy mà chỉ thấy con mình ho, má cũng mình ho, em thì con mắt cay xè...
- Mun: Người ta quảng cáo thuốc lá điện tử an toàn hơn thuốc lá thường mà.
- Út Mè: Quảng cáo để bán hàng! Chứ mấy tháng nay báo đài, công an cảnh báo hoài. Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã bị cấm theo quy định rồi anh ơi! Nhiều loại còn bị trộn tinh dầu ma túy, hút vô nguy hiểm tính mạng, bị giật giật rồi cấp cứu đó!
- Mun (hơi khựng lại): Thiệt vậy sao?
- Út Mè: Không tin thì anh coi thời sự đi! Đừng để tới lúc hối hận thì đã muộn màng đó.
(Mun lặng người vài giây rồi cất thuốc vào túi)
(Bỗng có tiếng ho dữ dội ngoài sân. Ông Năm Nếp được một người dìu vào - trên tay cầm túi thuốc bệnh viện).
- Ông Tư: Ủa! Chú Năm Nếp! Chú mày đi đâu mà mặt mày trắng bệch vậy?
- Ông Năm (thở hổn hển): Mới đi bệnh viện thành phố về.
- Bà Tư: Có chuyện gì vậy chú Năm?
- Ông Năm: Bác sĩ chụp phim... Nói phổi tui bị tổn thương nặng. Khói thuốc phá gần hết rồi.
- Ông Tư (giật mình): Thiệt hả?
- Ông Năm: Thiệt. Bác sĩ còn nói... nếu không cai ngay... có ngày thở bằng máy.
- Út Mè: Trời ơi!
- Ông Năm: Tiền điều trị nghe muốn xỉu. Vài trăm triệu mà chưa chắc khỏe lại.
- Ông Tư (lặng người nhìn điếu thuốc trên tay): ...
- Ông Năm: Hồi trước vợ, con khuyên tui không nghe. Giờ mới thấy... muốn mua lại sức khỏe... không có chỗ bán anh Tư ơi!
(Đúng lúc đó chị Dậu và anh Sửu bước vào)
- Chị Dậu: Dạ chào bà con!... Hôm nay Hội Phụ nữ tới thăm gia đình mình.
- Bà Tư: Cô, cậu vô ngồi chơi!
- Út Mè: Bữa nay có chị Dậu - Chi Hội Phụ nữ ấp và anh Sửu - Tuyên truyền viên về phòng, chống tác hại của thuốc lá của xã tới nhà em mừng lắm!... Để em ra sau làm nước uống. (Định đi).
- Anh Sửu (cười vui): Khỏi đâu Út Mè ơi! Tụi anh mới uống nhà chú Bảy Đờn kế bên rồi!...Nghe nói ở đây có hai “ống khói công suất lớn” nên tụi tui ghé… kiểm tra.
- Ông Tư: Ờ... có tui đây, khỏi kiểm…tui nhận luôn!
- Anh Sửu: Chú Tư ơi!... Hồi trước con còn hút dữ hơn chú… một ngày hơn hai gói thuốc, sáng mở mắt là kiếm điếu đầu tiên.
- Mun: Rồi sao anh bỏ được vậy anh Sửu?
- Anh Sửu: Ban đầu cũng vật vã lắm. Nhưng được gia đình với bà con động viên nên quyết tâm. Giờ bỏ được hơn ba năm rồi.
- Ông Tư: Nghe nói bỏ thuốc dễ lên máu lắm.
- Anh Sửu: Lên... ký thì có chú ơi!... Lên máu đâu không thấy, giờ thì con ăn ngon, ngủ khỏe. Leo cầu thang không còn thở như bò kéo xe nữa.
- Bà Tư: Đó, ông nghe cậu Sửu nói chưa? Ở đó diện đủ lý do để không chịu bỏ.
- Chị Dậu: Mấy chú, mấy anh biết không, theo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, người không hút thuốc có quyền được sống, làm việc và sinh hoạt trong môi trường không có khói thuốc lá. Đặc biệt, gia đình có trẻ em, phụ nữ mang thai và người cao tuổi càng phải chủ động giữ môi trường sống không khói thuốc để bảo vệ sức khỏe mọi người.
- Anh Sửu: Chưa hết đâu chú Tư! Pháp luật cũng quy định các địa điểm cấm hút thuốc lá và những nơi có quy định cấm hút thuốc lá thì người hút phải chấp hành. Hút thuốc tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc lá có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định hiện hành.
- Mun: Chú Tư thì hút thuốc lá truyền thống, còn em hút thuốc lá điện tử chắc đâu có bị cấm hay bị phạt phải không anh Sửu?
- Anh Sửu: Sai lầm lớn nghe Mun! Hiện nay, Nhà nước ta đã cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng theo quy định. Theo quy định xử phạt vi phạm hành chính hiện hành, phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý của mình, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với hành vi vi phạm.
- Mun (giật thót tim): Trời đất! Phạt nặng dữ vậy sao anh? Hút cái cây nhỏ xíu này thôi mà bị phạt tới mấy triệu bạc luôn hả?
- Chị Dậu: Nặng là đúng đó Mun! Thuốc lá điện tử chứa rất nhiều hóa chất độc hại, nicotine nồng độ cao gây nghiện cực nhanh, lại còn nguy cơ cháy nổ, trúng độc. Vì vậy pháp luật phải xử lý nghiêm để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ!
- Bà Tư: Thấy chưa Mun! Vừa hại sức khỏe, hại con cái, mà vừa vi phạm pháp luật nữa!
- Chị Dậu: Bởi vậy, Hội Phụ nữ xã mình đang thực hiện mô hình “Gia đình không khói thuốc”. Mỗi gia đình cùng ký cam kết không hút thuốc trong nhà, trong đám tiệc, trước mặt trẻ em và phụ nữ mang thai.
- Anh Sửu: Còn có mô hình “Bạn đồng hành cai thuốc”. Mỗi người muốn bỏ thuốc sẽ có một người đồng hành để nhắc nhở, động viên. Khi thèm thuốc thì gọi điện ngay không để bỏ cuộc giữa chừng.
- Chị Dậu: Rồi mô hình “Ống heo sức khỏe” nữa. Tiền mua thuốc mỗi ngày bỏ vô ống. Cuối tháng mua sữa cho con, cho cháu,... cuối năm mua bảo hiểm hay dẫn cả nhà đi du lịch.
- Anh Sửu: Ngoài ra còn có mô hình “Sổ tay 21 ngày chiến thắng thuốc lá”. Mỗi ngày ghi lại một chiến thắng nhỏ, đến ngày thứ hai mươi mốt sẽ thấy mình mạnh mẽ hơn rất nhiều.
- Mun: Có nhiều người bỏ được chưa anh?
- Anh Sửu: Nhiều lắm!... Có người hút hơn ba chục năm vẫn bỏ được, quan trọng là mình có quyết tâm và kiên trì cai thuốc.
- Mun (lén lấy thuốc lá điện tử ra): Chắc hút hơi cuối... rồi tính tiếp!
(Con trai nhỏ chạy đến ôm chân Mun).
- Tí Hon: Ba ơi... Cô giáo nói thuốc lá làm người ta bệnh, lại còn vi phạm luật nữa. Con không muốn ba bị bệnh, không muốn ba bị các chú phạt đâu!
(Mun chết lặng, nhìn con trai)
- Út Mè (rưng rưng): Anh thương con thì bỏ đi, đừng để tụi nhỏ lớn lên trong khói thuốc.
- Bà Tư: Hồi nhỏ con bị bệnh, má thức trắng đêm ôm con. Giờ con làm cha rồi đừng để vợ con cũng phải thức trắng vì mình.
- Ông Năm: Đừng như chú, đến lúc bệnh nặng rồi hối hận không kịp.
- Ông Tư (tay run run nhìn bao thuốc lá trên tay): Mấy chục năm nay... tui cứ nghĩ hút thuốc là chuyện cá nhân của mình. Không ngờ vừa hại bản thân, vừa hại cả nhà, lại còn làm ảnh hưởng cộng đồng. (Bóp nát bao thuốc) Bỏ! Hôm nay tui bỏ! (Quăng gói thuốc ra xa).
- Mun (tháo cây thuốc lá điện tử, bẻ đôi bỏ vào thùng rác): Con cũng bỏ! Con không muốn hai đứa nhỏ hít khói nữa… Con càng không muốn dính vô mấy thứ thuốc lá điện tử nguy hại, vi phạm pháp luật này nữa!
(Mọi người vỗ tay biểu dương).
- Anh Sửu: Cai thuốc không dễ, nhưng khó mấy cũng làm được nếu có quyết tâm và có người đồng hành.
- Chị Dậu: Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Tân Long luôn sẵn sàng đồng hành cùng mọi gia đình. Không chỉ tuyên truyền mà còn hỗ trợ, kết nối, giúp những người muốn cai thuốc đến cùng.
- Bà Tư: Từ nay nhà mình khỏi mua thuốc nữa mà để dành tiền mua sữa cho hai cháu.
- Út Mè: Rồi cả nhà mình cùng tập thể dục mỗi sáng cho khỏe, cho vui!
- Ông Năm: Tui cũng đăng ký tham gia “Bạn đồng hành cai thuốc”. Lần này quyết tâm làm lại.
- Mun: Con sẽ rủ thêm mấy đứa bạn bỏ thuốc lá điện tử. Đừng để ai bị lừa bởi những lời quảng cáo ngọt ngào.
- Ông Tư: Một điếu thuốc tưởng nhỏ mà có thể đốt cháy sức khỏe, đốt cháy hạnh phúc gia đình, đốt luôn cả tương lai của con cháu.
- Mun: Vì vậy, từ hôm nay, hai cha con mình quyết tâm đoạn tuyệt khói cay nghe ba?
- Ông Tư: Đúng, phải quyết tâm mới được. Vì…
- Cả hai (cùng nói): Không khói thuốc - trọn niềm vui!
(Nhạc vui nổi lên).
- HẾT -
